logo

фарҳанг

ДЕВАШТИЧ. СУТУНСАНГИ ОРИЁӢ ДАР ДЕҲАИ УГУК

Деҳаи Угук аз маркази ноҳияи Деваштич дар масофаи 48 километр дур, дар оғӯши кӯҳсор ҷойгир аст. Баҳору тобистон обу ҳавои салқин ва табиати хушманзаре дорад, ки барои истироҳат хеле мувофиқ мебошад. Чун ба саргаҳи деҳа расидед, аз дарае, ки бо муъҷизаи табиат ҳамчун дарвоза хизмат мекунад, бояд гузаред, зеро дигар роҳ нест. Ин мавзеъро сокинони маҳаллӣ Тангӣ мегӯянд. Ду рӯди кӯҳӣ аз деҳаҳои Угук ва Овчӣ равона шуда, дар ҳамин ҷо ба ҳам мепайванданд. Дар шафати он роҳи мошингузар мавҷуд аст. Аз дохили кӯҳ чашмаи мусаффо ҷорист, ки ҳар мусофир аз он нӯши ҷон мекунаду ҳаловат мебарад.
Аз Тангӣ гузашта, ба самти чап равед, ба деҳаи Угук, ба мазори деҳ, ки он ҷоро қадамҷойи Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ меноманд, мерасед. Дар гузашта зиёратгоҳ ҳоли табоҳе дошт. Пеш аз дохили бино шудан касро ваҳму ҳapoc фаро мегирифт. Мавриди таваҷҷуҳи мо сутунсанги болои марқад аст. Бо мурури замон сутуни сангин аз дастмолию палмосидани зиёратчиён хӯрда ва суфта гардида, миёнаш борику поёну болояш пойбарҷост. Хушбахтона, нақши рамзи ориёӣ ва ҳаккокиҳои сутуни сангин имрӯз низ намоён аст.
Дар ин ёдгории таърихӣ, яъне сутунсанги ориёӣ ду намуд нақш, якеаш сувасти (свас- тика) -  вожаи ориёӣ, дигараш  сурати офтоб ҳаккокӣ  шудаанд. Нақши дохилаш аз 6 адад баргҳо иборат аст, ки ба барги бед шабоҳат дорад.
Бино бар ақидаи сарвари коллеҷи зардуштии Ҳиндустон ҷаноби Меҳр, ки дар вақташ ба ҳафриётшиноси машҳур, академик Аҳрор Мухторов иброз намудааст, ин нақшҳо ба расму ойини зардуштиён мансуб аст. Ҷаноби Меҳр нақше, ки ба сувасти монанд аст ва чор қисм дорад, ба чор унсур: об, оташ, хок ва бод маънидод намудааст. 6 адад барг офтобро ифода мекунад ва рамзу маъниҳои авестоӣ доранд.
Хулосаи илмии Аҳрор Мухторов аз таърихи хеле қадимаи сутунсанги зиёратгоҳи мазори Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ дар деҳа дарак медиҳад ва ин нукта дар маҷмӯаи мақолаҳояшон бо номи «Авроқи рангини таърих» нашр шудааст.
Таъмир ва тармими қадамҷои Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ дар солҳои соҳибистиқлолии кишвар оғоз ёфт ва зери ҳимоя қарор гирифт. Даставвал марди саховатпеша, собиқадори ҶБВ Абдуғаффор Холиқов то зиёратгоҳ хати барқ кашида, онро чароғон намуд. Собиқ вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҳавзаи интихоботии Ғончӣ Абдуманнон Холиқзода бо аҳолии деҳа маслиҳат карда, тасмим гирифт, ки сутуни сангин ва зиёратгоҳи Хоҷа Абдуллоҳи Ансориро навсозӣ кунад. Соли 2006 кор оғоз ёфт. Дар ҳашари умумӣ кулли сокинони деҳа ширкат варзида, ба устоҳо дасти мадад расонданд. Дар натиҷа, ба ҷои иморати кӯҳнаи зиёратгоҳ мақбараи зебои гумбаздор қомат афрохт, ки диққати ҳар бинандаро ба худ ҷалб мекунад.
Баъди тармиму навсозӣ соли 2007 иштирокчиёни «Корвони ваҳдат», ки дар ҳайаташ адибону олимони шинохтаи ҷумҳурӣ ҳам буданд, аз ин ёдгории таърихӣ дидан намуданд. Бино ба ақидаи файласуф Рустам Назаров, замони зардуштиён дар маъбадҳо ҳафт посутун аз санг рост мекардаанд ва дар нӯгаш оташ гиронда, дар атрофаш алоҳида - алоҳида намоз мегузоштанд. Сутунсанги мазори деҳаи Угук ёдгории таърихиест, ки нишон аз тамаддуни ориёӣ ва қадимияти халқияти ориёнажоди мост. Мо имрӯз беш аз пеш ниёз дорем, ки чунин бозёфтҳои таърихии худро эҳё, ҳифз ва муаррифӣ намоем. Зеро миллати тоҷик дар Шарқ аз тамаддуну таърих ва фарҳанги гаронвазне бархӯрдор аст, ки назираш дар ҷаҳон кампайдост.
Дилмурод БЕРДИЕВ, муаррих,
Усмонҷон ИКРОМОВ, рӯзноманигор

 

 

 


 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.10.2018    №: 200    Мутолиа карданд: 998
03.03.2021


ИФТИТОҲИ МАРКАЗИ ДӮСТӢ ВА ҲАМКОРИИ СҲШ ДАР ТОҶИКИСТОН

ҚУЛЛАИ «РАҲИМ МАСОВ» ДАР ИШКОШИМ

ҶОМИ КФО – 2021

Путин ҷиҳати муколама бо ИМА ва дигар кишварҳо омода аст

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

01.03.2021


ВМКБ. ОЗМУНИ «ДАСТАРХОНОРОӢ» ҶАМЪБАСТ ГАРДИД

ФФТ БАРНОМАИ МАХСУСИ ПРЕЗИДЕНТ БАРОИ РУШДИ ФУТБОЛ ДАР ДЕҲОТ

«ҚОНУНИ ТИБ» БОЗНАШР ШУД

ТАЪСИСИ КОРХОНАИ ХУРДИ ИЛМӢ - ИСТЕҲСОЛИИ МАВОДИ ДОРУВОР

КОРВОНИ САЛОМАТӢ ДАР ЛАХШ

27.02.2021


Ҷаҳон дар як сатр

Си Ҷинпин изҳор намуд, ки Чин бар бенавоӣ комилан пирӯз гардид

Масъулиятро нисбат ба он мансабдорҳое, ки душаҳрвандӣ доранд, бояд сахттар намуд

ИМА имкони тамдиди ҳузури низомиёнашро дар Афғонистон истисно намекунад

Кишварҳои Иттиҳоди Аврупо ба таҳияи «шиносномаи эмкунӣ» - и ягона ба мувофиқа расиданд

ТЕННИС ВА НАҚШИ «ҶУМҲУРИЯТ» ДАР ОММАВИЯТИ ВАРЗИШ

25.02.2021


ХАДАМОТИ ГУМРУК. ҚОНУНШИКАНӢ КАМ ВА ПАРДОХТҲОИ ГУМРУКӢ ЗИЁД ШУДАНД

«ТОҶИКОН» ДАР ТОҶИКОБОД

АЗ РАШТ ТО ЛАХШ. АВЛАВИЯТ БА ТАВСЕАИ ЗАМИНҲОИ КИШТ

КИШОВАРЗӢ. 11 КОРХОНАИ ПАРАНДАПАРВАРӢ ТАЪСИС МЕЁБАД

TASHKENT GRAND SLAM 2021. ТОҶИКИСТОНРО КИҲО МУАРРИФӢ МЕКУНАНД?

ҶАҲОН

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

24.02.2021


ҶАҲОН

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

23.02.2021


ХИЗМАТИ ДАВЛАТӢ. СУОЛИ "ҶУМҲУРИЯТ" ОШКОР КАРД, КИ ДАР КАДОМ МАҚОМОТ БОНУВОН ҶАЛБ НАМЕШАВАНД

22.02.2021


ҶОМИ ФФТ – 2021. "ИСТИҚЛОЛ" МАРОТИБАИ ШАШУМ СОҲИБИ ҶОМИ ФФТ ШУД

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

МИЗИ МУДАВВАР. БАРРАСИИ МАВЗӮИ КОРКАРДИ НАХИ ПАХТА ТО МАҲСУЛОТИ НИҲОӢ

ХАТЛОН. ҶАМЪБАСТИ ОЗМУНҲОИ ОЯНДАСОЗ

19.02.2021


АЪЗОИ ТАШКИЛОТИ ТЕРРОРИСТИИ «ҲИЗБ УТ-ТАҲРИР» БА ДАСТ АФТОДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

АЗ НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ

ДУШАНБЕ. ИҚДОМОТИ БЕСОБИҚАИ ШАҲРДОРӢ ДАР ТАҲКИМИ ҲАВАСМАНДИИ ҶАВОНОН БА АРТИШ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед