logo

фарҳанг

ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ. АЗ СУХАН БА АМАЛ ГУЗАРЕМ!

Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ эълон гардидани солҳои 2019 – 2021 барои рушду инкишофи ҳунарҳои бадеии халқӣ, дастгирии косибону ҳунарварон, устоҳои халқӣ ва дар маҷмӯъ, тарғибу муаррифии фарҳанги миллӣ, нақши босазо хоҳад гузошт. Перомуни вазъи кунунии ҳунарҳои мардумӣ директори коллеҷи ҳунарҳои мардумии шаҳри Истаравшан Насриддин Хоҷаев андешаҳояшро ба хабарнигори мо чунин баён дошт:
Дар замони муосир омӯзиш, эҳё ва муаррифии ҳунарҳои миллӣ дар арсаи байналмилалӣ беш аз пеш аҳамият пайдо мекунанд. Зеро дар раванди бархӯрди тамаддунҳо ҳунарҳои бостонии мо василаеанд, ки моро ба ҷаҳониён чун миллати куҳанбунёду соҳибтамаддун мешиносонанд. Чанде пеш Созмони ҷаҳонии ЮНЕСКО чаканро ҳамчун мероси ғайримоддӣ эътироф кард, ки ин боиси ифтихори ҳар тоҷику тоҷикистонист. Воқеан ҳам,  дар баробари дигар арзишҳо либоси миллӣ низ метавонад моро дар арсаи ҷаҳон муаррифӣ намояд. Ба мисли чакан мо садҳо намуд ҳунар дорем, ки бояд онҳоро низ эҳёву ҳифз намуд. Аз ҷониби дигар, ҳоло Тоҷикистон ба кишвари сайёҳӣ табдил ёфта истодааст, ки сайёҳ  дар баробари сайру саёҳат ба маҳсулоти ҳунармандон низ мароқ зоҳир мекунад. Бинобар ин, зарур аст, ки намунаҳои беҳтарини ҳунарҳои мардумиро бо сифати хубу дизайни зебо ба сайёҳон пешниҳод созем.
Шоистаи таъкид аст, ки ҳар як минтақаи Тоҷикистон дорои касбу ҳунари ба худ хос аст. Барои мисол, заргариву чакандӯзӣ дар минтақаи Кӯлоб, бофандагӣ дар Бадахшон, созтарошӣ дар Рашту Тоҷикобод, махсусан дар деҳаи Камароб, кулолгарӣ дар Исфара, кордсозиву кандакорӣ аз чӯб, гаҷкорию наққошӣ ва пардозӣ дар Истаравшан ривоҷу равнақ ёфтаанд. Аммо, айни замон ҳунарҳои мардумӣ пеш аз ҳама ниёз ба таҳқиқ доранд. Ҳоло кӯшишҳо бар он равона шудаанд, ки ҳунарҳои мардумӣ рушд ёбанд. Ин хуб аст, аммо таҳқиқотро низ дар ин самт бояд ҷиддӣ ба роҳ монд. Масалан, сохтани корд, ё тайёр кардани рангҳои сабоҳӣ барои матоъ таҳқиқотро талаб мекунад. Рангҳое, ки пештар дар атласу адрас ё чакан истифода мешуданд, бо шустан намерафтанд. Пас,  барои чӣ рангҳое, ки имрӯз истифода мешаванд, бо як обшӯ мераванд. Ё тайёр кардани хиштҳоро гирем? Ҳоло хиштҳоро дарҳол шӯра мезанад. Бояд таҳқиқот бурд ва сабабҳои инро муайян кард. Аммо, мутаассифона, пажӯҳишгарони соҳа каманд. Агар барои бурдани корҳои таҳқиқотиву омода намудани олимон дар кишвар Академияи ҳунарҳои мардумӣ таъсис ёбад, кор ранги тоза мегирад. Зеро ин имкон медиҳад, ки  амалия бо назария якҷо пеш равад.
Бо вуҷуди он ки тайи солҳои охир ҳунарҳои зардӯзиву гулдӯзӣ, чакандӯзиву кашидадӯзӣ, кандакориву заргарӣ, кулолгарӣ, қолинбофию адрасбофӣ ва табақтарошӣ ривоҷу равнақи тоза касб кардаанд, баъзе ҳунарҳо аз байн рафта истодаанд. Масалан, санъати читгарӣ танҳо дар Истаравшан боқӣ мондаасту чармгарӣ аз байн рафтааст. Дар ҳоле, ки дар як рӯз дар Тоҷикистон зиёда аз 200 чорвои калони шохдор забҳ мешавад. Пас, 200 пӯст дар як рӯз ба куҷо меравад? Онро мо бо маблағи ночиз мефурӯшем. Агар онро нимтайёр карда, ба бозор барорем, ҳам харидор зиёд мешаваду ҳам корхонаҳо кор мекунанд ва ҳам шумораи чармгарон меафзояд. Ё ин ки коркарди сангро гирем. Сангҳои Тоҷикистон муштариёни зиёд доранду бениҳоят қиматанд. Дар ин самт ҶДММ “Рухом” фаъолият дорад, ки боиси дастгирист. Вале он аз баҳр як қатраро коркард намуда истодааст. Бар замми ин, дар тамоми мактабҳои миёна масъалаи нарасидани асбобҳои мусиқӣ ҷой дораду созтарошӣ аз байн рафтааст. Агар корхонаҳоро ба кор дарорему маҳсулоти ватаниро истеҳсол намоем, ҳам сокинон соҳиби ҷойи кор мешаванд ва ҳам сатҳи зиндагии мардум боло меравад.
Яке аз омилҳои асосии рушди ҳунармандӣ дуруст ба роҳ мондани дарсҳои таълими меҳнат дар зинаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва иловагист. Ҳоло дарси таълими меҳнат дар мактабҳо қариб, ки аз байн рафтаасту аксаран муаллимони ғайрихтисос онро таълим медиҳанд. Оё омӯзгоре, ки худаш ҳунарро балад нест, метавонад дар қалби шогирд меҳри ҳунарро бедор созад? Не, албатта. Директорони мактабҳоро мебояд мутахассисонеро, ки ҳунарҳои мардумиро омӯхтаанд, ба кор ҷалб намоянд ва дар доираи имкониятҳо гурӯҳҳои мақсаднок таъсис диҳанд. Зеро агар завқи кӯдакро нисбати омӯзиши ҳунар аз овони наврасӣ бедор созему истеъдодашро дуруст баҳо диҳем,  бо итминон метавон гуфт, ки ҳунармандӣ дар кишвар рушд меёбад.
Меҳрангез ҚОДИРОВА,
“Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.01.2019    №: 5-7    Мутолиа карданд: 182

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед