logo

фарҳанг

СЕБАРГА

Себарга. Бисёр  шунидаем ин номро дар  суруду  таронаҳои  халқӣ. Ин гиёҳ дар фасли баҳор зеби чаману марғзор аст, зеби баҳор аст, сарсабзии замин  аст.
Баробари рӯидани себарга дар дилу дида оҳанг мерӯяд, шӯру шавқ  боло мегираду месароӣ.
Дар фасли баҳор ҳар  гиёҳе рӯяд,
Аз  абри  баҳор  сабза  рух  мешӯяд.
Себаргаю  сабзазор зери  қадам  аст,
Бӯи  хуши  гулро  ҳама  кам  меҷӯяд.
Ё суруди машҳури «Сабзак лаби ҷӯ» дар хаёламон гирд мегардад. Ба  оҳангаш, бо  ҳамон тарзи  иҷроиши  қадимааш  месароем:
Сабзак лаби ҷӯ, ёраки  нағзак лаби ҷӯ,
То тар  нашавад  себаргаҳои  лаби ҷӯ.
Як себарга чаро ин қадар дар суруду таронаҳои халқӣ ҷо шуда, ин  қадар ба забон афтода?
Себарга гиёҳест зеби чаман, зеби ҷӯйбору марғзор.
Махсусан, дар вақти бедоршавии табиат себарга ҳам сар мекашад.  Он хеле зиёд дашту даманро фаро мегирад. Баргҳояш сетоӣ буда, гулаш  назаргир аст.
Дар рисолаи «Чаҳорбоғи гулҳо» Муҳаммад Обиди Иршод (асри ХIХ) дар  барои себарга чунин нигоштааст:
«Себарга сабзаест чун бисоти фақирон, балки монанди  бистари амирон муносиб. Андаке ӯро дар пояи дарахтони соядор ва  гулдор бикоранд. Замини онро мустаҳкам намуда, об диҳанд ва тухми ӯро ба рӯи об пошанд ва чун замин зарднам шуд, об диҳанд ва маҳалли  коштани он ду дафъ: ҳамал (март) аст ва дафъаи дигар ҷавзо (май),  монанди алафи юнучқа ва чун сармо шавад, аз ғояти нозукӣ нобуд мегардад ва ҳар  сол дастур он аст, ки тухм намоянд, фоида дорад.
Аввал он ки гули вай хушрангу хушбӯй шавад ва дигар он ки аспу  гов сӯхтаву лоғар  бошанд, чун бад-ӯ диҳанд, зуд фарбеҳ ва тандуруст  гарданд ва дар ҷое, ки занбӯри асал бошад, аз ин асал барорад, чаро ки гули ӯ ширин аст».
Вале аҷиб он ки дар дашту даман, дар марғзору чаманзор  себарга ҳама худрӯй  аст. Фасли  баҳор бо гулу себарга зебу фар меёбад.
Оҳанги шодӣ ба сухан пару бол мебахшад, ба ҳамон сухане, ки дар  васфи сабзазору гулзор аст. 
Аз рӯи тадқиқотҳо гӯё 200 намуди себарга ба қайд гирифта шудааст.
Ва аз ҳама маъмултарини ин себаргаҳо себаргаи сурх ё  чамансебарга, себаргаи кӯҳӣ, себаргаи гулобӣ, себаргаи форсӣ, себаргаи  миёна ва ғайра  мебошад.
Дар сарчашмаҳо омада, ки Абуалӣ ибни Сино шираи себаргаро барои муолиҷаи захми пӯст ва обҷӯшашро барои бемориҳои гурдаю  масона фармуда будааст. Равғанаш барои кам кардани дарди устухон,  буғумҳои дасту по ва тухмдону бачадон тавсия дода мешуд.  
Ш. ҲАҚНАЗАРОВ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.04.2019    №: 69-70    Мутолиа карданд: 218

18.09.2019


Харбузаҳои 25 - килограмма

Суиқасд ба ҷони Президенти Афғонистон Ашраф Ғанӣ

Дар Душанбе ба ифтитоҳи масҷиди калонтарин дар Осиёи Марказӣ омодагӣ мебинанд

Вохӯрии нахустини Путин ва Зеленский мумкин аст моҳи октябр баргузор шавад

Медведев давраи нави муносиботи Москва ва Пекинро эълом дошт

Низомиёни Ироқ ба марҳилаи нави мубориза алайҳи «Давлати исломӣ» шурӯъ карданд

17.09.2019


“ДУШАНБЕ – ҚАЛБИ ТОҶИКИСТОН”. САЗОВОРИ ҶОЙИ АВВАЛ

16.09.2019


Мулоқоти Маҳмадсаид Убайдуллоев бо Муҳаммадтақии Собирӣ

Ҳамкориҳо бо Созмони ҷаҳонии гумрук густариш меёбанд

Дар шаҳри Хоруғ маркази нави хизматрасонии ширкати Тсеll кушода шуд

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН

ҚАЛЪАИ ҲУЛБУК. Бозёфти таърихии мансуб ба асрҳои IX – X

Ҷаҳон дар як сатр

Тоҷикистону Британия Палатаи савдо таъсис доданд

Сарвазири Шӯрои давлатии Чин Россияро барои кишвараш шарики калидӣ хонд

Пристайко: «Дар муносиботи Киев ва Москва «ях об мешавад»

05.09.2019


Ҷаҳон дар як сатр

СОҲИБКОР СОҲИБВАТАН АСТ

НОҲИЯИ АЙНӢ. Зиндагӣ ранги тоза мегирад

03.09.2019


Россия ба пешниҳоди ҳамкорӣ ба Макрон посух дод

Миллион нафар амрикоӣ ба ҷойҳои бехавф кӯчонда хоҳанд шуд

Ҳалокати 20 сарбози неруҳои амниятӣ дар вилояти Қундуз

ИМА ва Чин ба молҳои якдигар боҷҳои нав ҷорӣ карданд

ТАЭКВОН – ДО. Дурахши варзишгарони тоҷик дар чемпионати ҷаҳон

Ҷаҳон дар як сатр

РОFУН. Таъсиси хатсайрҳои нави сайёҳӣ

29.08.2019


Раҳмон Озода Эмомалӣ сафири Созмони байналмилалии «Занони сиёсатмадори роҳбар» дар Тоҷикистон таъйин гардид

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Ҷейми Флай

ҶОМИ ПРЕЗИДЕНТИ ТОҶИКИСТОН НАСИБИ ТЕННИСБОЗОНИ ТОҶИКУ ӮЗБЕК ГАРДИД

САРИДОРАИ БОЙГОНӢ. Мизи мудаввар бахшида ба Ҷашни Истиқлолияти давлатӣ

Ҷаҳон дар як сатр

ИШТИРОКИ ҲАЙАТИ ТОҶИКИСТОН ДАР КОНФРОНСИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ОИД БА ҲИФЗИ МЕРОСИ ФАРҲАНГӢ

МТС. ЯК КОНФРОНСИ МУҲИМ

28.08.2019


ИДИ КАДУ ДАР ДУШАНБЕ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед