logo

фарҳанг

"ГАНҶИНА". ГАВҲАРИ САНЪАТИ МИЛЛӢ БОЯД ЭҲЁ ГАРДАД

Ҳоҷат ба ҳеҷ тавзеҳу шарҳу тафсир нест, ки гурӯҳи ҳунарии фолклорӣ – этнографӣ дар муаррифии миллат ва ҳифзу пойдории анъанаҳои нек чи нақши муҳим дораду гузошта метавонад. Оре, хоса миллат ба соҳибтамаддунӣ ва қадимият шинохта ва эътироф гардида бошад. Ба ҷуз ин, мавҷудияту фаъолияти пурсамару густурдаи он дар раванди ҷаҳонишавӣ ногузир арзёбӣ гардад.
Дар Лаҳистон солҳои пеш ду гурӯҳ аз кишвари мо бо намоиши ҳунарҳои фолклорӣ – этнографӣ соҳиби мукофоти олии озмуни байналмилалӣ – «Табарчаи тилло» гардид. «Табарча» - ҳо аз он рӯзгор ба ёдгор боқӣ мондааст. Аммо гурӯҳҳои ҳунарӣ дигар дар пайи ғановати барномаҳо нашуданду пароканда гардиданд.
То чанд муддат ин фазо бо холигии худ диққату таваҷҷуҳи масъулон, махсусан масъулони соҳаи фарҳангро ба худ ҷалб накард ва тадбирандеширо низ аз хотирҳо зудуданд. Танҳо соли 1986 «Ганҷина» - ро таъсис доданд. Шомил гардидан ба ин гурӯҳи ҳунарӣ ҳамчун ҳунарпешаи одӣ низ басо мушкил буд. Ҳайатро тариқи озмуни ҷиддӣ пазируфтанд. Сарвари онро ба дӯши устоди забардасту маҳбуби ҳунар шодравон Зафар Нозим бовар карданд. Кор аз рӯи нақша ва мувофиқи талабот сурат гирифт. Ҳунарпешагони асилу донандагони эҷоду оину маросими мардумӣ, аз ҷумла Чилахон Холов, Раҳмондӯсти Қурбониён, Муродбек Насриддинов, Субҳон Саидов, Олим Бобоев, Гавҳар Мирҷумъаева, Ҳаётой Муъминова, Моҳрухсор Сафиева, Сафаргул ва Файзигул Юсуфоваҳо, беҳтарин ганҷ, дурдонаҳоро ба даст оварданд ва пешкаши мардуми кишвар ва ҷаҳон намуданд. Маълум гардид, ки бас гавҳарҳои қимат доштаем. Муайян шуд, ки сурудҳои фолклориро бо ҳаракатҳо, ишораҳо, саҳнаҳои хоси худ бояд иҷро кард. Дарёфтанд, ки иҷрои ин гуна сурудҳо на ҳар ҳунарпешаро ба осонӣ даст медиҳад. Собит намуданд, ки мардум, хосса мардуми тоҷик аз ин қабил сурудҳо, барномаҳои бою рангин на яку даҳ, балки садҳо доштааст.
Мо танҳо тариқи ҳунарнамоии ин устодони соҳа ба эҷод, тарзи хониш, овозҳои гуногуну мувофиқ ва гузашта аз ин ҳама, ба зиндагии ширину вазнини падарону бобоён ошно шудем. Ҳанӯз ҳам аз хотирҳо сурудҳои «Мандоғ», «Ашагулон», «Магаме», «Бозубанд», «Қошуқтарош», «Намадбофӣ» бо иҷрои ҷолибу олияш нарафтаанд. Шабакаҳои телевизионӣ низ он сабтҳои пешинро  гаштаю баргашта пешкаши тамошобинон мегардонанд. «Ганҷина» чун дигар барномаҳои навро барои сабтҳои нав пешкаш карда наметавонад. Ганҷҳои ин ганҷина ба парокандагӣ қимати худро  аз даст доданд.
Пас чӣ бояд кард? Хомӯш бошему бепарво?
Яъне ганҷҳоро нодида бигирем ва пушти по бизанем? Моро имрӯзиёну ояндагон мебахшанд? Тараққиёту пешрафти кайҳонии техникаву технологияҳои навин агар ҳам то ҷое монеи рушди соҳа мегарданд, аммо барои сабт, ҳифз, пойдорӣ, муаррифии сурудҳои фолклорӣ – этнографӣ мутобиқат менамояд. Пас бояд дер накунем. Ҳанӯз, ки фидоиён, ҳунарпешагони асил, барои пешкаш кардани беҳтарин сурудҳои фолклорӣ бо иҷрои ҷолибу олияшон дар қайди ҳаётанд. Инчунин, дар миёни мардуми куҳансоли кишварамон асарҳову барномаҳои рангин вуҷуд доранд.
«Ганҷина» - ро бо тамоми иқтидораш ва фароҳам овардани шароиту имкониятҳои ҷавобгӯи талаботи давр бояд эҳё намуд. Оре, эҳё, на барқарор.
«Ганҷина» дар андак муддат метавонад, ки боз беҳтарину қиматтарин ганҷҳову дурдонаҳоро дастрасу пешкаши мо ва ҷаҳониён гардонад.
«Ганҷина» ин қудратро ноил мешавад, ки миллатро дар арсаи ҷаҳон бештару беҳтар чун миллати мутамаддину қадимӣ муаррифӣ намояд.
«Ганҷина» метавонад, ки ба буҷети кишвар аз дохил ва хориҷи он маблағҳои зиёд ворид бикунад.
«Ганҷина» дар боло бурдани завқи эстетикии мардум мусоидат менамояд.
Ба ин гурӯҳ бояд сарваре роҳбарӣ бикунад, ки ҳам фидоӣ бошад ва ҳам «дурдона» - ҳоро бишиносад. Танҳо дар ин сурат ӯ метавонад, ки ҳунарпешагони асил ва мардумиро ба хотири пешрафти кор ҷалб бисозаду барномаҳои наву ҷавобгӯи талаботи ҳунариро омода бисозад.
Абдулқодири РАҲИМ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.08.2019    №: 146 - 147    Мутолиа карданд: 199

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид

Дар Ҷопон аз тӯфони «Хагибис» 33 нафар ҳалок гашт

Трамп маблағеро ном бурд, ки Вашингтон дар ҷангҳои Шарқи Наздик масраф кардааст

Астронавти амрикоӣ рекорди ба кайҳон баромадани кайҳоннавардони русро пас мегузорад

Ҷаҳон дар як сатр

11.10.2019


Боздиди қариб 8 миллион нафар аз ғурфаи Тоҷикистон дар намоишгоҳи Чин

СААД дар Бишкек вокуниши муштарак ба ҳолатҳои фавқулодаро баррасӣ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10.10.2019


Ёддошти тафоҳум ба имзо расид

Вохӯрии вазирони корҳои дохилии Тоҷикистону Россия

Душанбе ва Димишқ бозгашти тоҷикистониёнро аз Сурия баррасӣ намуданд

Меркел ва Ҷонсон оид ба Brexit ба мувофиқа омада натавонистанд

Барнаул лидерҳои ҷавони кишварҳои Осиёро гирд овард

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2019


ТОҶИКОБОД. 40 НАФАР БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТ

Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо роҳбарони ҳайатҳои давлатҳои аъзои САҲА

Ҳамоиш ба муносибати Рӯзи забони давлатӣ дар Тошканд

Бизнес - форуми сайёҳии Тоҷикистону Қирғизистон

СММ амнияти кӯдакони Афғонистонро боиси нигаронӣ хонд

Бонки ҷаҳонӣ Тоҷикистонро ба рӯйхати кишварҳои ислоҳотгар ворид намуд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед