logo

иҷтимоиёт

БУЗУРГОНРО БУЗУРГОН ЗИНДА МЕДОРАНД. БОҒИ НАВИ ПОЙТАХТ БО ПЕШНИҲОДИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ НОМИ АҲМАДИ ДОНИШРО ГИРИФТ

Фараҳманду сарфарозем, ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои гиромидошти ёду осори гаронмояи ниёгон талош меварзанд ва то ба арсаи ҷаҳон онҳоро муаррифӣ менамоянд. 26 сентябри соли равон ба истиқболи Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ноҳияи Исмоили Сомонии пойтахт боғи нав дар масоҳати 3 гектар ба истифода дода шуд ва он бо пешниҳоди Сарвари давлат номи Аҳмади Донишро гирифт.
Ин бесабаб набуд. Зеро аллома Аҳмади Дониш аз фарзандони барӯманду хирадманди тоҷик аст, ки дар тирарӯзгори асрҳои XIX - XX чун ситора дурахшид. Маҳорату истеъдоди нотакрори дар  ҷодаи илму ҳунар, риёзиву ситорашиносӣ, мусиқиву шеър, сиёсату иҷтимоиёт, наққошиву рассомӣ ва хаттотидоштаи Дониш ӯро на танҳо дар байни омма, балки дар доираи дарбор низ шуҳратёру соҳибмақом карда буд. Аксари равшанфикрону хирадмандони замон дар симои ӯ роҳбари маорифпарваронро медиданд. Таҳти таъсири ӯ донишмандон, шоирону адибони муосираш муқобили  ҷаҳолату разолати замона андеша баён мекарданд. Пайравони Аҳмади Дониш андешаву афкори тараққихоҳона ва маорифпарваронаи ӯро пазируфта, назариёташро дар байни ҳаммаслакони худ тарғиб менамуданд. Ин аст, ки ҷараёни адабие бо номи «Маорифпарварӣ» зуҳур мекунад ва бешак, Аҳмад Махдуми Дониш поягузору саромади он шинохта мешавад.
Дар таҳқиқ ва шинохти рӯзгору осори Аҳмади Дониш нахуст ёддоштҳо ва мероси илмию адабии худи ӯ, сипас асарҳои тазкиравии ҳамзамононаш сарчашмаи муътамад маҳсуб меёбанд. Таърихи шинохти Аҳмади Дониш дар Тоҷикистон аз устод Айнӣ ҳусни оғоз мегирад. Бори нахуст бо кӯшиши устод Айнӣ диққати олимону муҳаққиқон ба пажӯҳиши зиндагиномаву мероси адабии ӯ ҷалб карда мешавад.
Таҳқиқи фаъолияти Аҳмади Дониш аз охири солҳои 30 - юми асри XX шурӯъ шуда бошад ҳам, пажӯҳиши илмию интиқодии зиндагӣ ва осори ӯ баъди солҳои 50 – уми асри гузашта сурат гирифтааст. Метавон гуфт, ки доир ба рӯзгор ва мероси адабии Дониш то имрӯз дар илми адабиётшиносии тоҷик корҳои таҳқиқотии зиёд анҷом дода шудааст ва андешаҳои маорифпарварӣ, сиёсиву иҷтимоӣ, динию фалсафӣ, иқтисодиву ислоҳотии мутафаккир аз тарафи олимон мавриди омӯзиш ва таҳлилу таҳқиқ қарор гирифтаанд.
Аз осори боқигузоштаи Аҳмади Дониш се асари ӯ: «Наводир-ул-вақоеъ», «Рисола ё мухтасаре аз таърихи салтанати хонадони манғития» ва «Меъёр - ут - тадайюн» дар натиҷаи тадқиқоти илмию интиқодӣ ва муқоисаи нусхаҳои хаттии дар дастбудаи онҳо борҳо рӯи чопро дидаанд ва тарҷумаи як қисми онҳо ба забони русӣ низ ба роҳ монда шудааст.
Бо мақсади бузургдошти Аҳмади Дониш ҷашнҳои 130 - солагӣ (соли 1956) ва 150 - солагии ӯ дар Тоҷикистон ботантана таҷлил гардида, ба ин муносибат, дар ҳудуди кишвар ва берун аз он чандин конфронсу маҳфилҳои илмӣ - адабӣ доир гаштаанд.
Соли 2016 190 - умин солгарди рӯзи таваллуди Аҳмад Махдуми Дониш буд ва 200 - солагии ёдбуди ин адиби номвари тоҷик ба соли 2026 рост меояд. Бо ин мақсад, дар фарҷоми сухан орзу мекардем, ки донишмандону олимони тоҷик пайравӣ аз Пешвои миллат намуда, то фарорасии ин санаи фархунда барои амалӣ шудани чанд нуктаи дар зер овардашуда кӯшиш намоянд:
а) Асарҳои то имрӯз ба табъ нарасидаи Аҳмади Дониш («Мунтахаб-ул-аҳком», «Номус-ул-аъзам», «Рисола - фи - аъмол - ил - кура», мавриди омӯзиш қарор гиранд;
б) дар барномаи таълимӣ барои омӯзиши ҳаёт ва фаъолияти аллома соатҳои зиёдтар ҷудо гарданд;
в) ҳайкал ё нимпайкараи ин мутафаккири нотакрор ва олими шинохтаи тоҷик дар чанде аз шаҳру навоҳии кишварамон қомат афрозад.
Шариф ШАРИФХОҶА,
директори гимназияи «Кафолат»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.12.2018    №: 245    Мутолиа карданд: 206

19.11.2019


Тасдиқи Тартиби кори шабакаи иттилоотӣ-телекоммуникатсионии интернет аз рӯи технологияи Wi-Fi

Мулоқоти Ҷамолиддин Нуралиев бо Ҷон Гинкел

Тақвияти ҳамкориҳои иқтисодӣ матраҳ гардид

Туҳфаи Рустами Эмомалӣ барои сокинони шаҳри Хоруғ

Панкратион. Паҳлавони тоҷик чемпиони ҷаҳон шуд

18.11.2019


Таҷлили Рӯзи Президент дар шаҳри Хоруғ

Ҷаласаи вазирони корҳои хориҷии Осиёи Марказӣ дар Тошканд

Масъалаи сармоягузории хориҷӣ ба низоми бонкии Тоҷикистон матраҳ гардид

Путин БРИКС - ро кафили суботи ҷаҳон номид

Чаро ИМА ва Корея машқҳои муштаракро мавқуф гузоштанд?

ХДУ ва СРУ дар вилояти Киев "яке аз сарони ДИ" - ро боздоштанд

Туркия 23 террористро ба Қирғизистон истирдод мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷоми ҷаҳон дар Бразилия монд

15.11.2019


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Вохӯрии Ҷамшед Нурмаҳмадзода бо ҳайати Фонди қарзии кафолатии Тоҷикистон

Хонандагони тоҷик дар озмуни «Роботтехника» сазовори ҷойи дуюм шуданд

Талаби Си Ҷинпин аз ҳукуматдорони Ҳонконг

Фоҷиа. 90 дарсади Венетсия зери об монд

Дар Франсия таҷдиди Нотр - Дам боиси ҷанҷол шуд

Дар Ӯзбекистон лоиҳаи маърифатии «Як миллион барномасоз» роҳандозӣ мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2019


Мулоқоти Ҷамолиддин Нуралиев бо намояндагони «Moody’s Investors Service»

Оид ба имконоти рушди кӯдакон форуми байналмилалӣ доир мешавад

Тақвияти робитаҳои иқтисодию тиҷоратӣ бо музофоти Ҳубэй

Таэквондо. 22 медали варзишгарони тоҷик аз Бухоро

"Тулӯи ҳақиқат" дар Рӯзи Президент

Шумораи сайёҳон дар Россия беш аз 20 дарсад афзудааст

Ашқобод мизбони нишасти зиддитеррористии ниҳодҳои дипломатии кишварҳои ҳамсуд

Сарвазири Ҳиндустон вохӯрияш бо Путинро олиҷаноб номид

Сесад ҷангии «Давлати исломӣ» дар Афғонистон таслим шуд

Коломойский ба Украина рӯ ҷониби Россия оварданро пешниҳод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

13.11.2019


Дар Осетия пайкараи Абулқосим Фирдавсӣ гузошта шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед