logo

иҷтимоиёт

БУЗУРГОНРО БУЗУРГОН ЗИНДА МЕДОРАНД. БОҒИ НАВИ ПОЙТАХТ БО ПЕШНИҲОДИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ НОМИ АҲМАДИ ДОНИШРО ГИРИФТ

Фараҳманду сарфарозем, ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои гиромидошти ёду осори гаронмояи ниёгон талош меварзанд ва то ба арсаи ҷаҳон онҳоро муаррифӣ менамоянд. 26 сентябри соли равон ба истиқболи Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ноҳияи Исмоили Сомонии пойтахт боғи нав дар масоҳати 3 гектар ба истифода дода шуд ва он бо пешниҳоди Сарвари давлат номи Аҳмади Донишро гирифт.
Ин бесабаб набуд. Зеро аллома Аҳмади Дониш аз фарзандони барӯманду хирадманди тоҷик аст, ки дар тирарӯзгори асрҳои XIX - XX чун ситора дурахшид. Маҳорату истеъдоди нотакрори дар  ҷодаи илму ҳунар, риёзиву ситорашиносӣ, мусиқиву шеър, сиёсату иҷтимоиёт, наққошиву рассомӣ ва хаттотидоштаи Дониш ӯро на танҳо дар байни омма, балки дар доираи дарбор низ шуҳратёру соҳибмақом карда буд. Аксари равшанфикрону хирадмандони замон дар симои ӯ роҳбари маорифпарваронро медиданд. Таҳти таъсири ӯ донишмандон, шоирону адибони муосираш муқобили  ҷаҳолату разолати замона андеша баён мекарданд. Пайравони Аҳмади Дониш андешаву афкори тараққихоҳона ва маорифпарваронаи ӯро пазируфта, назариёташро дар байни ҳаммаслакони худ тарғиб менамуданд. Ин аст, ки ҷараёни адабие бо номи «Маорифпарварӣ» зуҳур мекунад ва бешак, Аҳмад Махдуми Дониш поягузору саромади он шинохта мешавад.
Дар таҳқиқ ва шинохти рӯзгору осори Аҳмади Дониш нахуст ёддоштҳо ва мероси илмию адабии худи ӯ, сипас асарҳои тазкиравии ҳамзамононаш сарчашмаи муътамад маҳсуб меёбанд. Таърихи шинохти Аҳмади Дониш дар Тоҷикистон аз устод Айнӣ ҳусни оғоз мегирад. Бори нахуст бо кӯшиши устод Айнӣ диққати олимону муҳаққиқон ба пажӯҳиши зиндагиномаву мероси адабии ӯ ҷалб карда мешавад.
Таҳқиқи фаъолияти Аҳмади Дониш аз охири солҳои 30 - юми асри XX шурӯъ шуда бошад ҳам, пажӯҳиши илмию интиқодии зиндагӣ ва осори ӯ баъди солҳои 50 – уми асри гузашта сурат гирифтааст. Метавон гуфт, ки доир ба рӯзгор ва мероси адабии Дониш то имрӯз дар илми адабиётшиносии тоҷик корҳои таҳқиқотии зиёд анҷом дода шудааст ва андешаҳои маорифпарварӣ, сиёсиву иҷтимоӣ, динию фалсафӣ, иқтисодиву ислоҳотии мутафаккир аз тарафи олимон мавриди омӯзиш ва таҳлилу таҳқиқ қарор гирифтаанд.
Аз осори боқигузоштаи Аҳмади Дониш се асари ӯ: «Наводир-ул-вақоеъ», «Рисола ё мухтасаре аз таърихи салтанати хонадони манғития» ва «Меъёр - ут - тадайюн» дар натиҷаи тадқиқоти илмию интиқодӣ ва муқоисаи нусхаҳои хаттии дар дастбудаи онҳо борҳо рӯи чопро дидаанд ва тарҷумаи як қисми онҳо ба забони русӣ низ ба роҳ монда шудааст.
Бо мақсади бузургдошти Аҳмади Дониш ҷашнҳои 130 - солагӣ (соли 1956) ва 150 - солагии ӯ дар Тоҷикистон ботантана таҷлил гардида, ба ин муносибат, дар ҳудуди кишвар ва берун аз он чандин конфронсу маҳфилҳои илмӣ - адабӣ доир гаштаанд.
Соли 2016 190 - умин солгарди рӯзи таваллуди Аҳмад Махдуми Дониш буд ва 200 - солагии ёдбуди ин адиби номвари тоҷик ба соли 2026 рост меояд. Бо ин мақсад, дар фарҷоми сухан орзу мекардем, ки донишмандону олимони тоҷик пайравӣ аз Пешвои миллат намуда, то фарорасии ин санаи фархунда барои амалӣ шудани чанд нуктаи дар зер овардашуда кӯшиш намоянд:
а) Асарҳои то имрӯз ба табъ нарасидаи Аҳмади Дониш («Мунтахаб-ул-аҳком», «Номус-ул-аъзам», «Рисола - фи - аъмол - ил - кура», мавриди омӯзиш қарор гиранд;
б) дар барномаи таълимӣ барои омӯзиши ҳаёт ва фаъолияти аллома соатҳои зиёдтар ҷудо гарданд;
в) ҳайкал ё нимпайкараи ин мутафаккири нотакрор ва олими шинохтаи тоҷик дар чанде аз шаҳру навоҳии кишварамон қомат афрозад.
Шариф ШАРИФХОҶА,
директори гимназияи «Кафолат»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.12.2018    №: 245    Мутолиа карданд: 328
21.09.2020


БАРРАСИИ МАСОИЛИ МУБОРИЗА АЛАЙҲИ ҶИНОЯТКОРИҲО

ДУРНАМОИ МУНОСИБАТҲО МАТРАҲ ГАРДИД

ҶАЛАСАИ НАВБАТИИ СИТОДИ ВИЛОЯТӢ ОИД БА ПУРЗӮР НАМУДАНИ ТАДБИРҲОИ ЗИДДИЭПИДЕМИЯВӢ

ОЗМУН БАРОИ ДАРЁФТИ СТИПЕНДИЯИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

ТОҶИКИСТОН. 86,7 ДАРСАДИ БЕМОРОНИ COVID – 19 ШИФО ЁФТАНД

МАРЗҲОИ ӮЗБЕКИСТОН АЗ АВВАЛИ МОҲИ ОКТЯБР БОЗ МЕШАВАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

17.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 45 БЕМОР ШИФО ЁФТ

РОҒУН БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ!

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ. БА НОМЗАДҲО ШАҲОДАТНОМА СУПУРДА ШУД

16.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,5 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ФАЙЗОБОД. ЧОРАБИНИИ СИЁСӢ ДАР САТҲИ БАЛАНД ХОҲАД ГУЗАШТ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. ҶУФТҲОИ ДАВРИ НИМФИНАЛ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

ИНТИХОБОТ. ВУСЪАТИ КОРҲОИ ОМОДАГӢ ДАР НОҲИЯИ РӮДАКӢ

ҶАВОНОН – ПАЙРАВОНИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ. ҲАМОИШИ ИЛМӢ - СИЁСӢ ДАР АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

ЛЕВАКАНТ. ПАХТАЧИНӢ ВУСЪАТ МЕГИРАД

ТОҶИКИСТОН НОЗИРОНИ ИДМ-РО БА ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ ДАЪВАТ КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,4 дарсади беморон шифо ёфтанд

НОҲИЯИ ВОСЕЪ. БОЗ 82 ШАҲРВАНД БО КОР ТАЪМИН ГАРДИД

ТАЪСИСИ 86 КОРХОНА ДАР ҲАФТ МОҲ

«ЛИДАР». АКНУН ТАРКИБИ МОЛЕКУЛАВИИ ҲАВО САНҶИДА МЕШАВАД

14.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 7816 БЕМОР ШИФО ЁФТ

ПАЙВАНДГАРИ ДИРӮЗУ ИМРӮЗ. БАРДОШТ АЗ ҲАМОИШИ ҶУМҲУРИЯВӢ БАХШИДА БА 90-СОЛАГИИ "ҶАВОНОНИ ТОҶИКИСТОН"

US OPEN. ТИМ ВА НАОМИ ҒОЛИБОНИ ИН МУСОБИҚА

СММ КИШВАРҲОИ ПЕШРАФТАРО ДАЪВАТ НАМУД, КИ АЗ ТАҲРИМОТ АЛАЙҲИ МАМЛАКАТҲОИ РУШДКУНАНДА ДАСТ КАШАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

11.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 7 ҲАЗОРУ 714 СИРОЯТЁФТА АЗ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ЛИГАИ БОНУВОН. «ЗЕБОНИСО» БОРИ ДУЮМ ЧЕМПИОНИ ТОҶИКИСТОН ШУД

САФОРАТ ВА ДОМОДЕДОВО ХАБАРҲО ДАР БОРАИ БАНД МОНДАНИ ТОҶИКОНРО ДАР ФУРУДГОҲ РАД КАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

10.09.2020


НИСФИ КӮДАКОНИ РУСИЯГӢ COVID-19-РО САБУК ГУЗАРОНДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ОҒОЗИ НАШРИ КИТОБИ «ТОҶИКОН»-И БОБОҶОН ҒАФУРОВ

08.09.2020


ТОҶИКИСТОН. ШАБОНАРӮЗИ ОХИР 32 ҲОДИСАИ НАВИ БЕМОРИИ COVID – 19 ОШКОР ШУД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед