logo

иҷтимоиёт

БУЗУРГОНРО БУЗУРГОН ЗИНДА МЕДОРАНД. БОҒИ НАВИ ПОЙТАХТ БО ПЕШНИҲОДИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ НОМИ АҲМАДИ ДОНИШРО ГИРИФТ

Фараҳманду сарфарозем, ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои гиромидошти ёду осори гаронмояи ниёгон талош меварзанд ва то ба арсаи ҷаҳон онҳоро муаррифӣ менамоянд. 26 сентябри соли равон ба истиқболи Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ноҳияи Исмоили Сомонии пойтахт боғи нав дар масоҳати 3 гектар ба истифода дода шуд ва он бо пешниҳоди Сарвари давлат номи Аҳмади Донишро гирифт.
Ин бесабаб набуд. Зеро аллома Аҳмади Дониш аз фарзандони барӯманду хирадманди тоҷик аст, ки дар тирарӯзгори асрҳои XIX - XX чун ситора дурахшид. Маҳорату истеъдоди нотакрори дар  ҷодаи илму ҳунар, риёзиву ситорашиносӣ, мусиқиву шеър, сиёсату иҷтимоиёт, наққошиву рассомӣ ва хаттотидоштаи Дониш ӯро на танҳо дар байни омма, балки дар доираи дарбор низ шуҳратёру соҳибмақом карда буд. Аксари равшанфикрону хирадмандони замон дар симои ӯ роҳбари маорифпарваронро медиданд. Таҳти таъсири ӯ донишмандон, шоирону адибони муосираш муқобили  ҷаҳолату разолати замона андеша баён мекарданд. Пайравони Аҳмади Дониш андешаву афкори тараққихоҳона ва маорифпарваронаи ӯро пазируфта, назариёташро дар байни ҳаммаслакони худ тарғиб менамуданд. Ин аст, ки ҷараёни адабие бо номи «Маорифпарварӣ» зуҳур мекунад ва бешак, Аҳмад Махдуми Дониш поягузору саромади он шинохта мешавад.
Дар таҳқиқ ва шинохти рӯзгору осори Аҳмади Дониш нахуст ёддоштҳо ва мероси илмию адабии худи ӯ, сипас асарҳои тазкиравии ҳамзамононаш сарчашмаи муътамад маҳсуб меёбанд. Таърихи шинохти Аҳмади Дониш дар Тоҷикистон аз устод Айнӣ ҳусни оғоз мегирад. Бори нахуст бо кӯшиши устод Айнӣ диққати олимону муҳаққиқон ба пажӯҳиши зиндагиномаву мероси адабии ӯ ҷалб карда мешавад.
Таҳқиқи фаъолияти Аҳмади Дониш аз охири солҳои 30 - юми асри XX шурӯъ шуда бошад ҳам, пажӯҳиши илмию интиқодии зиндагӣ ва осори ӯ баъди солҳои 50 – уми асри гузашта сурат гирифтааст. Метавон гуфт, ки доир ба рӯзгор ва мероси адабии Дониш то имрӯз дар илми адабиётшиносии тоҷик корҳои таҳқиқотии зиёд анҷом дода шудааст ва андешаҳои маорифпарварӣ, сиёсиву иҷтимоӣ, динию фалсафӣ, иқтисодиву ислоҳотии мутафаккир аз тарафи олимон мавриди омӯзиш ва таҳлилу таҳқиқ қарор гирифтаанд.
Аз осори боқигузоштаи Аҳмади Дониш се асари ӯ: «Наводир-ул-вақоеъ», «Рисола ё мухтасаре аз таърихи салтанати хонадони манғития» ва «Меъёр - ут - тадайюн» дар натиҷаи тадқиқоти илмию интиқодӣ ва муқоисаи нусхаҳои хаттии дар дастбудаи онҳо борҳо рӯи чопро дидаанд ва тарҷумаи як қисми онҳо ба забони русӣ низ ба роҳ монда шудааст.
Бо мақсади бузургдошти Аҳмади Дониш ҷашнҳои 130 - солагӣ (соли 1956) ва 150 - солагии ӯ дар Тоҷикистон ботантана таҷлил гардида, ба ин муносибат, дар ҳудуди кишвар ва берун аз он чандин конфронсу маҳфилҳои илмӣ - адабӣ доир гаштаанд.
Соли 2016 190 - умин солгарди рӯзи таваллуди Аҳмад Махдуми Дониш буд ва 200 - солагии ёдбуди ин адиби номвари тоҷик ба соли 2026 рост меояд. Бо ин мақсад, дар фарҷоми сухан орзу мекардем, ки донишмандону олимони тоҷик пайравӣ аз Пешвои миллат намуда, то фарорасии ин санаи фархунда барои амалӣ шудани чанд нуктаи дар зер овардашуда кӯшиш намоянд:
а) Асарҳои то имрӯз ба табъ нарасидаи Аҳмади Дониш («Мунтахаб-ул-аҳком», «Номус-ул-аъзам», «Рисола - фи - аъмол - ил - кура», мавриди омӯзиш қарор гиранд;
б) дар барномаи таълимӣ барои омӯзиши ҳаёт ва фаъолияти аллома соатҳои зиёдтар ҷудо гарданд;
в) ҳайкал ё нимпайкараи ин мутафаккири нотакрор ва олими шинохтаи тоҷик дар чанде аз шаҳру навоҳии кишварамон қомат афрозад.
Шариф ШАРИФХОҶА,
директори гимназияи «Кафолат»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.12.2018    №: 245    Мутолиа карданд: 410
07.05.2021


13 МАЙ – РӮЗИ ИДИ САИДИ ФИТР

ИСТАРАВШАН. ЁРИПУЛИИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ БА ИШТИРОКЧИЁНИ ҶБВ

СУҒД. ЗАХМИҲОИ ДАРГИРИҲОИ МУСАЛЛАҲОНА ЁРИПУЛӢ ГИРИФТАНД

Ч О Р К Ӯ Ҳ. ОҚИБАТҲОИ МУНОҚИШАИ МАРЗӢ БАРТАРАФ МЕГАРДАНД

06.05.2021


ИСФАРА. КУМАКИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ БА ОИЛАҲОИ ШАХСОНИ ФАВТИДА

ЁРИПУЛИҲО БА СОБИҚАДОРОНИ ҶАНГИ БУЗУРГИ ВАТАНӢ

ДЕВОНИ ДУШАНБЕ - ТОШКАНД

ТАВОНОИИ НЕРУГОҲИ БАРҚИ ОБИИ “ҚАЙРОҚҚУМ” БА 176 МЕГАВАТТ МЕРАСАД

ИСТИҚЛОЛ. КӮДАКИСТОНИ ЗАМОНАВӢ БУНЁД МЕШАВАД

“ШАБЕ ДАР ОСОРХОНА”

Изҳороти G7 оид ба тағйирёбии иқлим

Ҷаҳон дар як сатр

ЛИГАИ ОЛӢ

05.05.2021


ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. ТАҚДИМИ КИТОБИ «ТОҶИКОН»

Байден бо Путин вомехӯрад?

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ТЕКБОЛ. ФЕДЕРАТСИЯИ НАВ ДАР ФАЗОИ ВАРЗИШИИ КИШВАР

«МИЛЛАТЕ МЕЗИСТ ДАР РӮИ ЗАМИН»

ИСФАРА.ВОХӮРӢ БО СОКИНОНИ ДЕҲОТИ ВОРУХ, ЧОРКӮҲ ВА ХОҶАИ АЪЛО

ТОҶИКИСТОН ДАР МИЁНИ СММ ВА СҲШ МАСИРИ НАВИ ҲАМКОРӢ КУШОД

ТИБ ВА ДУРНАМОИ РУШДИ СОҲА. НУФУЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДДТТ БОЛО МЕРАВАД

G7 15 МИЛЛИАРД ДОЛЛАРИ ИМА БАРОИ ТАЪЛИМИ ДУХТАРОН ҶУДО МЕНАМОЯД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ЛИГАИ ОЛӢ

САНГВОР. ОМОДАГӢ БА ҶАШНИ МИЛЛӢ ДАР НИГИНИ КӮҲИСТОНИ ТОҶИК

03.05.2021


ҶАЛАСАИ ҲАЙАТҲОИ ҲУКУМАТӢ ОИД БА ДЕЛИМИТАТСИЯ ВА ДЕМАРКАТСИЯИ САРҲАДИ ДАВЛАТӢ

ХУБ ШУД, КИ ЗАН БА ДАВЛАТ ЁР ШУД...

ҲИФЗИ МЕҲНАТ. МУШКИЛЕ, КИ ҲАЛТАЛАБ БОҚӢ МЕМОНАД

САД РАНГИ ЧАКАН

ФУТБОЛ

30.04.2021


БАРРАСИИ ДОИРАИ ВАСЕИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ БОНКИ ҶАҲОНӢ

ПАРЛУМОН. ЧАҲОР ВАКИЛИ НАВ САВГАНД ЁД КАРД

ДДХ. ОҒОЗИ ОЗМУНИ ҶУМҲУРИЯВИИ ”ИЛМ – ФУРӮҒИ МАЪРИФАТ”

28.04.2021


ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ МУДОФИАИ КИШВАРҲОИ УЗВИ СААД БАРГУЗОР ГАРДИД

ИММУНИЗАТСИЯ. ВАКСИНАҲО МОРО БО ҲАМ НАЗДИК МЕКУНАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед