logo

иҷтимоиёт

ҚАҲРАМОНИ ТОҶИКИСТОН. ХАТИ ТАҚДИРИ ШИРИНШОҲ ШОҲТЕМУР

Истиқлолияти давлатӣ дар баробари дигар неъматҳои фаровонаш имкон дод, ки халқи тоҷик дар партави сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таърихи гузаштаи хешро эҳё намуда, номи фарзандони фарзонаи миллатро зиндаву гиромӣ дорад.
 
Яке аз чунин фарзандони накуном, ки дар баробари дигар шахсиятҳои ҷоннисори миллати тоҷик барои халқу миллати хеш хидматҳои таърихӣ кардааст, Қаҳрамони Тоҷикистон Шириншоҳ Шоҳтемур аст, ки ба шаҳодати таърих яке аз асосгузорони Тоҷикистони Шӯравӣ мебошад. Аз ин рӯ, муруре ба зиндагиномаи ин шахсияти таърихӣ барои таҳкими рӯҳияи худогоҳиву хештаншиносӣ ва ватанпарастӣ аҳамияти калон дорад.
Шириншоҳ Шоҳтемур соли 1899 дар деҳаи Поршиневи ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон дар оилаи деҳқон таваллуд шудааст. Дар 9-солагӣ аз падару модар маҳрум монда, то дувоздаҳсолагӣ дар тарбияи бародараш ва соли 1911 ба интернати назди омӯзишгоҳи русии шаҳри Хоруғ  дохил гардид. Дар ин муассисаи таълимӣ 4 сол ба таҳсил фаро гирифта шуд. Соли 1914   таҳсилашро дар шаҳри Тошканд идома дод. Маълумоти олиро низ дар яке аз донишкадаҳои Тошканд гирифт. Шириншоҳ ҳанӯз ҷавон буд, ки фаъолияти меҳнатиашро дар роҳи оҳани шаҳри Тошканд оғоз кард.
Моҳи январи соли 1921 ба узвияти Ҳизби Коммунистӣ пазируфта шуд. Худи ҳамон сол бо  супориши Кумитаи Иҷроияи Марказии Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Туркистон ба  ҳайси узви сегонаи ҳарбӣ – сиёсӣ барои таъсис ва бунёди кумитаҳои инқилобӣ (аввалин нишонаҳои ҳокимияти нави шӯроӣ) ба Помир омад. Соли 1922 қаламрави Помир расман ба Кумитаи Иҷроияи Марказии Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Туркистон шомил гашт. Муддати ду соли фаъ-олият дар гӯшаву канори ин сарзамини кӯҳистон, дар баробари дарки мушкилоти сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоиву фарҳангии сокинони маҳаллӣ ба хулосае омад, ки ба зиндагии мардум қабл аз ҳама вуҷуд надоштани  ягон навъи воситаи хабарпаҳнкунӣ таъсири манфӣ мерасонад. Аз ин рӯ, Ш. Шоҳтемур дар ташкили аввалин рӯзномаи тоҷикӣ дар Туркистон – «Овози тоҷик», ки аз моҳи сентябри соли 1924 дар шаҳри Самарқанд рӯи чоп омад, иқдом кард. Нашри рӯзномаи «Овози тоҷик» дар  замоне, ки идеологияи пантуркистӣ ҳукмронӣ мекард, осон набуд. Рӯзнома ба дифои забони тоҷикӣ мақолаҳо чоп мекард, ин ҳолат ба роҳбарони вақт, ки аксаран тарафдори ғояҳои пантуркистӣ буданд, писанд набуд ва рӯзномаро бастанӣ мешаванд.                                                  
Шириншоҳ Шоҳтемур ва Нисор Муҳаммад барои пешгирӣ аз эҳтимоли боздоштани нашри рӯзнома ба Самарқанд меоянд. Онҳо нахуст устод Садриддин Айниро пайдо карда, дар ин бора машварат мекунанд. Ниҳоят ба хулосае мерасанд, ки рӯзнома ба мақоми органи Бюрои ташкилии Кумитаи инқилобии тоҷик табдил дода шавад, ки ҳамин тасмим рӯзномаро аз хатар эмин нигоҳ дошт. Ӯ дар баробари ин иқдом, ҳамчунин, дар нашри аввалин китобҳои дарсӣ бо забони тоҷикӣ нақши намоён дорад.
Мавсуф бо дигар ҳампаймонҳои худ, масъалаи аз ҳама муҳим - ташкил намудани Ҷумҳурии Мустақили Тоҷикистонро пайваста дар миён мегузоштанд, ки ин кор дар замони шиддати пантуркизм осон набуд. Аммо ҷонбозиҳои шабонарӯзии ӯ ва дигар фарзандони фарзонаи миллати тоҷик дар ин роҳ самар овард. Соли 1924  ҶМШС Тоҷикистон ва соли 1929 ҶШС Тоҷикистон ташкил гардид.
Шириншоҳ Шоҳтемур замони дар вазифаи котиби масъули Кумитаи ҳизбии вилоятии ҶМШС Тоҷикистон, котиби дуюми КМ ҲК (б) Тоҷикистон ва раиси КИМ ҶШС Тоҷикистон кор карданаш, барои  ҳалли масоили муҳими миллӣ ҳаргиз донишу қувва ва имконоташро дареғ намедошт ва барои ободию гулгулшукуфии диёраш - Тоҷикистон хидматҳои беназир кардааст. Вале хислатҳои миллатпарваронаи ин шахсияти тобноки таърих душманони миллати тоҷикро нороҳат мекард. Онҳо пайваста нисбат ба Шириншоҳ душманӣ меварзиданд ва дар пайи эҷоди дасиса алайҳи ӯ буданд. Ин буд, ки мунтаҳо душманони миллати тоҷик ба вай туҳмат заданд ва бо ҷурми хиёнат ба Ватан гунаҳгор карданд...
Шириншоҳ Шоҳтемур бо макри душманон ба ҳукми қатл маҳкум ва 27 октябри соли 1937 кушта шуд. Аммо, дертар ин фарзанди ҷонсупори миллат, ки пайкараш дар қабристони Донскойи шаҳри Москва дафн шуда буд, сафед гардид.
Хидматҳои шоёни ин фарзанди фарзонаи миллатро ба назар гирифта, бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 27 июни соли 2006 ба Шириншоҳ Шоҳтемур унвони олӣ - Қаҳрамони Тоҷикистон дода шуд ва  Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон номи ин абармарди таърихро ба худ гирифт.

Фазила ГУЛМАМАДОВА,
мудири осорхонаи ноҳияи Мурғоби ВМКБ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.01.2021    №: 4    Мутолиа карданд: 74
04.03.2021


ФОРУМИ ҶУМҲУРИЯВӢ ОИД БА БАЛАНД БАРДОШТАНИ МАЪРИФАТИ ҲУҚУҚИИ ЗАНОН

ШАҲРИНАВ. ГУЛГАШТИ НАЗДИ МУҶАССАМАИ МИРЗО ТУРСУНЗОДА НАВСОЗӢ МЕШАВАД

КАМОНВАРӢ

Муассисаҳои таълимии олии Россия дарҳояшонро барои донишҷӯёни хориҷӣ боз намуданд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

03.03.2021


Мулоқоти Зулфия Давлатзода бо Мирвайс Ноб

Дар Доғистон хотираи ҳалокшудагони ҷангро гиромӣ медоранд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ФУТБОЛ. СИТОРАҲОИ ДУРАХШОНИ ВАРЗИШИ ТОҶИК

ИФТИТОҲИ МАРКАЗИ ДӮСТӢ ВА ҲАМКОРИИ СҲШ ДАР ТОҶИКИСТОН

ҚУЛЛАИ «РАҲИМ МАСОВ» ДАР ИШКОШИМ

ҶОМИ КФО – 2021

Путин ҷиҳати муколама бо ИМА ва дигар кишварҳо омода аст

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

01.03.2021


ВМКБ. ОЗМУНИ «ДАСТАРХОНОРОӢ» ҶАМЪБАСТ ГАРДИД

ФФТ БАРНОМАИ МАХСУСИ ПРЕЗИДЕНТ БАРОИ РУШДИ ФУТБОЛ ДАР ДЕҲОТ

«ҚОНУНИ ТИБ» БОЗНАШР ШУД

ТАЪСИСИ КОРХОНАИ ХУРДИ ИЛМӢ - ИСТЕҲСОЛИИ МАВОДИ ДОРУВОР

КОРВОНИ САЛОМАТӢ ДАР ЛАХШ

27.02.2021


Ҷаҳон дар як сатр

Си Ҷинпин изҳор намуд, ки Чин бар бенавоӣ комилан пирӯз гардид

Масъулиятро нисбат ба он мансабдорҳое, ки душаҳрвандӣ доранд, бояд сахттар намуд

ИМА имкони тамдиди ҳузури низомиёнашро дар Афғонистон истисно намекунад

Кишварҳои Иттиҳоди Аврупо ба таҳияи «шиносномаи эмкунӣ» - и ягона ба мувофиқа расиданд

ТЕННИС ВА НАҚШИ «ҶУМҲУРИЯТ» ДАР ОММАВИЯТИ ВАРЗИШ

25.02.2021


ХАДАМОТИ ГУМРУК. ҚОНУНШИКАНӢ КАМ ВА ПАРДОХТҲОИ ГУМРУКӢ ЗИЁД ШУДАНД

«ТОҶИКОН» ДАР ТОҶИКОБОД

АЗ РАШТ ТО ЛАХШ. АВЛАВИЯТ БА ТАВСЕАИ ЗАМИНҲОИ КИШТ

КИШОВАРЗӢ. 11 КОРХОНАИ ПАРАНДАПАРВАРӢ ТАЪСИС МЕЁБАД

TASHKENT GRAND SLAM 2021. ТОҶИКИСТОНРО КИҲО МУАРРИФӢ МЕКУНАНД?

ҶАҲОН

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

24.02.2021


ҶАҲОН

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

23.02.2021


ХИЗМАТИ ДАВЛАТӢ. СУОЛИ "ҶУМҲУРИЯТ" ОШКОР КАРД, КИ ДАР КАДОМ МАҚОМОТ БОНУВОН ҶАЛБ НАМЕШАВАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед