logo

маориф

20 СОЛИ МУҲИМ БАРОИ РУШДИ ИЛМИ КИШВАР

Дар партави ташаббуси Пешвои муаззами миллат оид ба омӯзиши илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ
Таърихи пурғановати халқи тоҷик саҳифаҳои зиёди омӯзанда ва пурифтихор дорад, ки бузургтарин бахши онро илму маърифат, бахусус илмҳои табиатшиносӣ, ташкил медиҳанд. Ниёгони донишманди мо ҳанӯз дар гузаштаҳои дур ба масоили гуногуни табииёт ва коинот таваҷҷуҳ зоҳир карда, доир ба ҳар ҳодисаю раванд андешаҳои илмии хешро баён менамуданд. Нобиғаву алломаҳое чун Абулаббос Фарғонӣ, Муҳаммад Хоразмӣ, Закариёи Розӣ, Абурайҳони Берунӣ, Ибни Сино, Абумаҳмуди Хуҷандӣ, Абулвафо Бузҷонӣ, Умари Хайём, Насириддини Тӯсӣ, Алоуддин Қушчӣ, Ҷамшеди Кошонӣ, Аҳмади Дониш ва дигарон дар рушду пешрафти аксар соҳаҳои дар замони хеш маълуми илмҳои табиатшиносӣ саҳми бузург гузоштаанд.
Дақиқан, дастоварду кашфиёти илмии олимони хақли тоҷик дар асрҳои VIII-XV яке аз саҳифаҳои муҳимтарини илму фарҳанги умумибашариро дар бар мегирад. Зеро аллакай аз асри VIII оғоз карда илмҳои ҷудогонаи табиатшиносӣ, ба монанди нуҷум, табииёт, кимиё, ҳаётшиносӣ, заминшиносӣ, ҷуғрофиё ва ғайра рӯ ба тараққӣ ниҳоданд.
Тоҷикон аз қадим ҳамчун халқи фарҳангпарвару соҳибтамаддун шинохта шуда, дар ин маврид муаррихи рус И. Гейер дар соли 1901 хеле хуб фармудааст: “Дар миёни миллатҳои Осиёи Марказӣ тоҷикон мардуми босаводу бофарҳанг буда, кулли дастовардҳои соҳаи кишоварзӣ ва меъмории минтақа натиҷаи заҳмати онҳост”.
Истиқлолияти давлатӣ ба халқи тоҷик имкон фароҳам овард, ки ин гузаштаи пурифтихори хешро соҳибӣ кунад ва амалҳои накуи ниёгонашро эҳё ва идома диҳад. Хушбахтона, ба бахти мо - тоҷикон ҳанӯз дар давраи ҳассосу тақдирсоз марди далер ва илмдӯст Эмомалӣ Раҳмон зимоми давлатдориро ба даст гирифтанд ва сар аз оғози фаъолияти давлатдорӣ илму маорифро соҳаи муҳимтарину афзалиятноки кишвар эълон намуданд. Маҳз бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар низоми илму маориф ислоҳоти ҷиддӣ рӯи кор омада, ба рушди ҳамаҷонибаи улуми табиатшиносию дақиқ заминаву шароитҳои муосид фароҳам оварда шуданд. Дар ин маврид зикр кардан зарур аст, ки яке аз ташаббусҳои бузурги Пешвои муаззами миллат дар рушди илму техника, ин эълон кардани соли 2010 ҳамчун «Соли маориф ва фарҳанги техникӣ» буд.
Мусаллам аст, ки дар байни тамоми илмҳо улуми табиатшиносӣ ва дақиқ нақши пешбарандаро мебозаду дастовардҳои рӯзафзуни он зиндагӣ ва фаъолияти инсонро беҳбуд мебахшад. Бинобар ин, Пешвои миллат бо дарки он, ки барои таҳлилу баррасии мавзӯъҳои илмӣ ва аз худ кардани донишҳои илмӣ як ё ду солро бахшидан нокифоя аст, солҳои 2020 – 2040 - ро «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф» эълон намуданд ва ин ташаббуси Сарвари давлат аз ҷониби пиру барнои кишвар хеле хуш истиқбол ёфт.
Агар мо бодиққат ва жарф назар афканем, ҳар Паёми Президент идомаи мантиқӣ ва пурракунандаи паёмҳои қаблӣ аст. Яъне, онҳо бо ҳам чун занҷир пайваст буда, марҳила ба марҳила ҳадафҳои стратегии Тоҷикистонро дар бар мегиранд. Далели ин гуфтаҳо амалӣ гаштани ҳадафҳои олии кишвар - таъмини истиқлолияти энергетикӣ, раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ, ҳифзи амнияти озуқаворӣ ва соли гузашта пешниҳоду амалигардии ҳадафи чорум, яъне саноатикунонии босуръати мамлакат мебошад.
Ҳукумати кишвар бо сарварии муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳар барномаву нақшаеро, ки барои пешрафти Тоҷикистон аст, дар вақту соати мусоид қабул, пешниҳод ва дар амал татбиқ кардааст. Ман ба ҳайси як мутахассиси ҷавони илмҳои дақиқ, ин пешниҳоди Президенти маҳбуби кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро ба Маҷлиси Олӣ оид ба эълон гардидани солҳои 2020 - 2040 ҳамчун «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф» басо бамаврид ва талаби замон дониста, ин 20 солро барои илми тоҷик муҳимтарин марҳила ва бузургтарин имконият мешуморам. Чунки имрӯз барои инкишофи тамоми соҳаҳои ҳаёти мамлакат шароиту имконоти воқеӣ ва мусоид фароҳам оварда шудаанд. Воқеан, имрӯз имкон ва қудрати “ба роҳ мондани омӯзиши илмҳои табиатшиносӣ, дақиқ, риёзӣ ва инчунин, тавсеаи тафаккури техникии насли наврас” - ро дорем.
Пешрафти босуръати илмҳои дақиқ, риёзӣ ва техникаву технология дар ҷаҳони муосир моро ҳушдор медиҳад, ки дар самти инкишофи ҳаматарафаи ҷомеа, махсусан азхудкунии илмҳои дақиқ, риёзӣ ва техникӣ аз тарафи наврасону ҷавонон диққати ҷиддӣ диҳем. Ин аст, ки Пешвои муаззами миллат бо таъкид ба масъулон ва омӯзгорон ишора намуданд: “Назорати азхудкунии донишҳои замонавиро пурзӯр гардонда, наврасону ҷавононро ба мутолиаи китобҳои бадеиву илмӣ ташвиқ намоянд, қобилияти эҷодии онҳоро тақвият бахшанд ва ба таълими фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ таваҷҷуҳи бештар зоҳир намоянд”.
Аз ин рӯ, моро зарур аст, ки барои дар оянда боз ҳам рушд кардану пешрафти Меҳани маҳбубамон - Тоҷикистон бояд мутахассисони донишманду баландтахассус ва дорои ҷаҳонбинии васеи илмиро тарбия намоем.

Анвар ҚОДИРОВ,
номзади илмҳои техникӣ,
директори Маркази рушди
инноватсионии илм ва технологияи нави
Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.01.2020    №: 17    Мутолиа карданд: 1166
04.06.2020


ОБОДКОРИҲОИ БЕҚИЁС ДАР ТОҶИКОБОД

ЁРИИ ХАЙРИЯВӢ БАҲРИ ПЕШГИРИИ КОРОНАВИРУС

ФУТБОЛ. ҶАЛИЛОВҲО МЕХОҲАНД ҲАМЕША ДАР САФИ ПЕШ БОШАНД

КОРОНАВИРУС ДАР ИТАЛИЯ: БЕШ АЗ ЯК МОҲ ИНҶОНИБ СИРОЯТЁБӢ КАМ МЕШАВАД

ДАР КРЕМЛ БА ХОҲИШИ БО РОССИЯ СОЗИШНОМАИ ЯДРОӢ БАСТАНИ ТРАМП БАҲО ДОДАНД

ТРАМП ҶОНИБДОРИ ҲУЗУРИ ПУТИН ДАР G7

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

02.06.2020


ХАБАРИ ФАВРӢ. БОЗ БЕШ АЗ 200 БЕМОР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

МУБОРИЗА БО COVID-19. КОРМАНДОНИ АНМН БА СУРАТҲИСОБИ МАХСУС 50 000 ГУЗАРОНДАНД

ХУҶАНД. ТАШХИСГОҲИ НАВИ ВИРУСОЛОГӢ БУНЁД ГАРДИД

ХАТЛОН. СОҲИБКОРОН ТАДБИРҲОИ МУҲИМРО ТАТБИҚ МЕСОЗАНД

ВАРЗОБ. 112 ИНШООТИ ҶАШНӢ МАВРИДИ ИСТИФОДА ҚАРОР ГИРИФТ

КФО АВВАЛИН ОНЛАЙН-КОНФРОНСРО ДОИР МЕКУНАД

ДОРУИ ЗИДДИ COVID-19 ДАР БЕМОРХОНАҲОИ РОССИЯ 11 ИЮН ПАЙДО МЕШАВАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

01.06.2020


ХУШХАБАР. ДАР ТОҶИКИСТОН БЕШ АЗ 2000 СИРОЯТЁФТА ШИФО ЁФТ

РОҶЕР ФЕДЕРЕР. ГАРОНАРЗИШТАРИН ВАРЗИШГАРИ САЙЁРА

29.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID - 19 БОЗ 423 НАФАРИ ДИГАР ШИФО ЁФТ

28.05.2020


ТОҶИКИСТОН. БОЗ 385 НАФАР АЗ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ҲАМОВОЗӢ БА ИҚДОМИ НЕКИ ПЕШВОИ МУАЗЗАМИ МИЛЛАТ

ХИЗМАТИ ҲАРБӢ. НАҚШАИ ДАЪВАТ ПЕШ АЗ МУҲЛАТ ИҶРО ШУД

ВАРЗОБ. ҶОЙҲОИ КОРӢ БЕШТАР МЕГАРДАНД

БУНДЕСЛИГА. РАҚОБАТИ "БАВАРИЯ" БО "БОРУССИЯ" БАРОИ ПОЙГАИ ҚАҲРАМОНӢ

ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН БО ПАРВОЗИ МАХСУС АЗ ДЕҲЛӢ ВА ДУБАЙ БА ВАТАН БАРМЕГАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

27.05.2020


436 НАФАРИ ДИГАР АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ КОРҲОИ ХОРИҶИИ СААД

ТАҚВИЯТИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН ДАР МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID – 19

ДАР РӮИ ҒИЗО ЗАРРАҲОИ COVID-19 НЕСТ!

НОҲИЯИ САНГВОР. МУБОРИЗА АЛАЙҲИ COVID-19 БО УСУЛИ “ХОНА БА ХОНА”

ТАШВИҚОТИ ҲИЗБИ ПЕШОҲАНГ ДАР ПАРТАВИ ҲИДОЯТИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. МУАЛЛИФИ БЕҲТАРИН ГОЛ БЕҲТАРИН МУРАББӢ ШИНОХТА ШУД

ГАРМО МЕТАВОНАД СИРОЯТИ COVID-19-РО ДАР ӮЗБЕКИСТОН КОҲИШ ДИҲАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.05.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ БЕМОРИИ COVID – 19 1395 НАФАР ШИФО ЁФТ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед