logo

фарҳанг

"УФУҚҲОИ ИСТИҚЛОЛ" - ДОСТОНИ ҲАСТИИ МО

Бешак, нашри ҳар асари Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон рухдоди неки фарҳангиву сиёсӣ маҳсуб мешавад. Онҳо дар тарбияи худшиносӣ, ҳувияти миллӣ, боло бурдани ҳисси ватандӯстӣ ва шинохти дурусти таърихи миллат таъсири зиёди мусбат мегузоранд. Ҳамзамон дастуру раҳнамоанд барои фаъолияти пурсамару созандагӣ ва ҳифзу нигаҳдории арзишҳои  миллӣ. Таълифу нашри «Уфуқҳои истиқлол» низ аз ин ҷумла аст.
Муаллиф дар асар зимни андешаронӣ ибораи «миллати куҳану давлати ҷавон» – ро ба кор мебарад ва таъкид медорад, ки «достони ҳастии мо, ҳақиқати сарнавишти мо ва вазъияти имрӯзаи мо маҳз ҳамин аст». Воқеан, миллати тоҷик куҳан мебошад ва таърихи давлатдорияш ҳазорсолаҳост. Аммо давлати соҳибистиқлоламон ҷавон маҳсуб мешавад. «Уфуқҳои истиқлол» дар бораи таърихи 25 – солаи Истиқлолияти давлатӣ ва бурду бохт ва комёбиву дастовардҳои кишварамон мебошад. Тавре аз номи боби аввали китоб бармеояд, Истиқлолияти давлатӣ – марҳилаи эҳё ва барқарорсозии давлати миллии тоҷикон мебошад. Муаллиф муҳимтарин дастоварду комёбиро дар зарфи ин солҳо «аз хатари нестӣ наҷот ёфтани давлатдории тоҷикон» медонад ва ҳам онро «масъалаи меҳварии таърихи дирӯзу имрӯзи мо» меҳисобад.
Дар ҳақиқат, агар оташи ҷанги шаҳрвандӣ хомӯш карда намешуд, давлатдории тоҷикон аз миён мерафт. Муаллиф дар он баробари «ба уҳда гирифтани масъулияти роҳбарии давлат», барои барқарорӣ ва пойдории сулҳу оштӣ фаъолияти худро равона намуд. Сулҳу оромӣ, албатта, ба осонӣ ба даст наёмад. Дар он замон ҳамаи ниҳодҳои марказӣ ва маҳаллии давлатдорӣ ба пуррагӣ фалаҷ гашта буд.
Ин ҷанг, дар ҳақиқат, моро аз пешрафт боз дошт.  Нахуст мебоист, ки харобиҳову хисороти он рафъ мегардид.
Хулоса ва таъкидҳои муаллиф зимни таҳлилу баррасии ин масъала бисёр бамавриду ҳидояткунанда аст: «Бояд ҳамаи мо дар бобати ҳифзу суботу оромиши ҷомеа ва ваҳдату ҳамдигарфаҳмии мардум масъул ва ҷавобгар бошем. Мо бояд неруҳои зеҳнӣ ва маънавии худро маҳз барои таъмини беҳрӯзии шаҳрвандон ва тарбияи инсони комил равона намоем. Ин аст рисолати маънавии мо дар назди миллат ва Ватан». Бо шинохти ҳамин рисолат ва эҳсоси масъулият ва дарки бештару беҳтари он дар ин муддат, аз ҷумла барои рушду ривоҷи илму маориф тамоми тадбирҳои зарурӣ андешида шуд. Маорифро яке аз рукнҳои муҳими давлатдорӣ эълон намуд ва мавриди таваҷҷуҳи доимӣ қарор дод. Рушди пайгиронааш аз оғоз то инҷониб ҳамчун масъалаи аввалиндараҷа арзёбӣ мегардад. Ба ин тариқ, тадбирҳои саривақтӣ ва муассир ба хотири рушди соҳа андешида шуданд. Санадҳои меъёриву ҳуқуқӣ ва консепсияҳову барномаҳои давлатӣ давра ба давра қабул гардиданд.
Дар он вазъияти мушкилу мураккаб маҷрои таълиму тарбия аз муассисаҳои томактабӣ сар карда то мактабҳои олӣ бо истифода аз имкониятҳои мавҷуда ба роҳ монда шуд. Дар солҳои баъдӣ бо таъмиру азнавсозии мактабҳо ва боло бурдани сатҳи таълиму тарбия соҳа рӯ ба пешрафт овард. Тавре муаллиф ёдовар мешавад: «Маблағҳои ҷудошуда бештар ба мустаҳкам кардани пояи моддию техникии муассисаи таълимӣ, бунёди мактабҳои нав, таъмиру тармими биноҳои куҳна, сохтани синфхонаҳои иловагӣ ва толору майдончаҳои варзиш равона гардиданд».
Дар зарфи 25 соли Истиқлолияти давлатӣ зиёда аз 2000 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ бо тамоми шароити муосир мавриди истифода қарор гирифт, ки ин, албатта, дастоварди бузург маҳсуб мешавад. Шумораи муассисаҳои томактабӣ низ дар ин давра дар ҳоли афзудан мебошанд.
Кушодани мактабҳои навъи муосир ва истифодаву густариши усулҳои фаъоли таълими фанҳо дар ин соҳа сабаби ҷаҳиши бузург шуд.
Муаллиф дар ин асари мондагори худ мавҷудият ва фаъолияти муассисаҳои таҳсилоти олии касбиро то ва баъди Истиқлолияти давлатӣ ба риштаи таҳлилу тадқиқ мекашад. Дар ин сурат хонанда ин маълумоти дурустро дармеёбад, ки соли 1992 дар кишвар 13 муассисаи таҳсилоти олии касбӣ бо теъдоди 70600 нафар донишҷӯ (21900 духтар) фаъолият дошт. Дар соли 2016 шумораи ин мактабҳо ба 39 ва теъдоди донишҷӯён ба 170 ҳазор (53217 духтар) расид. Дар ин муассисаҳои таълимӣ 2594 номзади илм ва 594 доктори илм (соли 1991 – ум 1835 номзади илм ва 226 доктори илм) ба донишҷӯён дарс мегӯянд.
Аз масъалаҳои дигари ин бахши «Уфуқҳои истиқлол» омӯзиши забонҳои русӣ ва англисӣ аст. Аҳамияту муҳимияти иҷрои босифат ва саривақтии онро муаллиф равшану возеҳ баён медорад. Инчунин, таъкид мекунад, ки «ин ҳама имкон фароҳам меоварад, то «донишҷӯёни тоҷик бемамониат таҳсилро дар кишварҳои хориҷӣ идома дода, аз дастовардҳои навини илму технология бархӯрдор шаванд».
Дар асар баланд бардоштани сатҳу сифати таълимро дар тамоми зинаҳои таҳсилот вазифаи аввалиндараҷаи кормандони соҳа медонад. Яъне, иҷрои дурусту саривақтии тамоми масъалаҳои асосӣ, ки ба рушди илму маориф мусоидат мекунанд, дар ин муддат ё худ даврони истиқлол дар маркази диққати Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад. Имрӯз низ барои рафъи камбудиву норасоиҳо ва пешрафту рушди соҳа бо ҳисси дилсӯзиву ғамхорӣ дастуру супоришҳо медиҳад ва мо – аҳли маорифро роҳнамоӣ мекунад. Ин ҳама аз Паёми навбатӣ низ бармеояд. Албатта, мо бо шинохти рисолату масъулият ҷавобан ба ғамхориҳо, дастгириҳо барои боз ҳам беҳтар намудани сифати таълиму тарбия бояд саъю кӯшиши зиёд ба харҷ бидиҳем.
Маҳмадулло РАҶАБЗОДА, ректори Донишкадаи давлатии
забонҳои Тоҷикистон ба номи С. Улуғзода


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.02.2019    №: 32    Мутолиа карданд: 328
10.07.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 56 КАС ШИФО ЁФТ

41 000 СОМОНӢ БАРОИ МУБОРИЗА БО COVID – 19

ҚОҲИР РАСУЛЗОДА АЗ ШАҲРИ НОРАК ВА НОҲИЯИ ЁВОН ДИДАН НАМУД

ХОРУҒ. РӮ БА РУШД

ҶОМИ КФО – 2020. БОЗИҲОИ МАРҲИЛАИ ГУРӮҲӢ ДАР ТОҶИКИСТОН ДОИР МЕШАВАД?

09.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ ШИФОЁФТАГОН АЗ COVID – 19 АЗ 5000 ГУЗАШТ

«ОИЛА, КӮЧА, МАҲАЛЛА, ДЕҲА, ДЕҲОТ ВА ШАҲРАКИ БЕҲТАРИН». ОЗМУНЕ, КИ СОКИНОНИ СУҒДРО БА ОБОДОНӢ ТАЛҚИН МЕКУНАД

ДУШАНБЕ. ТАҲТИ РАЁСАТИ АЗИМ ИБРОҲИМ ҶАЛАСАИ КОРӢ БАРГУЗОР ШУД

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. КОРҲОИ ФАҲМОНДАДИҲӢ САМАР ДОРАНД

«ОВОЗИ САМАРҚАНД» КИТОБҲОИ ХУДРО РӮНАМОӢ КАРД

ВАНҶ. ОБ АСТ, КИ ОБОДИСТ

ТАБИБОНИ ЛАХШ: «ҒАМХОРИҲОИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ БА МО НЕРУ МЕБАХШАД»

ФУТЗАЛ. БОЗИИ СУПЕРҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020 КАЙ БАРГУЗОР МЕГАРДАД?

ТАЪКИДИ СИ ҶИНПИН АЗ ЗАРУРАТИ ҲАМКОРИИ ГУСТУРДАИ ЧИНУ РОССИЯ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

08.07.2020


ИСФАРА. КОРХОНАИ ПОЙАФЗОЛДӮЗИИ «САМАНД» БА ФАЪОЛИЯТ ШУРӮЪ НАМУД

ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 4965 БЕМОР ШИФО ЁФТ

Сафари гурӯҳи ҳукуматӣ ба ВМКБ

«МАЪРИФАТ. ВАҚТЕ КИ КИТОБХОНА ҲОЛИ ТАБОҲ ДОРАД»

ВМКБ. ВАЗИР АЗ ҶАРАЁНИ СОХТМОНҲО ДИДАН КАРД

“СОМОН ЭЙР” БА ДУБАЙ ВА МИНСК ПАРВОЗҲОИ МАХСУС АНҶОМ МЕДИҲАД

САДОҚАТИ «САДОҚАТ»

ЛИГАИ ОЛӢ. КОРШИНОСИ ВАРЗИДА САРМУРАББИИ ДАСТАИ "КӮКТОШ" ТАЪЙИН ГАРДИД

ДАР ОЛМОН БА ТАҲКИМИ МУНОСИБАТ БО РОССИЯ АВЛАВИЯТ МЕДИҲАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

07.07.2020


ТОҶИКИСТОН. 4914 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

БОЗГАШТИ ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН АЗ ҚАЗОҚИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН

FINA МЕХОҲАД МАВҚЕАШРО ДАР БО МУСТАҲКАМ НАМОЯД

СУТ БА ВАКСИНАИ РОССИЯ АЛАЙҲИ COVID - 19 ЭЪТИМОД ДОРАД ВА ДАР ИН САМТ ХОСТОРИ ҲАМКОРИСТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ СИҲАТШУДАГОН АЗ КОРОНАВИРУС БА 4858 НАФАР РАСИД

НОҲИЯИ ДАРВОЗ. СОҲАИ ФАРҲАНГ БА ДАСТГИРӢ НИЁЗ ДОРАД

РАШТ. КИШТИ КАРТОШКА ДАР 3047 ГЕКТАР

КӮЛОБ. БА МАҲАЛЛАИ ЛОҲУТӢ ОБИ ТОЗА ОМАД

ЧЕМПИОНАТИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҒАЛАБАИ НАВБАТИИ "ИСТИҚЛОЛ"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед