logo

фарҳанг

ОМТ НАМОДИ ПУРШУКӮҲИ ТАЪРИХУ ТАМАДДУН

Яке аз иншооти азими даврони соҳибистиқлолии мамлакат бинои муҳташами Осорхонаи миллии Тоҷикистон (ОМТ) мебошад. Агар ба таърихи осорхонаҳои Тоҷикистон назар афканем, аввалин осорхона дар кишварамон соли 1931, дар асоси коллексияи шахсӣ, дар шаҳри Хуҷанд таъсис ёфт. Осорхонаи аввалин дар шаҳри Душанбе соли 1934 ҳамчун Осорхонаи таърихӣ - кишваршиносӣ ифтитоҳ меёбад. Бояд гуфт, ки то соли 2013 ҳамаи осорхонаҳои шаҳри Душанбе дар биноҳое ҷойгир буданд, ки онҳо барои фаъолияти осорхонавӣ махсус гардонда нашуда буданд. Аввалин бинои осорхонавии шаҳри Душанбе дар замони соҳибистиқлолӣ дар симои Осорхонаи миллии Тоҷикистон бунёд гардид.
Бинои Осорхонаи миллӣ бо назардошти анъанаҳои меъмории миллию муосир бо истифодаи технологияҳои пешрафтаи муҳандисиву бинокорӣ бунёд гардида, яке аз осорхонаҳои калонтарини Осиёи Марказӣ ба шумор меравад. Осорхона дар дохили Боғи Парчами миллӣ ва паҳлуи маҷмааи бошукӯҳу назаррабои Қасри миллат, Парчам, Нишони давлатӣ ва Китобхонаи миллӣ ҷойгир буда, дар атрофи он муҷассамаҳои қаҳрамонҳои таърихӣ - Виштосп, Куруши Кабир, Спитамен, Канишкаи Бузург, Амр ибни Лайси Саффорӣ, Исмоили Сомонӣ, Абумуслими Хуросонӣ, Ғиёсиддини Ғурӣ ва дигарон эъмор шудаанд.
Осорхонаи миллӣ барои ҳамаи осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон маркази илмӣ - методӣ ба ҳисоб рафта, экспозитсияи он дар асоси нақшаи мавзӯӣ - экспозитсионӣ (муаллиф А. Шарифов) дар 22 толор ҷойгир шуда, табиат, таърих (аз асри санг то имрӯз), санъати тасвирӣ ва амалиро инъикос менамояд. Экспозитсияи осорхона маҳдудияти замонӣ ва мавзӯӣ надошта, дар он шуъбаҳои табиат,  таърихи бостон ва асрҳои  миёна, таърихи  нав  ва навтарин, санъати тасвирӣ  ва  амалӣ фаъолият доранд.
Шуъбаи табиат дар зербинои осорхона ҷойгир буда, экспозитсияи он аз 5 толор иборат аст. Экспозитсияи шуъбаи табиат ба тамошобинон оид ба олами ҳайвоноту рустаниҳо, иқлим, ҳудудҳои табиии махсус муҳофизатшаванда, мамнӯъгоҳҳо ва парваришгоҳҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон маълумот медиҳад. Дар шуъбаи табиат толори махсуси геологӣ мавҷуд аст, ки дар он намунаи маъданҳои конҳои ҳудуди мамлакат, пайдоиши ҳаёт дар рӯи замин, гӯшаи палеонтология (организмҳои сангшуда) ва ғайраҳо ба маъраз гузошта шудаанд. Ҳамзамон, дар ин шуъба тавассути диорамаҳои «Помир», «Баландкӯҳ», «Чилдухтарон», «Даштиҷум» ва «Бешаи Палангон» бо олами ҳайвоноти Тоҷикистон шинос шудан мумкин аст.
Шуъбаи таърихи бостон ва асрҳои миёна яке аз шуъбаҳои калонтарини осорхона ба шумор рафта, экспозитсияи он аз 9 толор иборат аст, ки аз ин 6 толораш дар ошёнаи якум ва 3 толораш дар ошёнаи дувум ҷойгиранд. Экспозитсия бо харитаи ёдгориҳои таърихии Тоҷикистон оғоз меёбад, ки тамошобин тавассути ин харита метавонад бо зиёда аз 2 ҳазор ёдгорӣ шинос шавад. Инчунин, дар давоми экспозитсия асри санг ба таври муфассал пешниҳод шудааст, ки қадимтарин ёдгории ин давра дар ҳудуди Осиёи Миёна Кӯлдара мебошад. Он  таърихи якмиллионсола дорад ва дар ноҳияи Ховалинги вилояти Хатлон ҷойгир аст. Давоми экспозитсия бинандаро ба давраҳои дигари таърихӣ, аз ҷумла аҳди биринҷ, аҳди оҳан, фарҳанги зардуштӣ, империяи Ҳахоманишиҳо, хазинаи Амударё, давлатдории Кушониёну Сосониён, Панҷакенти қадим, фарҳанги исломӣ, дайри Буддоии Аҷинатеппа, давлатдории Сомониён, меҳроби Искодар, мисгарӣ, хушнависӣ, сиккаҳо мебарад.
Яке аз самтҳои дигари фаъолияти осорхона ин фаъолияти оммавӣ -маърифатии он мебошад. Фаъолияти экскурсионии осорхона пеш аз ҳама ҷабҳаи маърифатӣ дошта, он ба муаррифии неъматҳои табиӣ ва беҳтарин офаридаҳои башарӣ бахшида шудааст. Масъулони бахши экскурсионии осорхона ба тамошобинон ва меҳмонони сатҳи олӣ дар баробари забони давлатӣ (тоҷикӣ) бо забонҳои русӣ, англисӣ, арабӣ, ҳиндӣ ва урду сайри осорхонавӣ – экскурсия мегузаронанд. Вобаста ба ин, дар нимсолаи  аввали соли равон 75 ҳазору 643 нафар тамошобин аз осорхона дидан намуд, ки аз ин шумора 1 ҳазору 772 нафарашонро сайёҳони хориҷӣ ташкил медиҳанд.
Ҳамзамон, дар Осорхонаи миллии Тоҷикистон бахшида ба ҳама ҷашнҳои давлатӣ, воқеаҳои муҳими таърихӣ намоишҳои муваққатӣ ва чорабиниҳои сатҳи ҷумҳуриявию байналмилалӣ гузаронда мешаванд. Мавриди зикр аст, ки дар таърихи Тоҷикистон бори аввал Осорхонаи миллии Тоҷикистон соли 2013 чорабинии “Шабе дар Осорхона” - ро ташкил ва баргузор намуд, ки танҳо  дар  доираи ин чорабинӣ аз соати 18 то соати 22 экспозитсияи осорхонаро зиёда аз 10  000 нафар шаҳрванд ба таври ройгон тамошо намуд.
Осорхонаи миллии Тоҷикистон дар ҷаҳон бузургтарин дафинаи дирҳамҳои сомонии Хатлонро кашф ва ҷамъоварӣ намуд, ки он соли 2016 дар ҳошияи дувумин конфронси илмии байналмилалӣ оид ба  сиккашиносии Шарқ дар Эрмитажи  давлатии шаҳри  Санкт - Петербурги  Федератсияи  Русия муаррифӣ гардид.
Натиҷаи фаъолияти кормандони Осорхонаи миллии Тоҷикистон дар нашрияи илмии “Ахбори Осорхонаи миллии Тоҷикистон”, китобҳои алоҳида, маҷалла ва рӯзномаҳои гуногун ба чоп мерасанд.
Алишер ЗАРИФОВ,
сардори шуъбаи илмӣ - методии Осорхонаи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.09.2018    №: 185    Мутолиа карданд: 769
07.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 443 БЕМОРИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ШИНОСОИИ АЗИМ ИБРОҲИМ БО ҶАРАЁНИ КОР ДАР ИНШООТИ ҶАШНӢ

КМИР. НАҚШАИ ТАҚВИМИИ ЧОРАБИНИҲОИ ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОНРО ТАСДИҚ КАРД

ЛИГАИ БОНУВОН. «ХАТЛОН» ҒОЛИБИ МАРҲИЛАИ АВВАЛ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 399 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

СУҒД. МАҲСУЛОТИ АРЗОН ЗИНДАГИРО БАРАКАТ МЕБАХШАД

АГЕНТӢ. ШУМОРАИ ХИЗМАТЧИЁНИ ДАВЛАТӢ АЗ ҲИСОБИ ЗАНОН КОҲИШ ЁФТААСТ. ЧАРО?

СЕРИЯ ПРО. МУБОРИЗАИ "СОРО - КОМПАНИЯ" ВА "СИПАР" ШИДДАТ МЕГИРАД

05.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 356 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

АЗ «АМОНАТБОНК» СИПОСГУЗОРЕМ

ЛИГАИ ОЛӢ. МАРҲИЛАИ ДУЮМ 8 АВГУСТ ОҒОЗ МЕЁБАД

04.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 317 БЕМОРИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ОМОДАГИҲО ҶИҲАТИ БАРӮЙХАТГИРИИ АҲОЛӢ ВА ФОНДИ МАНЗИЛ ИДОМА ДОРАНД

АГЕНТИИ СОДИРОТ. СОДИРОТИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ АФЗУД

83 КОРХОНАИ НАВИ САНОАТӢ МАВРИДИ БАҲРАБАРДОРӢ ҚАРОР ГИРИФТ

ВКД. САТҲИ ҶИНОЯТ КОҲИШ ЁФТ

SARS – CoV – 2. ТАДҚИҚОТИ ОЛИМОН ХАТАРИ НАВИ ОНРО ОШКОР СОХТ

ФАЙЗРЕЗ Ё СЕСАД ХАРБУЗА АЗ ЯК КАФ ЗАМИН

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҶУФТҲОИ ДАВРИ 1/4 - ФИНАЛӢ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

03.08.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 83,7 ДАРСАДИ СИРОЯТЁФТАГОН СИҲАТ ШУДАНД

АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ ДОНИШҶӮЁНИ ХОРИҶИРО БА ТАҲСИЛ ҶАЛБ КАРДАНИСТ

ҲИСОР. БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ ИДОМА ДОРАД

ГУМРУК. СОДИРОТИ МОЛУ МАҲСУЛОТИ ВАТАНӢ 19,1 ДАРСАД АФЗУД

КУМИТАИ АНДОЗ. ПАНДЕМИЯ БА ИҶРОИ НАҚША БЕТАЪСИР НАМОНД

ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 103 БЕМОРИ COVID - 19 СИҲАТ ШУД

СУҒД. РӮНАМОИИ КИТОБНОМАИ ҲАШТҶИЛДАИ “ПЕШВОИ МИЛЛАТ - ЭМОМАЛӢ РАҲМОН”

САРҲАД. ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ 127 ҶИНОЯТ БА ҚАЙД ГИРИФТА ШУД

ИҶРОИ НАҚШАИ АНДОЗИ ИҶТИМОӢ 101 ДАРСАД ТАЪМИН ГАШТ

БАЛҶУВОН. ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ КОҲИШ ЁФТ

МАҲАЛ. ҶАЛБИ НИЁЗМАНДОН ВА ТИҶОРАТИ КИШОВАРЗӢ

ВМКБ. БОЗДИДИ РАМАЗОН РАҲИМЗОДА АЗ РАФТИ БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

МОЛИЯ. МАБЛАҒГУЗОРИИ СОҲАҲОИ ИҶТИМОӢ АФЗУД

ФУТБОЛ. ТИМИ МИЛЛӢ МОҲИ СЕНТЯБР ДУ БОЗИИ САНҶИШӢ МЕГУЗАРОНАД

ЧИН ВАКСИНАИ АЛАЙҲИ КОРОНАВИРУСРО ДАР БРАЗИЛИЯ ВА АМА МЕОЗМОЯД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед