logo

иқтисод

РУШДИ МАҲСУЛОТИ СОДИРОТӢ ВА ВОРИДОТИВАЗКУНАНДА. БАРНОМАИ ДАВЛАТӢ ЧӢ ГУНА ТАТБИҚ МЕШАВАД?

Дар ҷумҳурӣ дар доираи ҳадафҳои  Стратегияи миллии рушди   Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 «Барномаи давлатии мусоидат ба содирот ва воридотивазкунӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016 - 2020» амалӣ шуда истодааст. Татбиқи пурра ва босамари барномаи мазкур  ба такмили асосҳои институтсионалии рушди содирот ва воридотивазкунӣ, диверсификатсияи истеҳсолоти ба содирот нигарондашуда ва воридотивазкунанда, ҳамчунин, бартараф кардани монеаҳо дар соҳаҳои савдо ва хизматрасонӣ вобастагии калон дорад.
Тавре муовини вазири рушди иқтисод ва савдои ҷумҳурӣ Гулрӯ Ҷабборзода, иброз намуд, татбиқи барнома имконият медиҳад, ки низоми савдо ва сармоягузорӣ ба талаботи умумиҷаҳонӣ мутобиқ гардида, рушди содироти кишвар ба таври назаррас афзоиш ёбад ва вобастагии бозори истеъмолии кишвар аз молу маҳсулоти воридотӣ камтар гардад.
Бино ба гуфтаи ӯ дар доираи барнома то имрӯз аз ҷониби вазорату идораҳои дахлдор корҳои асосии пешбинишудаи омодагӣ иҷро шудаанд. Иқдоми аз андоз аз арзиши иловашуда ва боҷи гумрукӣ озод кардани воридоти техника, таҷҳизот ва қисмҳои эҳтиётии барои эҳтиёҷоти истеҳсолӣ зарурӣ, ҳамчунин, таҷҳизот барои ташхисгоҳҳои рушди босамари корхонаҳои истеҳсолӣ барои татбиқи барнома такони ҷиддӣ бахшид. Соли гузашта бо васеъгардонии фондҳои асосии соҳаҳои саноат ва харҷи 557,6 миллион сомонӣ маблағҳои дохилию хориҷӣ корхонаҳои нави саноатӣ  бунёд ва бо таҷҳизоти технологӣ муҷаҳҳаз гардиданд. Дар ин давра дар соҳаи саноати сабук ва пилла 4, саноати хӯрокворӣ 7, саноати масолеҳи сохтмонӣ 7, саноати ангишт 2 ва дар соҳаи саноати маъданҳои кӯҳӣ ва металлҳои қиматбаҳо 3 корхона бо техника ва технологияҳои нав таҷҳизонда шуданд.  Бо истифода аз технологияҳои муосир барои истеҳсоли якчанд номгӯйи маҳсулоти нави саноатии воридотивазкунанда  имконияти фарох фароҳам омад.
 Барои соҳибкорони хурд бошад, ҳадди даромад дар низоми махсуси андозбандӣ аз 500 ҳазор сомонӣ то 1 миллион  сомонӣ баланд бардошта, андоз аз фурӯши нахи пахта бекор ва бар ивази он боҷи содиротии нахи пахта ҷорӣ гардид. Дар кодексҳои андозу гумрук вобаста ба ҷорӣ намудани имтиёзҳои андозӣ барои воридоти ашёи хом ҷиҳати ташкили истеҳсолоти ватанӣ (либосҳои мактабӣ, доруворӣ, қолинҳо ва ғайра) тағйиру иловаҳо ворид гардиданд.
Мавриди амал қарор гирифтани қисми асосии тадбирҳои номбаршуда дар марҳилаи аввали татбиқ имконият дод, ки дар гардиши савдои хориҷӣ ҳиссаи содирот аз 20 дарсади  соли 2015 - ум дар соли 2017 то 31 дарсад  баланд гардад. Ҳамзамон, ҳиссаи воридот дар гардиши савдои хориҷӣ аз 80 дарсади соли 2015 - ум то 69  дарсад ( 2017) коҳиш ёфт.
Солҳои қаблӣ содироти кишвар асосан аз алюминий, нахи пахта ва сабзавоту мева ташаккул меёфт. Ҳоло дар сохтори содирот ҳиссаи маъдан, семент, қувваи барқ, маҳсулоти тайёри пахтагӣ, шоҳӣ, пӯсти коркардшуда, металлҳои сиёҳ ва маҳсулоти дигар низ афзоиш ёфтааст. Аз 20 номгӯйи маҳсулоти содиротии дар барнома пешбинигардида рушди 14 номгӯйи он - маъданҳои тозакардашуда, неруи барқ, меваи хушк, матоъҳои пахтагин, маҳсулоти ҷӯроббофӣ, қолинбофӣ, калобаи пахтагӣ, шарбати меваю сабзавот ва семент таъмин гардид.
Мувофиқи маълумоти расмии оморӣ, соли гузашта аз 20 номгӯйи маҳсулоти воридотивазкунанда ҳаҷми истеҳсоли 14 номгӯйи он, аз ҷумла семент (55,9 дарсад), бензин (5,2  дарсад),  сӯзишвории дизелӣ (2,1 маротиба), мазут (31,2  дарсад), чӯб ва маводи чӯбу тахта (88,9 дарсад) ва профилҳои алюминий (21,6  дарсад) боло рафтааст.
Дар заминаи роҳандозии чораҳои саривақтии Ҳукумати мамлакат барои дастгирии истеҳсолгарони ватанӣ, хусусан дар самти истеҳсол, коркард ва содироти алюминий, корҳои назаррас амалӣ шуда истодаанд. Дар сурати сари вақт ва пурра татбиқ гардидани ҳадафҳои барнома ёфтани ҳиссаи содироти алюминийи аввалия ҳамчун ашёи хом хеле коҳиш меёбад ва бо ба роҳ мондани коркарди ниҳоии алюминий дар корхонаҳои саноатии кишвар ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти тайёр ва шумораи ҷойҳои нави корӣ зиёд мешавад. Дар давоми 8 моҳи соли ҷорӣ «Ширкати алюминийи тоҷик»  нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 94,9 дарсад зиёд алюминийи аввалия истеҳсол кардааст.
Айни замон суръати рушди иқтисодии мамлакат пайваста меафзояд. Бо дастгирии бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷиҳати рушди бемайлони соҳаи саноат ва коркарди ашёи хоми маҳаллӣ дар мамлакат даҳҳо корхонаҳои бузурги истеҳсолӣ бунёд меёбанд. Танҳо дар ноҳияи Ёвон корхонаҳои бузурги истеҳсоли масолеҳи бинокорӣ, криолит, алюминийи фтордор, кислотаи сулфат ва ғайра мавриди истифода  қарор гирифтанд, ки ба рушди истеҳсоли маҳсулоти содиротӣ ва воридотивазкунанда мусоидат менамоянд.
Иронбӣ МӮСОЗОДА, «Ҷумҳурият» 

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.10.2018    №: 200    Мутолиа карданд: 263

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед