logo

иҷтимоиёт

КУРУШ ВА БУНЁДИ МАРЗҲО

Куруш, ба қавли М.М.Дяконов, аз барҷастатарин чеҳраи давраи бостон ва нахустин шоҳаншоҳоне буд, ки марзбониро дар саросари кишвари паҳновараш таъсис дод. Ӯ шаҳрҳои фатҳнопазир ва дижу манорҳои дидбониро дар ҳимояи мамлакат муҳим медонист. Дар пойи манору бурҷҳо аспҳои чолоку тезтак бо чопорҳо нигоҳ дошта мешуданд. Онҳо хабари оҷилро аз як нуқтаи нигаҳбонӣ ба дигараш дар фосилаи кӯтоҳ мерасонданд. Дар ҳолатҳои муқаррарӣ шабона чароғу фонус ва дар сурати ҳамлаи душман дар дидгоҳ оташ меафрӯхтанд.

Кабӯтарон низ ҳамчун номарасон истифода мешуданд. Сардорони бурҷ ва дижҳои канориро аркапат (сардори диж, қалъа) меномиданд.
Аз ин овон шаҳрҳои Бохтар ё Зариаспа, Аорн, Драпсаки ё Дарапса ва Кариата дар Бохтар ва Мароқанд, Киропол, Кеснип дар Суғд ёд мешаванд, ки деворҳои баланд ва аз берун хандақ доштанд.
Ҳимоятгари сарзамин сипоҳиёни (спада) муназзам аз пиёдагардон ва саворагон буданд. Бо сабаби он, ки лашкариёнро қавму қабилаҳои гуногун ташкил медод, либосу афзори ҷангӣ яксон набуд. Афсарон либоси дучинаи остиндор, камзули арғувонӣ, шалвор ва кулоҳи намадӣ мепӯшиданд. Инро дар сангнигораҳои Тахти Ҷамшед метавон тахсис кард.
Ҷузву томҳоро даҳа, сада, гурдон, ҳанг, ҳазора ва бевара ташкил медод, ки аз даҳ то 10 ҳазор нафарро дар бар мегирифтанд.
Ба қавли солноманигорони юнонӣ Куруш марзбони кишвари паҳновараш буд. Ҳеҷ кадом аз шоҳони кишвари ҳамсоя ҷуръати бо ӯ рақобат карданро надошт. Дар сипоҳаш ҳамдилӣ ва эътимод барои пирӯзӣ тантана мекард. Куруш пеш аз муҳориба бо сарбозон суҳбат ва дар ҷанг ширкат меварзид. Бино ба навиштаи Олбарт Шондур ҳамрикобон бо силоҳе ба ҷанг медаромаданд, ки Куруш аз он дошт. Фарқ ҳамин буд, ки шамшери Куруш зарандуд буд ва барқ мезад.
Барои баланд бардоштани рӯҳияи ҷанговарон бо онҳо вомехӯрд. Чуноне қабл аз пайкор бо Лидия Куруш ба ҷанговарон гуфт: «Ман мехоҳам ёдовар шавам, ки бояд тақвиятбахши иродаамон дар пирӯз шудан бар душман бошем. Шумо озмудатар аз рақибон ҳастед…  вале онҳо омодаанд, ки ба ёрони худ кумак кунанд. Шумо низ бояд ба ҳам эътимод дошта бошед, якдилу якҳадаф биҷангед. Ҳатто, агар як нафар худро аз маърака дур бикашад, боиси шикаст мешавад…».
Куруш достонҳои қаҳрамонӣ ва паҳлавониро дӯст медошт. Сарчашмаҳо бар онанд, ки «дар зодрӯзи Куруш бо овозу соз достонҳо сароида мешуданд. Ва ба ҳангоми ҷанг Куруш дастур медод, ки суруди ҷангӣ хонда ва шайпур навохта шавад».
Барои Куруш, менависад Ксенофонт, тарсу ҳарос ва коре, ки иҷрояш даст намедод, вуҷуд надошт. Пайваста меҷуст, ба мушоҳида мегирифт ва меомӯхт. Ӯ дар «Киропедия» Курушро намуна медонист ва корномаашро барои парвариши фарзандони юнонӣ тавсия медод ва истифода мекард.
Ксенофонт Курушро марди хушсурат, доно ва далер тасвир мекунад. Аз осори ҳамон даврон вомондааст, ки «Он подшоҳи бузургро, ки ба зебоии як Худо буд», мардум ба тамошо мебаромаданд. 
Куруш ва ворисонаш барои юнониён намунаи ибрат буд. Аз ин рӯ, аврупоиён С.Леви, Ренар ва А.Шапот таъкид кардаанд, ки «Таърихи Искандар як таърихи порсӣ аст, ки идомаи он даврони ҳелленистӣ ё тамаддуни юнонӣ мебошад».
Ҷонибеки АСРОРИЁН


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 28.05.2019    №: 101    Мутолиа карданд: 77

24.06.2019


Президенти Филиппин моҳи октябр ба Россия меояд

Трамп бо Эрон омодаи гуфтушунид буданашро тасдиқ намуд

Дар Ҳиндустон афтидани хайма боиси марги 14 нафар шуд

СУҒД. Оғози мусобиқаи байналмилалӣ

"ФИЛОСОФИЯ ОТДЫХА" имкониятҳои сайёҳии Тоҷикистонро таҳлил намуд

Ҷаҳон дар як сатр

21.06.2019


Мулоқоти Хайринисо Юсуфӣ бо Валериу Кивер

Ҳамоиш бахшида ба таъмини устувории макроиқтисодӣ

Муаррифии натиҷаҳои фаъолият дар самти безараргардонии башардӯстонаи минаҳо

20.06.2019


Гумерова: «Омӯзгорони рус дар Тоҷикистон мондан мехоҳанд»

СММ: «Ҳиндустон дар нуфуси аҳолӣ баъди 8 сол аз Чин мегузарад»

Пекин тавсеаи ёрии иқтисодӣ ва башарӣ ба Сурияро зарур мешуморад

Дар Ҷопон ҷазои ҷисмонии кӯдаконро манъ карданд

Ҷаҳон дар як сатр

19.06.2019


Дар Кӯлоб Фестивали ҷумҳуриявии дӯстии ҷавонон баргузор шуд

Баррасии вазъ ва дурнамои ҳамкориҳо

Боздид аз Муассисаи давлатии «Боғи миллии Ваҳдат”

ПАНҶАКЕНТ. Омодагиҳо ба ҷашни фархунда

Писарбачаи тоҷик дар Хабаровск дӯсташро аз чоҳи оби ҷӯш наҷот дод

Тоҷикистону Беларус: «Муҳокимаи тақвияти ҳамкориҳои низомӣ»

Си Ҷинпин азми сафари Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея дорад

Ҷаҳон дар як сатр

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед