logo

иҷтимоиёт

АГАР БА ТАЪРИХИ ЗАБОН НАЗАР АФКАНЕМ...

Агар ба таърихи забони тоҷикӣ назар афканем, мебинем, ки дар ҳама давраҳои таърихӣ пайроҳаҳои пурпечутобро тай намуда, бо нерую қудрат ва тавоноии худ то ба замони мо омада расидааст. Ҳамчунин, дар тай намудани ин роҳи пурпечутоб, асолат ва шевоию равонии худро аз даст надода, ҳифз кардааст. Ҳамзамон, дар тӯли таърих фарзандони фарзонаи миллати тоҷик ҳамеша пайи нигоҳ доштани забони миллӣ, арзишҳои миллӣ, асолати миллӣ, ҳувияту худшиносии миллӣ ва фарҳангу тамаддун талош намуда, аз давлату миллати худ дифоъ кардаанд. Ҳамакнун, ин рисолатро дар охирҳои асри XX ва аввалҳои асри XXI Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бар дӯш гирифт. Дар радифи ҳифзи дигар арзишҳои миллиамон, дар поянда ва бегазанд нигоҳ доштани забони тоҷикӣ, ки як рукни шинохти миллати тоҷик ба ҳисоб меравад, саҳми Сарвари давлат хеле бузург ва мондагор аст. Воқеан, дар даврони ҷаҳонишавӣ ва бархӯрди тамаддунҳо ҳомие барои арзишҳои миллӣ, ки яке аз онҳо забони тоҷикӣ аст, зарур буд.
Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз қадамҳои нахустини бар дӯш гирифтани масъулияти роҳбарии миллати тоҷик ва давлати Тоҷикон, ҳамчун фарзанди фарзонаи ин миллат, ҳифзу густариши забони миллиро дар мадди аввал гузошт. Аз ҷумла, чораандешиҳо барои рушду густариши забони миллӣ ва қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва барои амалӣ сохтани муқаррароти он дар назди Ҳукумати мамлакат Кумитаи забон ва истилоҳот таъсис дода шуд. Бояд хотирнишон кард, ки суханрониҳо дар созмонҳои бонуфузи ҷаҳонӣ бо забони ноби модарӣ, суханрониҳо доир ба рушду такомули забони давлатӣ, чопи осори илмию адабии классикон бо ҳуруфи сирилик, тарҷума ва нашри осори адабию илмии олимони ҷаҳон ба забони давлатӣ ва нашри ду ҷилди китоби «Забони миллат - ҳастии миллат» доир ба забони тоҷикӣ аз ҷониби Эмомалӣ Раҳмон бозгӯкунандаи ғамхорӣ ва муҳаббати фарзандонаи ӯ нисбат ба забон мебошад. Ҳар иқдоми пешгирифтаи Пешвои миллат нисбат ба забон, хирадмандонаю огоҳона ва дурандешона буда, ҳолати воқеӣ ва равандҳои ҷаҳонию ҷаҳонишавӣ пурра ба назар гирифта шудаанд.
Китоби якуми «Забони миллат - ҳастии миллат» соли 2016 ба нашр расид, ки аз пешгуфтор, шаш бобу зерфаслҳо, хулоса ва китобнома иборат аст.
Ҳифз ва шинохти марҳалаҳои забони миллӣ ва баланд бардоштани асолати он меҳвари асосии китоби Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҷаҳони пуртазоди муосир аст. Дар ҳамин маврид муаллиф дар пешгуфтори ҷилди аввали китоби «Забони миллат-ҳастии миллат» менависад: «Забони мо гузашта аз мушкилоти ба истилоҳ «дохилӣ» мустақиман ба ду забони муқтадири ҷаҳон - русӣ ва англисӣ рӯ ба рӯ шуда, чунонки мебинем, дар ин «пайкор», асосан, дар ҳолати дифоъ қарор дорад. Агар дар чунин вазъ забон дастгирӣ ва пуштибонии оқилона пайдо накунад, маҳол аст, ки аз ин варта солим бадар омада, асолати таърихии хешро ҳамчун забони мустақилу корагар ҳифз кунад. Албатта, ин чунин маъно надорад, ки мо бояд дарвозаҳоро ба рӯйи забонҳои дигар бандем». Баррасии чунин масоили муҳим нисбат ба забон ва забономӯзӣ дар баробари китоби мазкур қариб дар ҳама суханрониҳои Пешвои миллат таъкид карда мешавад, зеро замони муосир тақозо менамояд, ки дар масоили омӯзиши забонҳои хориҷӣ бо ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳамгом бошем, вале асолати забони тоҷикиро ҳифз карда бошем.
Нашри ин китоб бо таҳлилу баррасии амиқу дақиқ, нишон додани умумият ва фарқи забони тоҷикӣ аз дигар забонҳо ва ҳамзамон ба риштаи таҳқиқ кашидани давраҳои таърихии забон бо усул ва нигориши равону оммафаҳм аз он шаҳодат медиҳад, ки муаллиф дар таълифи китоб дар баробари олимону донишмандон насли ҷавонро низ дар назар гирифтааст. Муаллиф дар ин хусус дар қисмати аввали китоб менигорад, ки «ҳадафи асосии мо он аст, ки хонандагон, махсусан насли ҷавони мо, огоҳ бошанд, ки ниёкони онҳо, сарфи назар аз номулоиматӣ ва номеҳрубониҳои таърих, то чӣ ҳад дар ҳифзи Ватан ва муқаддасоти миллӣ, махсусан забони модарии хеш, кӯшиш ба харҷ дода, барои мо забони тавоноеро якҷо бо чунин осори арзишманди адабӣ ва таърихӣ ба мерос гузоштаанд».
Таҳлилу мушоҳидаҳои дар самти истифода ва омӯзиши ин асари бебаҳои илмӣ нишон дод, ки аз соли 2016 инҷониб, китоби «Забони миллат - ҳастии миллат» яке аз китобҳои серхонандатарини олимон ва муҳаққиқони забон ва таърихи миллати тоҷик мебошад.
Ҳамчуноне, ки дар боло аз зиддиятҳо, бархӯрди қудратҳо ва раванди ҷаҳонишавӣ ҳарф задем, як нукта мавриди зикр аст, ки омилҳои мазкур аз он гувоҳӣ медиҳанд, ки имрӯз миллати тоҷик ба Пешвои миллат, ҳомии Сулҳу Ваҳдат, шахсияти созанда ва ҳомии арзишҳои миллӣ, хусусан забони миллӣ, аз ҳарвақта бештар ниёз дорад.
Боварии комил дорем, ки нашри китоби «Забони миллат - ҳастии миллат» дар ду ҷилд, бо факту далелҳои муътамади илмӣ ва бо мазмуну муҳтавои баланд такони ҷиддие барои омӯзиши дигар марҳилаҳои таърихии забони тоҷикӣ хоҳад буд ва ин асар асрҳо дар авроқи худ бузургию асолати забони тоҷикӣ, созанда ва пуриқтидор будани онро ҳифз хоҳад кард.

С. Надиров,
М. Баёнов,
кормандони Муассисаи давлатии  “Хонаи китоби Тоҷикистон”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 06.10.2020    №: 196    Мутолиа карданд: 234
26.11.2021


Иштироки Рустами Эмомалӣ дар ҷаласаи навбатии Шурои Ассамблеяи байнипарлумонӣ

Лавров бо вазирони корҳои хориҷии Чин ва Ҳиндустон роҳҳои рушди ҳамкориҳои сеҷонибаро баррасӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

25.11.2021


Боздиди намояндагони Иттиҳоди Аврупо аз НБО «Норак»

Суҳбати Путин бо раиси Шурои Аврупо

Ҷаҳон дар як сатр

МАШҒУЛИЯТИ ОМӮЗИШӢ ОИД БА МАБЛАҒГУЗОРИИ ХУРД МУВОФИҚИ ПРИНСИПҲОИ МАБЛАҒГУЗОРИИ ИСЛОМӢ

24.11.2021


Масъалаи аломатгузории хати сарҳади давлатӣ баррасӣ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

Путин, Алиев ва Пашинян 26 ноябр дар Сочи мулоқот хоҳанд кард

ЛИГАИ ҚАҲРАМОНҲО

ВАО. НАҚШИ МУҲИМТАРИН ВОСИТАИ ТАЪСИРРАСОНӢ ДАР ЗАМОНИ ПАНДЕМИЯ

ЛАХШ. ТАНТАНАИ ҶАШНИ МИЛЛӢ

С А Н О А Т . МАҲСУЛОТИ ВАТАНӢ ИФТИХОРИ МАНУ МО

РӮЗИ ПАРЧАМИ ДАВЛАТӢ. ҲАМОИШИ ҶАШНӢ ДАР ДМТ

ФУРӮҒИ ВАТАНДОРӢ

22.11.2021


Ҷамъбасти машқҳои тактикии «Кобалт-2021»

ТИБ. БАРРАСИИ МУҲИМТАРИН САМТҲОИ СОҲА

МУҲАММАД ҒОИБ: «ДИЛ ЁФТАНУ САРҶАМЪ СОХТАНИ МИЛЛАТ ОСОН НАБУД!»

ДДЗТ: АЗ ТАЪСИСИ МАРКАЗИ TOEFL ТО ИНТИШОРИ 5 КИТОБИ МУҲИМ

ИЛМ. БАРГУЗОРИИ ҲАМОИШИ МУҲИМ

18.11.2021


Россия аз хатари паҳншавии терроризм ба кишварҳои ҳамсояи Афғонистон ҳушдор дод

ҶИУ-ҶИТСУ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ҒАМХОРИ ТАБИАТ БОШЕМ!

17.11.2021


“Созандагиҳои Пешвои миллат дар тули се даҳсолаи соҳибистиқлолӣ”

12.11.2021


Рӯзи Президент дар сатҳи баланд таҷлил мешавад

Рӯзи Президент дар сатҳи баланд таҷлил мешавад

“КОНСТИТУТСИЯ – САНАДИ САРНАВИШТСОЗ ВА БАХТНОМАИ МИЛЛАТИ ТОҶИК”

РАШТ. УФУҚҲОИ РУШДИ КИШОВАРЗӢ

11.11.2021


Шурои амнияти ФР: «Ҳузури доимии СММ дар Афғонистон бояд нигоҳ дошта шавад»

Ҷаҳон дар як сатр

ЛИГАИ ОЛӢ

10.11.2021


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо кормандони Сафорати Тоҷикистон дар Россия

ҶАЛАСАИ САЙЁРИ РУШДИ МАҲАЛ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед