logo

ҳуқуқ

АРЗИШИ ОЛӢ. ДАР БОРАИ ИНСОН, ҲУҚУҚ ВА ОЗОДИҲОИ Ӯ

Тамоми одамон озод ва аз лиҳози шарафу ҳуқуқ бо ҳам баробар ба дунё меоянд. Онҳо соҳиби ақлу виҷдонанд ва бояд бо якдигар муносибати бародарона дошта бошанд.
Ин таъкид ва ё муқарраротест, ки дар моддаи 1 Эъломияи умумии ҳуқуқи башар дарҷ гардидааст. Моддаи аввали ин ҳуҷҷати танзимкунандаи ҳуқуқи инсон ишорат ба он дорад, ки эътирофи шаъну шарафи шахс, доштани ҳуқуқҳои баробар, озодӣ, адолат ва сулҳ дар ҷаҳон асосҳои меҳварии Эъломияи умумии ҳуқуқи башар маҳсуб мешаванд.
Бояд гуфт, ки ин эъломия яке аз санадҳои байналмилалии меҳварии Созмони Милали Муттаҳид ба шумор рафта, бо Қатъномаи Маҷмаи умумии СММ аз 10 декабри соли 1948 дар шаҳри Парижи Фаронса қабул гардидааст. Он аз 30 модда иборат буда, ҷанбаҳои мухталифи ҳуқуқи инсонро танзим мекунад. Маҳз ҳамин хусусият аст, ки эъломия дар миёни дигар асноди ҳуқуқӣ нақши арзишманд дорад. Он барои поймол нагардидани ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд ҳамаи давлатҳои аъзоро ҳушдор дода, ба ҳифзи ҳуқуқҳои инсон ва аз зулму ситам эмин будани онҳо таъкид мекунад.
Тавре маълум аст, дар асоси Эъломияи умуми ҳуқуқи башар ду паймон: Паймони байналхалқӣ дар бораи ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ ва Паймони байналхалқӣ дар бораи ҳуқуқҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ қабул гардид. Аз соли 1950 бо қарори СММ дар миёни ҳамаи давлатҳои аъзои созмон 10 декабр ҳамчун Рӯзи ҳуқуқи инсон ҷашн гирифта мешавад.
Тибқи таҳлилҳои доираҳои ҳуқуқшиносӣ бештар аз 90 кишвари олам тавсияҳои эъломияро дар меъёрҳои конститутсияҳои хеш истифода кардаанд. Зеро ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон, ки асоси эъломияро ташкил медиҳад, дар раванди демократисозии ҷомеа нақши калидӣ дорад. Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун давлати комилҳуқуқ ба ин масъала диққати ҷиддӣ зоҳир намуда, дар Конститутсияи худ ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро арзиши олӣ эътироф намудааст. Аз ҷумла, дар моддаи 5 Конститутсия омадааст: «Инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои он арзиши олӣ мебошад. Ҳаёт, қадр, номус ва дигар ҳуқуқу озодиҳои фитрии инсон дахлнопазиранд. Давлат ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро эътироф, риоя ва ҳифз менамояд».
Ҳар сол чун дигар давлатҳо дар кишвари мо низ 10 декабр ҳамчун Рӯзи ҳуқуқи инсон таҷлил гардида, ба ин муносибат нишасту чорабиниҳои гуногун доир мегарданд, ки, бешубҳа, ба таҳкими ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд мусоидат мекунанд. Ба ин муносибат, ҳар сол дар коллеҷи фарҳанги ҷумҳуриявии ба номи П. Буйдоқов бо иштироки устодону донишҷӯён маҳфили хос доир гардида, дар он перомуни ҳуқуқу манфиатҳои қонунии шаҳрвандон ва дар навбати худ уҳдадориҳои ҳар инсон дар назди қонун маърузаҳои муҳим пешниҳод мешаванд.  
Мунира МИРЗОЕВА, донишҷӯи коллеҷи фарҳанги
ҷумҳуриявии  ба номи П. Буйдоқови
ноҳияи Рӯдакӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 06.12.2019    №: 231    Мутолиа карданд: 1015
07.05.2021


13 МАЙ – РӮЗИ ИДИ САИДИ ФИТР

ИСТАРАВШАН. ЁРИПУЛИИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ БА ИШТИРОКЧИЁНИ ҶБВ

СУҒД. ЗАХМИҲОИ ДАРГИРИҲОИ МУСАЛЛАҲОНА ЁРИПУЛӢ ГИРИФТАНД

Ч О Р К Ӯ Ҳ. ОҚИБАТҲОИ МУНОҚИШАИ МАРЗӢ БАРТАРАФ МЕГАРДАНД

06.05.2021


ИСФАРА. КУМАКИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ БА ОИЛАҲОИ ШАХСОНИ ФАВТИДА

ЁРИПУЛИҲО БА СОБИҚАДОРОНИ ҶАНГИ БУЗУРГИ ВАТАНӢ

ДЕВОНИ ДУШАНБЕ - ТОШКАНД

ТАВОНОИИ НЕРУГОҲИ БАРҚИ ОБИИ “ҚАЙРОҚҚУМ” БА 176 МЕГАВАТТ МЕРАСАД

ИСТИҚЛОЛ. КӮДАКИСТОНИ ЗАМОНАВӢ БУНЁД МЕШАВАД

“ШАБЕ ДАР ОСОРХОНА”

Изҳороти G7 оид ба тағйирёбии иқлим

Ҷаҳон дар як сатр

ЛИГАИ ОЛӢ

05.05.2021


ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. ТАҚДИМИ КИТОБИ «ТОҶИКОН»

Байден бо Путин вомехӯрад?

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ТЕКБОЛ. ФЕДЕРАТСИЯИ НАВ ДАР ФАЗОИ ВАРЗИШИИ КИШВАР

«МИЛЛАТЕ МЕЗИСТ ДАР РӮИ ЗАМИН»

ИСФАРА.ВОХӮРӢ БО СОКИНОНИ ДЕҲОТИ ВОРУХ, ЧОРКӮҲ ВА ХОҶАИ АЪЛО

ТОҶИКИСТОН ДАР МИЁНИ СММ ВА СҲШ МАСИРИ НАВИ ҲАМКОРӢ КУШОД

ТИБ ВА ДУРНАМОИ РУШДИ СОҲА. НУФУЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДДТТ БОЛО МЕРАВАД

G7 15 МИЛЛИАРД ДОЛЛАРИ ИМА БАРОИ ТАЪЛИМИ ДУХТАРОН ҶУДО МЕНАМОЯД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ЛИГАИ ОЛӢ

САНГВОР. ОМОДАГӢ БА ҶАШНИ МИЛЛӢ ДАР НИГИНИ КӮҲИСТОНИ ТОҶИК

03.05.2021


ҶАЛАСАИ ҲАЙАТҲОИ ҲУКУМАТӢ ОИД БА ДЕЛИМИТАТСИЯ ВА ДЕМАРКАТСИЯИ САРҲАДИ ДАВЛАТӢ

ХУБ ШУД, КИ ЗАН БА ДАВЛАТ ЁР ШУД...

ҲИФЗИ МЕҲНАТ. МУШКИЛЕ, КИ ҲАЛТАЛАБ БОҚӢ МЕМОНАД

САД РАНГИ ЧАКАН

ФУТБОЛ

30.04.2021


БАРРАСИИ ДОИРАИ ВАСЕИ ҲАМКОРИҲОИ ТОҶИКИСТОНУ БОНКИ ҶАҲОНӢ

ПАРЛУМОН. ЧАҲОР ВАКИЛИ НАВ САВГАНД ЁД КАРД

ДДХ. ОҒОЗИ ОЗМУНИ ҶУМҲУРИЯВИИ ”ИЛМ – ФУРӮҒИ МАЪРИФАТ”

28.04.2021


ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ВАЗИРОНИ МУДОФИАИ КИШВАРҲОИ УЗВИ СААД БАРГУЗОР ГАРДИД

ИММУНИЗАТСИЯ. ВАКСИНАҲО МОРО БО ҲАМ НАЗДИК МЕКУНАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед