logo

иқтисод

ТАҒЙИРЁБИИ ИҚЛИМ. ЧӢ ГУНА СОҲАИ КИШОВАРЗИРО БА ОН МУТОБИҚ НАМОЕМ?

Дар шаҳри Душанбе, дар доираи татбиқи Барномаи мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим ва бехавфгардонии оқибатҳои он дар ҳавзаи баҳри Арал, дар мавзӯи “Тағйирёбии иқлим ва асари он ба соҳаи кишоварзӣ: тадбирҳо оид ба коҳиш додани партобҳои гулхонаӣ ва мутобиқшавӣ ба омилҳои он” ҳамоиш барпо гардид. Лоиҳаи мазкур бо дастгирии молиявии Бонки ҷаҳонӣ ва Маркази минтақавии экологӣ дар Осиёи Марказӣ аз соли 2016 амалӣ мегардад.
Дар ҳамоиш намояндагони гурӯҳи миллии ҳамоҳангсози лоиҳаи CAMP4ASB, мутахассисони бонкҳои маҳаллӣ, соҳибкорону хоҷагидорони гирандаи суб - кредит аз бонкҳо иштирок намуданд.
Шерзод Муъминов, мутахассис оид ба сармоягузорӣ ва масоили иҷтимоию иқтисодии лоиҳа, масъалаҳои кам кардани партовҳои гази гулхонаӣ дар соҳаи кишоварзиро бо истифода аз технологияи манбаъҳои барқароршавандаи энергияи сабз шарҳ дод. Зикр шуд, ки солҳои ахир дар Осиёи Марказӣ ҳарорати ҳаво 1 дараҷа боло рафта, аз ин сабаб ҳаҷми пиряхҳои Тоҷикистон то 30 дарсад коҳиш ёфт.
Лоиҳаи CAMP4ASB дар вилоятҳои Хатлону Суғд ва ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ, ки нуфуси аҳолӣ ва истеъмоли об босуръат меафзояд, амалӣ мешавад. Коршиносон бар ин назаранд, ки ҳангоми баландшавии ҳарорати ҳаво бухоршавӣ афзуда, боришот кам мегардад, аз ин рӯ, талабот ба сарфи оби иловагӣ ба миён меояд. Ҳангоми баландшавии ҳарорати ҳаво (бештар аз 40ОС) инсон ва рустаниҳо ташаннуҷи ҳароратро бештар эҳсос мекунанд. Минтақаҳои кӯҳӣ дар Тоҷикистон бештар осебпазиранд, дар чунин ҳолат офатҳои табиӣ зиёд мегардад оқибатҳои чунин ҳолатро ҳисоб кардан ғайриимкон аст.
Барои Тоҷикистон ва минтақаи Осиёи Марказӣ солҳои 1997, 2000 ва 2008 ҳамчун солҳои дорои рӯзҳои зиёди гарм (масалан, то 57 рӯз бо ҳарорати баландтар аз 400С ва хушксолӣ, камобии фоҷиабор дар ноҳияи Шаҳритуз дар соли 1997) фарқ мекунанд. Деҳқонону хоҷагидорон дар ин давра танҳо он қитъаҳоро об медоданд, ки зироаташон дар ҳоли пажмурдашавӣ буд. Имсол низ ҳарорат хеле баланду ташвишовар аст.
Далер Абдуллоев, ҳамоҳангсози лоиҳа дар Ташкилоти амонатии қарзии хурди «Арванд», гуфт: “Ташкилоти қарзии хурд ба кишоварзону боғдорон, чорводорону занбӯриасалпарварон, сохтмони гулхонаҳо, ташкили обёрии қатрагӣ ва кофтани чоҳи об қарзҳои сабз гирифт. Бо ин мақсад, давоми се соли сипаришуда тақрибан 4000 муштарӣ қарзҳои имтиёзноку сабз гирифт. На ҳамаи хоҷагидорон  дар вазъияти тағйирёбии иқлим таҷрибаи истодагарӣ доранд, аз ин сабаб, барои муштариёни лоиҳа бо иштироки мутахассисони соҳибтаҷриба тадбирҳои мутобиқсозанда, ба намуди машварат ва гузарондани таҷрибаҳо, амалӣ карда мешаванд. Чунин машваратҳо барои хоҷагидорон ройгонанд.
Ҳалимҷон Миразимов, хоҷагидори деҳоти ба номи Мирзо Турсунзодаи шаҳри Истаравшан, зикр кард, ки солҳои ахир тағйирёбии иқлим сахт эҳсос мешавад. Имсол зимистон гарм омаду баҳор сарду сербориш. Чанд маротиба жола  борид ва, тақрибан, 70 дарсади зироат талаф ёфт. Зарурати кишти такрории 4 гектар замин пеш омад. Барои як кило тухмӣ 1500 сомонӣ харҷ шуд ва худ ҳисоб кунед, ки тағйирёбии иқлим ба мо дар кадом ҳаҷм зарари моддӣ расонд. Имсол жола ва боришоти бошиддати борон ҳосили олуро пурра маҳв кард. Дар ягона обанбор об хеле кам аст ва ҷамъшавии лойқа ҳаҷми ғунҷоиши онро маҳдуд кардааст. Барои истифодабарии об бояд 3 - 4 рӯз навбат истед. Дар бартараф намудани офтаҳои табиат ташкилотҳои қарзии хурд бо маблағ ёрии назаррас расонданд ва сол ба сол зиёд намудани чунин қарзҳои имтиёзнок барои кишоварзони кишвар аз фоида холӣ нест.
Хоҷагидор Саид Холов, аз ноҳияи Муъминободи вилояти Хатлон, гуфт, ки  қарз барои кишоварзон хеле муфид аст, алалхусус барои ҷамъоварӣ ва захираи хӯроки чорво дар давраи хушксолӣ.
Сулҳия СОДИҚОВА,  рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.08.2019    №: 148 - 149    Мутолиа карданд: 210

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид

Дар Ҷопон аз тӯфони «Хагибис» 33 нафар ҳалок гашт

Трамп маблағеро ном бурд, ки Вашингтон дар ҷангҳои Шарқи Наздик масраф кардааст

Астронавти амрикоӣ рекорди ба кайҳон баромадани кайҳоннавардони русро пас мегузорад

Ҷаҳон дар як сатр

11.10.2019


Боздиди қариб 8 миллион нафар аз ғурфаи Тоҷикистон дар намоишгоҳи Чин

СААД дар Бишкек вокуниши муштарак ба ҳолатҳои фавқулодаро баррасӣ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10.10.2019


Ёддошти тафоҳум ба имзо расид

Вохӯрии вазирони корҳои дохилии Тоҷикистону Россия

Душанбе ва Димишқ бозгашти тоҷикистониёнро аз Сурия баррасӣ намуданд

Меркел ва Ҷонсон оид ба Brexit ба мувофиқа омада натавонистанд

Барнаул лидерҳои ҷавони кишварҳои Осиёро гирд овард

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2019


ТОҶИКОБОД. 40 НАФАР БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТ

Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо роҳбарони ҳайатҳои давлатҳои аъзои САҲА

Ҳамоиш ба муносибати Рӯзи забони давлатӣ дар Тошканд

Бизнес - форуми сайёҳии Тоҷикистону Қирғизистон

СММ амнияти кӯдакони Афғонистонро боиси нигаронӣ хонд

Бонки ҷаҳонӣ Тоҷикистонро ба рӯйхати кишварҳои ислоҳотгар ворид намуд

Ҷаҳон дар як сатр

07.10.2019


ВМКБ. Нақшаи даъват иҷро шуд

ҲИСОР. Ташкили аввалин бозори минтақавии ҳунармандӣ

Ихтирои доруи заъфи дилу раг дар Канада

Сарвари Ӯзбекистон санҷиши фаъолияти сомонаҳои мақомоти давлатиро дархост намуд

ҶХД-и Корея музокирот бо ИМА - ро то охири сол қатъ кард

Дар чор шаҳри калони Россия амали террористӣ пешгирӣ гардид

Ҷаҳон дар як сатр

03.10.2019


Путин: «ИИАО бояд бо СҲШ ва АСЕАН иртиботи қавӣ дошта бошад»


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед