logo

Хабарҳо

«ЛИДАР». АКНУН ТАРКИБИ МОЛЕКУЛАВИИ ҲАВО САНҶИДА МЕШАВАД

Дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи миллии илмҳои кишвар озмоишгоҳи ҷадиди  «Лидар», ки бо навтарин технологияи ҷаҳонӣ муҷаҳҳаз шудааст, ба фаъолият шурӯъ намуд. Таҷҳизоти озмоишгоҳ ба маблағи 301 375 евро сохта шуда, дар доираи ҳамкориҳои илмӣ бо Институти таҳқиқоти тропосферии ба номи Лейбнитси шаҳри Лейпсиги Олмон ворид шудааст. Он дар Осиёи Миёна ягона буда, 6 - умин «Лидар» дар ҷаҳон маҳсуб меёбад. Дар ин бора ба «Ҷумҳурият» Фарҳод Шокир, директори Институти физикаю техникаи ба номи Султон Умаров, хабар дод.
Бино ба иттилои ӯ «Лидар» - ин технологияи дарёфт, идентификатсия, муайянкунандаи масофа тариқи рӯшноӣ мебошад ва барои дастрас намудани иттилоот оид ба объектҳои дур, инчунин, молекулаҳои хурд пешбинӣ шудааст.
Фарҳод Шокир мегӯяд: «Дар институт дастгоҳҳои зиёде барои таҳқиқи атмосфера мавҷуданд, аммо ба воситаи онҳо мо то имрӯз танҳо 5 – 6  километр масофаро назора ва таҳқиқ менамудем. Имкони омӯзиши таркиби молекулавии атмосфераро надоштем. Акнун олимони соҳа имкон пайдо намуданд, ки тавассути технологияи нав таркиби атмосфераро омӯхта, дар самти физикаи атмосфера ва иқлимшиносӣ таҳқиқоти сатҳи ҷаҳонӣ анҷом диҳанд.
Дастгоҳ тавассути нури лазерӣ кор мекунад. Ин навъи нур қобилияти дар ҳаво, то баландии 44  километр, муайян намудани якчанд молекула ва  унсурҳои бегонаро дорад. Таҷҳизот ба самти объекти таҳқиқшаванда импулсҳои кӯтоҳи нури лазериро ирсол менамояд. Масофа то объект ба таври дақиқ муайян карда мешавад. Таҷҳизот, ҳамчунин, имкон медиҳад, ки абрҳо, қабатҳои атмосфера ва таркиби малекулавии онҳо хеле зуд муайян карда шаванд».
Мушоҳидаи амалии оптикӣ (оптическое зондирование), ки тавассути дастгоҳи «Лидар» анҷом меёбад, ҳоло яке аз методҳои дақиқ ва муътамади таҳқиқи атмосфера мебошад. Олимони соҳа дар замони муосир таҳқиқи атмосфераро бо истифодаи лидарҳо муҳим арзёбӣ менамоянд. Ба гуфтаи онҳо танҳо тавассути дастгоҳи мазкур метавон таркиби молекулавии ҳавоеро, ки имрӯз инсоният нафас мекашад, санҷид ва бехатарии онро муайян намуд.
Зимнан, кормандони Институти физикаю техникаи ба номи Султон Умарови Академияи миллии илмҳои кишвар чанд сол боз дар соҳаи илм дастоварди назаррасро соҳиб шуданд. Аз ҷумла, истгоҳи истеҳсоли нитрогени моеи институт, ки аз соли 1990 дар ҳолати корношоями қарор дошт, ба кор дароварда шуд. Айни замон  истгоҳ тамоми кишварро бо нитрогени моеъ таъмин менамояд. Кормандон, ҳамчунин, дар якҷоягӣ бо  Институти гастроэнтерологияи кишвар дастгоҳи нави криоҷарроҳиро сохта, ба истифода доданд. Ҳоло он дар тиб васеъ истифода мешавад. Ба воситаи дастгоҳ то имрӯз беш аз 250 ҷарроҳии омоси ҷигар бомуваффақият анҷом ёфтааст. То ихтирои дастгоҳ  беморони омоси ҷигар имконияти табобатро дар дохили кишвар надоштанд ва маҷбур буданд барои табобат ба хориҷа раванд.
Асбоби нафасгирии сунъӣ аз дастоварди дигари кормандони институт ба шумор меравад, ки ҳоло онро  барои озмоиш ба шуъбаи “Ёрии таъҷилӣ” супурдаанд.

Фарзона ФАЙЗАЛӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр:    №:    Мутолиа карданд: 113
17.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 45 БЕМОР ШИФО ЁФТ

РОҒУН БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ!

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ. БА НОМЗАДҲО ШАҲОДАТНОМА СУПУРДА ШУД

16.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,5 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ФАЙЗОБОД. ЧОРАБИНИИ СИЁСӢ ДАР САТҲИ БАЛАНД ХОҲАД ГУЗАШТ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. ҶУФТҲОИ ДАВРИ НИМФИНАЛ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

ИНТИХОБОТ. ВУСЪАТИ КОРҲОИ ОМОДАГӢ ДАР НОҲИЯИ РӮДАКӢ

ҶАВОНОН – ПАЙРАВОНИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ. ҲАМОИШИ ИЛМӢ - СИЁСӢ ДАР АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

ЛЕВАКАНТ. ПАХТАЧИНӢ ВУСЪАТ МЕГИРАД

ТОҶИКИСТОН НОЗИРОНИ ИДМ-РО БА ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ ДАЪВАТ КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,4 дарсади беморон шифо ёфтанд

НОҲИЯИ ВОСЕЪ. БОЗ 82 ШАҲРВАНД БО КОР ТАЪМИН ГАРДИД

ТАЪСИСИ 86 КОРХОНА ДАР ҲАФТ МОҲ

«ЛИДАР». АКНУН ТАРКИБИ МОЛЕКУЛАВИИ ҲАВО САНҶИДА МЕШАВАД

14.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 7816 БЕМОР ШИФО ЁФТ

ПАЙВАНДГАРИ ДИРӮЗУ ИМРӮЗ. БАРДОШТ АЗ ҲАМОИШИ ҶУМҲУРИЯВӢ БАХШИДА БА 90-СОЛАГИИ "ҶАВОНОНИ ТОҶИКИСТОН"

US OPEN. ТИМ ВА НАОМИ ҒОЛИБОНИ ИН МУСОБИҚА

СММ КИШВАРҲОИ ПЕШРАФТАРО ДАЪВАТ НАМУД, КИ АЗ ТАҲРИМОТ АЛАЙҲИ МАМЛАКАТҲОИ РУШДКУНАНДА ДАСТ КАШАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

11.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 7 ҲАЗОРУ 714 СИРОЯТЁФТА АЗ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ЛИГАИ БОНУВОН. «ЗЕБОНИСО» БОРИ ДУЮМ ЧЕМПИОНИ ТОҶИКИСТОН ШУД

САФОРАТ ВА ДОМОДЕДОВО ХАБАРҲО ДАР БОРАИ БАНД МОНДАНИ ТОҶИКОНРО ДАР ФУРУДГОҲ РАД КАРДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

10.09.2020


НИСФИ КӮДАКОНИ РУСИЯГӢ COVID-19-РО САБУК ГУЗАРОНДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ОҒОЗИ НАШРИ КИТОБИ «ТОҶИКОН»-И БОБОҶОН ҒАФУРОВ

08.09.2020


ТОҶИКИСТОН. ШАБОНАРӮЗИ ОХИР 32 ҲОДИСАИ НАВИ БЕМОРИИ COVID – 19 ОШКОР ШУД

СҲШ, ИДМ ВА СААД БОРИ АВВАЛ АЛАЙҲИ ТЕРРОРИЗМ МАШҚҲОИ МУШТАРАК МЕГУЗАРОНАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ФУТБОЛ. ТОҶИКИСТОН БАР ТИМИ ӮЗБЕКИСТОН ҒОЛИБ ОМАД

ТОҶИКИСТОН. 7 ҲАЗОРУ 581 БЕМОРИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

04.09.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ ШИФОЁФТАГОН АЗ КОРОНАВИРУС БА 7 ҲАЗОРУ 482 КАС РАСИД

ОЗМУНИ XVII БАЙНАЛМИЛАЛИИ «САНЪАТИ КИТОБ». «УФУҚҲОИ ИСТИҚЛОЛ» СОҲИБИ ШОҲҶОИЗА ГАРДИД

ПЕСКОВ БА АЙБДОРСОЗИИ МОСКВА ДАР ҲОДИСА БО НАВАЛНИЙ ҶАВОБ ГАРДОНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед