logo

иҷтимоиёт

БУЗУРГОНРО БУЗУРГОН ЗИНДА МЕДОРАНД. БОҒИ НАВИ ПОЙТАХТ БО ПЕШНИҲОДИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ НОМИ АҲМАДИ ДОНИШРО ГИРИФТ

Фараҳманду сарфарозем, ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои гиромидошти ёду осори гаронмояи ниёгон талош меварзанд ва то ба арсаи ҷаҳон онҳоро муаррифӣ менамоянд. 26 сентябри соли равон ба истиқболи Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ноҳияи Исмоили Сомонии пойтахт боғи нав дар масоҳати 3 гектар ба истифода дода шуд ва он бо пешниҳоди Сарвари давлат номи Аҳмади Донишро гирифт.
Ин бесабаб набуд. Зеро аллома Аҳмади Дониш аз фарзандони барӯманду хирадманди тоҷик аст, ки дар тирарӯзгори асрҳои XIX - XX чун ситора дурахшид. Маҳорату истеъдоди нотакрори дар  ҷодаи илму ҳунар, риёзиву ситорашиносӣ, мусиқиву шеър, сиёсату иҷтимоиёт, наққошиву рассомӣ ва хаттотидоштаи Дониш ӯро на танҳо дар байни омма, балки дар доираи дарбор низ шуҳратёру соҳибмақом карда буд. Аксари равшанфикрону хирадмандони замон дар симои ӯ роҳбари маорифпарваронро медиданд. Таҳти таъсири ӯ донишмандон, шоирону адибони муосираш муқобили  ҷаҳолату разолати замона андеша баён мекарданд. Пайравони Аҳмади Дониш андешаву афкори тараққихоҳона ва маорифпарваронаи ӯро пазируфта, назариёташро дар байни ҳаммаслакони худ тарғиб менамуданд. Ин аст, ки ҷараёни адабие бо номи «Маорифпарварӣ» зуҳур мекунад ва бешак, Аҳмад Махдуми Дониш поягузору саромади он шинохта мешавад.
Дар таҳқиқ ва шинохти рӯзгору осори Аҳмади Дониш нахуст ёддоштҳо ва мероси илмию адабии худи ӯ, сипас асарҳои тазкиравии ҳамзамононаш сарчашмаи муътамад маҳсуб меёбанд. Таърихи шинохти Аҳмади Дониш дар Тоҷикистон аз устод Айнӣ ҳусни оғоз мегирад. Бори нахуст бо кӯшиши устод Айнӣ диққати олимону муҳаққиқон ба пажӯҳиши зиндагиномаву мероси адабии ӯ ҷалб карда мешавад.
Таҳқиқи фаъолияти Аҳмади Дониш аз охири солҳои 30 - юми асри XX шурӯъ шуда бошад ҳам, пажӯҳиши илмию интиқодии зиндагӣ ва осори ӯ баъди солҳои 50 – уми асри гузашта сурат гирифтааст. Метавон гуфт, ки доир ба рӯзгор ва мероси адабии Дониш то имрӯз дар илми адабиётшиносии тоҷик корҳои таҳқиқотии зиёд анҷом дода шудааст ва андешаҳои маорифпарварӣ, сиёсиву иҷтимоӣ, динию фалсафӣ, иқтисодиву ислоҳотии мутафаккир аз тарафи олимон мавриди омӯзиш ва таҳлилу таҳқиқ қарор гирифтаанд.
Аз осори боқигузоштаи Аҳмади Дониш се асари ӯ: «Наводир-ул-вақоеъ», «Рисола ё мухтасаре аз таърихи салтанати хонадони манғития» ва «Меъёр - ут - тадайюн» дар натиҷаи тадқиқоти илмию интиқодӣ ва муқоисаи нусхаҳои хаттии дар дастбудаи онҳо борҳо рӯи чопро дидаанд ва тарҷумаи як қисми онҳо ба забони русӣ низ ба роҳ монда шудааст.
Бо мақсади бузургдошти Аҳмади Дониш ҷашнҳои 130 - солагӣ (соли 1956) ва 150 - солагии ӯ дар Тоҷикистон ботантана таҷлил гардида, ба ин муносибат, дар ҳудуди кишвар ва берун аз он чандин конфронсу маҳфилҳои илмӣ - адабӣ доир гаштаанд.
Соли 2016 190 - умин солгарди рӯзи таваллуди Аҳмад Махдуми Дониш буд ва 200 - солагии ёдбуди ин адиби номвари тоҷик ба соли 2026 рост меояд. Бо ин мақсад, дар фарҷоми сухан орзу мекардем, ки донишмандону олимони тоҷик пайравӣ аз Пешвои миллат намуда, то фарорасии ин санаи фархунда барои амалӣ шудани чанд нуктаи дар зер овардашуда кӯшиш намоянд:
а) Асарҳои то имрӯз ба табъ нарасидаи Аҳмади Дониш («Мунтахаб-ул-аҳком», «Номус-ул-аъзам», «Рисола - фи - аъмол - ил - кура», мавриди омӯзиш қарор гиранд;
б) дар барномаи таълимӣ барои омӯзиши ҳаёт ва фаъолияти аллома соатҳои зиёдтар ҷудо гарданд;
в) ҳайкал ё нимпайкараи ин мутафаккири нотакрор ва олими шинохтаи тоҷик дар чанде аз шаҳру навоҳии кишварамон қомат афрозад.
Шариф ШАРИФХОҶА,
директори гимназияи «Кафолат»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.12.2018    №: 245    Мутолиа карданд: 402
09.04.2021


ТОҶИКИСТОН ВА АМА. ГУСТАРИШУ ТАҲКИМИ ҲАМКОРИҲО ТАЪКИД ШУД

ОЛМОН БО РОССИЯ ОИД БА ДАРЁФТИ «СПУТНИК V» МУЗОКИРОТ МЕГУЗАРОНАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

08.04.2021


ТОҶИКИСТОН – МАҶОРИСТОН. САҲИФАИ НАВИ ҲАМКОРӢ БОЗ ШУД

САРВАРИ ВКХ ПОКИСТОН РОССИЯРО ОМИЛИ УСТУВОРӢ ДАР МИНТАҚА ВА ҶАҲОН НОМИД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ТАСВИРИ ОБ ДАР АСАРҲОИ РАССОМОНИ ТОҶИКИСТОНӢ

«ХУҶАСТА БОД ИСТИҚЛОЛ!»

Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин бо Армида Салсия Алишаҳбана

МАГНОЛИЯ. НИҲОЛИ НОДИР ДАР ХУҶАНДИ БОСТОН

07.04.2021


МИСГАРӢ — БОЗГӮИ РАМЗҲО ВА АНЪАНАҲОИ МАРДУМӢ

«ТЕРРОРИЗМ РЕЛИГИОЗНЫХ ЭКСТРЕМИСТОВ...»

Лавров: «СММ низоъҳоро дар дунё муваффақона ба низом меоварад»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ФУТБОЛ

06.04.2021


ВМКБ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ДАР ЯК РӮЗ ИҶРО ШУД

ИШКОШИМ. ҒОЛИБОН БА НОҲИЯ БАРГАШТАНД

Лавров барқарорсозии кори «формати Москва»-ро зарур шумурд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ЛИГАИ ОЛӢ

ТАШКИЛИ ЯРМАРКА - ФУРӮШИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ ДАР ХУҶАНД

МИНТАҚАИ РАШТ. ИҶРОИ НАҚШАИ ДАЪВАТ ДАР ЯК РӮЗ

УНВОНУ ДАРАҶАҲОИ ИЛМИИ РОССИЯВУ ТОҶИКИСТОН БАРОБАРАРЗИШ МЕШАВАНД

02.04.2021


ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. ВМКБ ВА 5 НОҲИЯИ ХАТЛОН НАҚШАРО ИҶРО КАРДАНД

МУЛОҚОТИ РУСТАМИ ЭМОМАЛӢ БО ПАК БЁН СОК

ҶОНИБДОРИИ ВАНХЁРК АЗ МУКОЛАМАИ ВАШИНГТОН БО МОСКВА

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

01.04.2021


ЛИГАИ ОЛӢ. Бори аввал легионерҳои нидерландӣ ва ҷопонӣ ҳунарнамоӣ мекунанд

Намояндагони кишварҳои СААД масъалаи амнияти иттилоотиро баррасӣ намуданд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

31.03.2021


ҲИСОР. БУНЁДКОРИҲО ДАР ДЕҲАИ ЛОЛАГӢ

ҶОМИ КФО – 2021

ИА ва СҶТ созишнома оид ба солимӣ таҳия менамоянд?

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

30.03.2021


ПОЙТАХТИ ФАРҲАНГӢ. ТАШВИҚГАРИ ТАМАДДУНИ АЗАЛӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед