logo

фарҳанг

ЭҲЁИ ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ ҚАДАМИ ҶИДДӢ ДАР ТАҲКИМИ РАВАНДИ ХУДШИНОСИИ МИЛЛӢ

Дар замони бисёр ҳассоси мо аз ҷониби Пешвои миллат  муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон эҳё гардидани ҳунарҳои қадима тадбирест дурандешона, оқилона ва саривақтӣ. Бо ин роҳ, аз як ҷониб ҳифз ва нигаҳдошти анъана ва суннатҳои қадимаи мардумӣ роҳандозӣ гардад, аз ҷониби дигар, муаррифии ҳунарҳои мардумӣ ба ҷаҳониён мебошад, ки аз миллати соҳибтамаддун будани мо - тоҷикон гувоҳӣ медиҳад.
Ҳунармандон аз қадимулайём эҳтиёҷи мардумро ба ашёҳои нафиса қонеъ мегардонданд. Ҳунарҳои мардумӣ сарчашмаи муътамади таърихӣ доранд. Ҷустуҷӯҳои археологӣ дар Тоҷикистон аз таърихи  куҳан доштани ҳунарҳои мардумӣ дарак медиҳанд. Ин бозёфтҳо ба монанди зарфҳои сафолӣ, дукҳои ресандагӣ, ангуштаринҳо, дастпонаҳои гулдори биринҷӣ, ҳайкалчаҳои гилӣ, кӯза, хум, намунаҳои ҳунари кандакорӣ дар чӯб ва гач бо маҳорат ва ҳунари нотакрор сохташуда, шоҳиди онанд, ки мардуми тоҷик бо ҳунар ва истеъдоди беназири худ аз замонҳои қадим маъмулу машҳур будаанд.  
Мардуми тоҷик аз замонҳои хеле қадим ба ҳунарҳои заргарӣ, бофандагӣ, чакандӯзӣ, зардӯзӣ, гулдӯзӣ, тоқидӯзӣ, кандакорӣ, кулолӣ, мисгарӣ, оҳангарӣ, намадрезӣ, қолинбофӣ, адрасбофӣ, сандуқсозӣ, ҷуроббофӣ, гаҳворасозӣ, наққошӣ, дуредгарӣ, чармгарӣ, сабадбофӣ, бурёбофӣ, камзӯлдӯзӣ, кафшдӯзӣ, кордсозӣ, қафассозӣ, қуроқдӯзӣ, лӯхтаксозӣ, мӯзадӯзӣ, наългарӣ, созтарошӣ, танӯрсозӣ, хаттотӣ (хушнависӣ), ҷомадӯзӣ, шерозабофӣ, табақтарошӣ, санги осиётарошӣ, шонасозӣ, гулбандии (гулбаст) худ машҳури ҷаҳон гашта буд.
Санъати чакандӯзӣ одатан дар курта, сӯзанӣ, болишт, ҷойпӯш, бардеворӣ, тоқӣ, гаҳворапӯш, камарбанд, рӯймол ва ғайра бо риштаҳои ранга истифода мешавад. Ҳар тасвири чакан рамз ва номи худро дорад.
Заргарӣ дар радифи дигар ҳунарҳои мардумӣ таърихи қадима дорад. Ороишоти заргарӣ, аз ҷумла гӯшвора, дастпона, гарданбанд, ангуштарӣ ва амсоли инҳо аз тилло, нуқра, мис, биринҷ ва оҳан бо ороиш аз сангҳои қиматбаҳо, ба мисли алмос, лаъл, ёқут, фирӯза, зумуррад, лоҷвард ва ғайра сохта мешаванд.
Кандакорӣ, асосан, дар чӯб, санг, устухон, гил ва гач истифода мешавад. Дар ҳунари кандакорӣ бештар чӯбро истифода карда, аз он ашёи рӯзгор: табақ, қошуқ, сутун, дарвоза, болори хонаҳоро месозанд. Ҳунари кандакорӣ, инчунин, дар ороиши чойхонаҳо, марказҳои фарҳангӣ ва хонаҳои истиқоматӣ ба таври васеъ истифода мешавад.
Ҳунарҳои мардумӣ падидаи иҷтимоӣ ва фарҳангии ҳаёти анъанавии мардум мебошанд. Эҳё гардидани ҳунарҳои мардумӣ ҳамчун муаррифигари ғановати фарҳанги моддӣ ва маънавии миллӣ, дар раванди шинохти таърихи халқи тоҷик нақши муҳим дорад. Эҳёи анъанаҳои қадима ва ҳунарҳои мардумӣ моро аз таъсири ҷараёнҳои манфии ҷаҳонишавӣ ҳифз менамояд.
 Дар кишварамон бори нахуст ҳунарҳои мардумӣ аз пуштибонии давлат бархӯрдор гардиданд.  Рушду такомули онҳо ба раванди худогоҳии насли ҷавон такони ҷиддӣ хоҳад дод.
Э. ҲАСАНОВ,
магистранти Донишкадаи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.05.2019    №: 103    Мутолиа карданд: 223
09.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ ШИФОЁФТАГОН АЗ COVID – 19 АЗ 5000 ГУЗАШТ

«ОИЛА, КӮЧА, МАҲАЛЛА, ДЕҲА, ДЕҲОТ ВА ШАҲРАКИ БЕҲТАРИН». ОЗМУНЕ, КИ СОКИНОНИ СУҒДРО БА ОБОДОНӢ ТАЛҚИН МЕКУНАД

ДУШАНБЕ. ТАҲТИ РАЁСАТИ АЗИМ ИБРОҲИМ ҶАЛАСАИ КОРӢ БАРГУЗОР ШУД

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. КОРҲОИ ФАҲМОНДАДИҲӢ САМАР ДОРАНД

«ОВОЗИ САМАРҚАНД» КИТОБҲОИ ХУДРО РӮНАМОӢ КАРД

ВАНҶ. ОБ АСТ, КИ ОБОДИСТ

ТАБИБОНИ ЛАХШ: «ҒАМХОРИҲОИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ БА МО НЕРУ МЕБАХШАД»

ФУТЗАЛ. БОЗИИ СУПЕРҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020 КАЙ БАРГУЗОР МЕГАРДАД?

ТАЪКИДИ СИ ҶИНПИН АЗ ЗАРУРАТИ ҲАМКОРИИ ГУСТУРДАИ ЧИНУ РОССИЯ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

08.07.2020


ИСФАРА. КОРХОНАИ ПОЙАФЗОЛДӮЗИИ «САМАНД» БА ФАЪОЛИЯТ ШУРӮЪ НАМУД

ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 4965 БЕМОР ШИФО ЁФТ

Сафари гурӯҳи ҳукуматӣ ба ВМКБ

«МАЪРИФАТ. ВАҚТЕ КИ КИТОБХОНА ҲОЛИ ТАБОҲ ДОРАД»

ВМКБ. ВАЗИР АЗ ҶАРАЁНИ СОХТМОНҲО ДИДАН КАРД

“СОМОН ЭЙР” БА ДУБАЙ ВА МИНСК ПАРВОЗҲОИ МАХСУС АНҶОМ МЕДИҲАД

САДОҚАТИ «САДОҚАТ»

ЛИГАИ ОЛӢ. КОРШИНОСИ ВАРЗИДА САРМУРАББИИ ДАСТАИ "КӮКТОШ" ТАЪЙИН ГАРДИД

ДАР ОЛМОН БА ТАҲКИМИ МУНОСИБАТ БО РОССИЯ АВЛАВИЯТ МЕДИҲАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

07.07.2020


ТОҶИКИСТОН. 4914 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

БОЗГАШТИ ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН АЗ ҚАЗОҚИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН

FINA МЕХОҲАД МАВҚЕАШРО ДАР БО МУСТАҲКАМ НАМОЯД

СУТ БА ВАКСИНАИ РОССИЯ АЛАЙҲИ COVID - 19 ЭЪТИМОД ДОРАД ВА ДАР ИН САМТ ХОСТОРИ ҲАМКОРИСТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ СИҲАТШУДАГОН АЗ КОРОНАВИРУС БА 4858 НАФАР РАСИД

НОҲИЯИ ДАРВОЗ. СОҲАИ ФАРҲАНГ БА ДАСТГИРӢ НИЁЗ ДОРАД

РАШТ. КИШТИ КАРТОШКА ДАР 3047 ГЕКТАР

КӮЛОБ. БА МАҲАЛЛАИ ЛОҲУТӢ ОБИ ТОЗА ОМАД

ЧЕМПИОНАТИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҒАЛАБАИ НАВБАТИИ "ИСТИҚЛОЛ"

ПУТИН: «РОССИЯ БАРОИ РУШДИ ИҚТИСОД НИЁЗ БА МУҲОҶИРОН ДОРАД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

03.07.2020


ХУҶАНД. ИФТИТОҲИ ГУЗАРГОҲИ ЗЕРИЗАМИНӢ

ЗАРУРАТИ ТАВСЕАИ ҲАМКОРИҲО ТАЪКИД ГАРДИД

ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 4690 БЕМОР ШИФО ЁФТ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед