logo

иқтисод

ТАҒЙИРЁБИИ ИҚЛИМ. ЧӢ ГУНА СОҲАИ КИШОВАРЗИРО БА ОН МУТОБИҚ НАМОЕМ?

Дар шаҳри Душанбе, дар доираи татбиқи Барномаи мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим ва бехавфгардонии оқибатҳои он дар ҳавзаи баҳри Арал, дар мавзӯи “Тағйирёбии иқлим ва асари он ба соҳаи кишоварзӣ: тадбирҳо оид ба коҳиш додани партобҳои гулхонаӣ ва мутобиқшавӣ ба омилҳои он” ҳамоиш барпо гардид. Лоиҳаи мазкур бо дастгирии молиявии Бонки ҷаҳонӣ ва Маркази минтақавии экологӣ дар Осиёи Марказӣ аз соли 2016 амалӣ мегардад.
Дар ҳамоиш намояндагони гурӯҳи миллии ҳамоҳангсози лоиҳаи CAMP4ASB, мутахассисони бонкҳои маҳаллӣ, соҳибкорону хоҷагидорони гирандаи суб - кредит аз бонкҳо иштирок намуданд.
Шерзод Муъминов, мутахассис оид ба сармоягузорӣ ва масоили иҷтимоию иқтисодии лоиҳа, масъалаҳои кам кардани партовҳои гази гулхонаӣ дар соҳаи кишоварзиро бо истифода аз технологияи манбаъҳои барқароршавандаи энергияи сабз шарҳ дод. Зикр шуд, ки солҳои ахир дар Осиёи Марказӣ ҳарорати ҳаво 1 дараҷа боло рафта, аз ин сабаб ҳаҷми пиряхҳои Тоҷикистон то 30 дарсад коҳиш ёфт.
Лоиҳаи CAMP4ASB дар вилоятҳои Хатлону Суғд ва ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ, ки нуфуси аҳолӣ ва истеъмоли об босуръат меафзояд, амалӣ мешавад. Коршиносон бар ин назаранд, ки ҳангоми баландшавии ҳарорати ҳаво бухоршавӣ афзуда, боришот кам мегардад, аз ин рӯ, талабот ба сарфи оби иловагӣ ба миён меояд. Ҳангоми баландшавии ҳарорати ҳаво (бештар аз 40ОС) инсон ва рустаниҳо ташаннуҷи ҳароратро бештар эҳсос мекунанд. Минтақаҳои кӯҳӣ дар Тоҷикистон бештар осебпазиранд, дар чунин ҳолат офатҳои табиӣ зиёд мегардад оқибатҳои чунин ҳолатро ҳисоб кардан ғайриимкон аст.
Барои Тоҷикистон ва минтақаи Осиёи Марказӣ солҳои 1997, 2000 ва 2008 ҳамчун солҳои дорои рӯзҳои зиёди гарм (масалан, то 57 рӯз бо ҳарорати баландтар аз 400С ва хушксолӣ, камобии фоҷиабор дар ноҳияи Шаҳритуз дар соли 1997) фарқ мекунанд. Деҳқонону хоҷагидорон дар ин давра танҳо он қитъаҳоро об медоданд, ки зироаташон дар ҳоли пажмурдашавӣ буд. Имсол низ ҳарорат хеле баланду ташвишовар аст.
Далер Абдуллоев, ҳамоҳангсози лоиҳа дар Ташкилоти амонатии қарзии хурди «Арванд», гуфт: “Ташкилоти қарзии хурд ба кишоварзону боғдорон, чорводорону занбӯриасалпарварон, сохтмони гулхонаҳо, ташкили обёрии қатрагӣ ва кофтани чоҳи об қарзҳои сабз гирифт. Бо ин мақсад, давоми се соли сипаришуда тақрибан 4000 муштарӣ қарзҳои имтиёзноку сабз гирифт. На ҳамаи хоҷагидорон  дар вазъияти тағйирёбии иқлим таҷрибаи истодагарӣ доранд, аз ин сабаб, барои муштариёни лоиҳа бо иштироки мутахассисони соҳибтаҷриба тадбирҳои мутобиқсозанда, ба намуди машварат ва гузарондани таҷрибаҳо, амалӣ карда мешаванд. Чунин машваратҳо барои хоҷагидорон ройгонанд.
Ҳалимҷон Миразимов, хоҷагидори деҳоти ба номи Мирзо Турсунзодаи шаҳри Истаравшан, зикр кард, ки солҳои ахир тағйирёбии иқлим сахт эҳсос мешавад. Имсол зимистон гарм омаду баҳор сарду сербориш. Чанд маротиба жола  борид ва, тақрибан, 70 дарсади зироат талаф ёфт. Зарурати кишти такрории 4 гектар замин пеш омад. Барои як кило тухмӣ 1500 сомонӣ харҷ шуд ва худ ҳисоб кунед, ки тағйирёбии иқлим ба мо дар кадом ҳаҷм зарари моддӣ расонд. Имсол жола ва боришоти бошиддати борон ҳосили олуро пурра маҳв кард. Дар ягона обанбор об хеле кам аст ва ҷамъшавии лойқа ҳаҷми ғунҷоиши онро маҳдуд кардааст. Барои истифодабарии об бояд 3 - 4 рӯз навбат истед. Дар бартараф намудани офтаҳои табиат ташкилотҳои қарзии хурд бо маблағ ёрии назаррас расонданд ва сол ба сол зиёд намудани чунин қарзҳои имтиёзнок барои кишоварзони кишвар аз фоида холӣ нест.
Хоҷагидор Саид Холов, аз ноҳияи Муъминободи вилояти Хатлон, гуфт, ки  қарз барои кишоварзон хеле муфид аст, алалхусус барои ҷамъоварӣ ва захираи хӯроки чорво дар давраи хушксолӣ.
Сулҳия СОДИҚОВА,  рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.08.2019    №: 148 - 149    Мутолиа карданд: 342
22.05.2020


ЁРИИ БАШАРДӮСТОНАИ ТОҶИКИСТОН БА ӮЗБЕКИСТОН

КУМАКИ ПРЕЗИДЕНТ БА ВИЛОЯТИ СУҒД

1008 НАФАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ЁРИИ САРВАРИ ДАВЛАТ ФАЪОЛИЯТИ МУАССИСАҲОИ ТАБОБАТИРО БОЗ ҲАМ БЕҲТАР НАМУД

21.05.2020


ОЛИМИ ТОҶИК БОБОҶОН НАЗАРОВ ДАР БРИТАНИЯ ДОРУИ COVID-19 МЕСОЗАД

МИШУСТИН: «АФЗОИШИ ПАҲНШАВИИ КОРОНАВИРУС ДАР РОССИЯ БОЗДОШТА ШУД»

ЧИН БА КИШВАРҲОИ АЗ КОРОНАВИРУС ЗАРАРДИДА $2 МИЛЛИАРД МЕДИҲАД

МЕРКЕЛ: «ЯГОН ДАВЛАТ БА ТАНҲОӢ ИН ЭПИДЕМИЯРО УҲДА КАРДА НАМЕТАВОНАД»

МУЗОКИРОТИ БРИТАНИЯ ВА ФРАНСИЯ ОИД БА ЛАҒВИ КАРАНТИНИ МУСОФИРОНИ ВОРИДШУДА

ТАЙСОН ВА ҲОЛИФИЛД БА РИНГ БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

19.05.2020


407 НАФАРИ ДИГАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ИСТИФОДАИ САМАРАНОКИ ЗАМИН ДАР МАДДИ АВВАЛ

ИҚДОМИ ЯК ДОНИШКАДА

ХУҶАНД. ВЕБ-СЕМИНАР ОИД БА ТАШХИС ВА ТАБОБАТИ COVID – 19

САНОАТ. ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛ 15,3 ДАРСАД ЗИЁД ШУД

СУҒД.РОҲАНДОЗИИ ТАЪТИЛИ САМАРАНОК

ПАЙРАВӢ АЗ ИҚДОМИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

РАФАЭЛ НАДАЛ БЕҲТАРИН ВАРЗИШГАР ДАР ТАЪРИХИ ИСПАНИЯ

МАСТЧОҲ СИМОИ ИДОНА МЕГИРАД

18.05.2020


СУҒД. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ БЕМОРИҲОИ СИРОЯТӢ ПУРЗӮР МЕГАРДАД

НУРОБОД ҲУСНИ НАВ МЕГИРАД

ФУТБОЛ. ЧЕМПИОНАТИ БЕЛГИЯ НИЗ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ АНҶОМ ЁФТ

ТОҶИКИСТОНУ БЕЛАРУС ДАР МУБОРИЗА БО КОРОНАВИРУС ҲАМКОРӢ МЕКУНАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.05.2020


МАШВАРАТИ КОРИИ МУОВИНИ САРВАЗИРИ МАМЛАКАТ ДАР ШАҲРИ БӮСТОН

ТОҶИКИСТОН. БОЗ 403 МУБТАЛОИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ДАР ИСФАРА МАКТАБИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ «ОРИОН» БУНЁД МЕШАВАД

КӮДАКОН. КОРОНАВИРУС ҚУДРАТИ "ЗАБТ" - И ОРГАНИЗМИ ОНҲОРО НАДОРАД

ДАРВОЗ. САҲМИ ЗАНОН ДАР РУШДИ НОҲИЯ БЕШТАР МЕГАРДАД

БОЗОРИ ТРАНСФЕРӢ. АРЗИШИ ФУТБОЛБОЗОНИ ДАСТАҲОИ ЛИГАИ ОЛӢ

ПЕШНИҲОДИ ВОХӮРИИ НАМОЯНДАҲОИ ИДМ ВА СҶТ БАРОИ МУБОДИЛАИ ТАҶРИБАИ МУБОРИЗА БО COVID – 19

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ХАТЛОН. САҲМИ РАЁСАТИ КҲФ ДАР ПЕШГИРИИ COVID-19

14.05.2020


КИТОБХОНАИ МИЛЛӢ. ТАЪСИСИ МАХЗАНИ ЭЛЕКТРОНӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед