logo

иҷтимоиёт

КӮЛҲОИ СУНЪӢ. МАНФИАТИ БУНЁДИ ОНҲО БАРОИ ТОҶИКИСТОН

Кӯлҳо ҳамчун муъҷизаи табиат бо сабабҳои табиӣ ва таърихӣ ба вуҷуд меоянд. Масалан, то соли 1911 кӯли Сарез мавҷуд набуд. Он дар натиҷаи заминларза ва баста шудани маҷрои Усой пайдо шуда, ҳоло мардуми ҷаҳонро ба ҳайрат гузоштааст.  Пешбанди кӯли  табиӣ 4,5 километр дарозӣ дорад ва бисёр устувор аст. Табиати атрофи ин мавзеъ низ аз таровати кӯл сарсабзу хуррам мебошад.
Пиряхҳои бузурги кишварамон манбаи асосии обҳои поканд. Аз масоҳати умумии ҷумҳурӣ - 141,3 ҳазор километри мураббаъ ҳашт дарсадашро пиряхҳо ташкил медиҳанд. Дар пиряхҳо  845 километри мукааб захираи об маҳфуз мебошад. Дар даҳсолаҳои охир аз байн рафтани пиряхҳо мушоҳида мешавад. Аз 14 ҳазор пиряхи мавҷуда то имрӯз тақрибан 1000 - тои онҳо ба куллӣ аз байн рафтаанд, ки ин барои табиати мамлакатамон ва минтақа таъсири манфӣ мерасонад. Солҳои охир дар баъзе минтақаҳо обхезӣ ва хушксолӣ зиёд мушоҳида мешавад. Аз ин мебарояд, ки иқлими Замин мувозинаташро тағйир додааст. Яке аз сабабҳои тағйирёбии иқлим ин аз байн рафтани пиряхҳо мебошад.
Дар даврони Иттиҳоди Шӯравӣ, дар баробари барномаи «Манзил-93»  дар Ҷумҳурии Тоҷикистон сохтани 11 обанбори калони сунъӣ ба нақша дароварда шуда буд, аммо аз дасисаи баъзе кӯтоҳназарон ин ду барномаи муҳими стратегӣ амалӣ нагардид. Дар даврони соҳибистиқлолии ҷумҳурии азизамон, хусусан дар марҳилаи нави рушд мо имкон дорем, ки дар ҳар дараи обгузар якчанд кӯли сунъӣ бисозем ва табиати фазои кишварамонро пуртаровату муаттар намоем ва ин дар таърихи башарият ҳамчун як амали бунёдкорӣ ба ёдгор бимонад. Дар солҳои 70 - уми асри гузашта бо ташаббуси деҳқони асил Миралӣ Маҳмадалиев дар ноҳияи Восеъ як обанбори сунъӣ сохта шуда буд. Ин обанбор дар фасли зимистону баҳор аз оби борону барфи аз кӯҳсорон ҷоришуда пур мегардиду дар мавсими тобистон 11 ҳазор гектар замини пахтаи поёнобро бе мамониат шодоб мекард.
Аз рӯи хулосаи олимони соҳаи обу корез, аз обҳои миқёси ҷумҳурӣ ҳамагӣ аз 3 то 5 дарсадашро дар хоҷагии халқамон истифода мебарему халос. Мо имкон дорем бо харҷи андак дар ҳар дараи обгузар якчанд кӯли сунъӣ бунёд намоем ва дар фасли тобистон заминҳои барои киштукор мусоиди минтақаҳои поёноби кӯҳиро аз кӯлҳои бо тарзи сунъӣ сохтаамон обёрӣ намоем. Яъне имкон пайдо мешавад, ки соҳаи моҳипарвариро ривоҷ дода, барои мардумамон гӯшти аз ҷиҳати экологӣ тозаи парҳезиро бо нархи арзон пешкаш кунем, дар атрофи кӯлҳо боғу бӯстону нуқтаҳои қабули сайёҳонро бунёд намоем.
Раҳмат  ШЕРАЛИЕВ,  омӯзгор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.11.2018    №: 233 - 235    Мутолиа карданд: 214

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид

Дар Ҷопон аз тӯфони «Хагибис» 33 нафар ҳалок гашт

Трамп маблағеро ном бурд, ки Вашингтон дар ҷангҳои Шарқи Наздик масраф кардааст

Астронавти амрикоӣ рекорди ба кайҳон баромадани кайҳоннавардони русро пас мегузорад

Ҷаҳон дар як сатр

11.10.2019


Боздиди қариб 8 миллион нафар аз ғурфаи Тоҷикистон дар намоишгоҳи Чин

СААД дар Бишкек вокуниши муштарак ба ҳолатҳои фавқулодаро баррасӣ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10.10.2019


Ёддошти тафоҳум ба имзо расид

Вохӯрии вазирони корҳои дохилии Тоҷикистону Россия

Душанбе ва Димишқ бозгашти тоҷикистониёнро аз Сурия баррасӣ намуданд

Меркел ва Ҷонсон оид ба Brexit ба мувофиқа омада натавонистанд

Барнаул лидерҳои ҷавони кишварҳои Осиёро гирд овард

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2019


ТОҶИКОБОД. 40 НАФАР БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТ

Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо роҳбарони ҳайатҳои давлатҳои аъзои САҲА

Ҳамоиш ба муносибати Рӯзи забони давлатӣ дар Тошканд

Бизнес - форуми сайёҳии Тоҷикистону Қирғизистон

СММ амнияти кӯдакони Афғонистонро боиси нигаронӣ хонд

Бонки ҷаҳонӣ Тоҷикистонро ба рӯйхати кишварҳои ислоҳотгар ворид намуд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед