logo

Хабарҳо

«ЛИДАР». АКНУН ТАРКИБИ МОЛЕКУЛАВИИ ҲАВО САНҶИДА МЕШАВАД

Дар Институти физикаю техникаи ба номи С. У. Умарови Академияи миллии илмҳои кишвар озмоишгоҳи ҷадиди  «Лидар», ки бо навтарин технологияи ҷаҳонӣ муҷаҳҳаз шудааст, ба фаъолият шурӯъ намуд. Таҷҳизоти озмоишгоҳ ба маблағи 301 375 евро сохта шуда, дар доираи ҳамкориҳои илмӣ бо Институти таҳқиқоти тропосферии ба номи Лейбнитси шаҳри Лейпсиги Олмон ворид шудааст. Он дар Осиёи Миёна ягона буда, 6 - умин «Лидар» дар ҷаҳон маҳсуб меёбад. Дар ин бора ба «Ҷумҳурият» Фарҳод Шокир, директори Институти физикаю техникаи ба номи Султон Умаров, хабар дод.
Бино ба иттилои ӯ «Лидар» - ин технологияи дарёфт, идентификатсия, муайянкунандаи масофа тариқи рӯшноӣ мебошад ва барои дастрас намудани иттилоот оид ба объектҳои дур, инчунин, молекулаҳои хурд пешбинӣ шудааст.
Фарҳод Шокир мегӯяд: «Дар институт дастгоҳҳои зиёде барои таҳқиқи атмосфера мавҷуданд, аммо ба воситаи онҳо мо то имрӯз танҳо 5 – 6  километр масофаро назора ва таҳқиқ менамудем. Имкони омӯзиши таркиби молекулавии атмосфераро надоштем. Акнун олимони соҳа имкон пайдо намуданд, ки тавассути технологияи нав таркиби атмосфераро омӯхта, дар самти физикаи атмосфера ва иқлимшиносӣ таҳқиқоти сатҳи ҷаҳонӣ анҷом диҳанд.
Дастгоҳ тавассути нури лазерӣ кор мекунад. Ин навъи нур қобилияти дар ҳаво, то баландии 44  километр, муайян намудани якчанд молекула ва  унсурҳои бегонаро дорад. Таҷҳизот ба самти объекти таҳқиқшаванда импулсҳои кӯтоҳи нури лазериро ирсол менамояд. Масофа то объект ба таври дақиқ муайян карда мешавад. Таҷҳизот, ҳамчунин, имкон медиҳад, ки абрҳо, қабатҳои атмосфера ва таркиби малекулавии онҳо хеле зуд муайян карда шаванд».
Мушоҳидаи амалии оптикӣ (оптическое зондирование), ки тавассути дастгоҳи «Лидар» анҷом меёбад, ҳоло яке аз методҳои дақиқ ва муътамади таҳқиқи атмосфера мебошад. Олимони соҳа дар замони муосир таҳқиқи атмосфераро бо истифодаи лидарҳо муҳим арзёбӣ менамоянд. Ба гуфтаи онҳо танҳо тавассути дастгоҳи мазкур метавон таркиби молекулавии ҳавоеро, ки имрӯз инсоният нафас мекашад, санҷид ва бехатарии онро муайян намуд.
Зимнан, кормандони Институти физикаю техникаи ба номи Султон Умарови Академияи миллии илмҳои кишвар чанд сол боз дар соҳаи илм дастоварди назаррасро соҳиб шуданд. Аз ҷумла, истгоҳи истеҳсоли нитрогени моеи институт, ки аз соли 1990 дар ҳолати корношоями қарор дошт, ба кор дароварда шуд. Айни замон  истгоҳ тамоми кишварро бо нитрогени моеъ таъмин менамояд. Кормандон, ҳамчунин, дар якҷоягӣ бо  Институти гастроэнтерологияи кишвар дастгоҳи нави криоҷарроҳиро сохта, ба истифода доданд. Ҳоло он дар тиб васеъ истифода мешавад. Ба воситаи дастгоҳ то имрӯз беш аз 250 ҷарроҳии омоси ҷигар бомуваффақият анҷом ёфтааст. То ихтирои дастгоҳ  беморони омоси ҷигар имконияти табобатро дар дохили кишвар надоштанд ва маҷбур буданд барои табобат ба хориҷа раванд.
Асбоби нафасгирии сунъӣ аз дастоварди дигари кормандони институт ба шумор меравад, ки ҳоло онро  барои озмоиш ба шуъбаи “Ёрии таъҷилӣ” супурдаанд.

Фарзона ФАЙЗАЛӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр:    №:    Мутолиа карданд: 189
25.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 8 ҲАЗОРУ 296 СИРОЯТШУДАИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТ

СУҒД. ЭҲЁИ КОРХОНАҲОИ АЗ ФАЪОЛИЯТ БОЗМОНДА

КӮҲИСТОНИ МАСТЧОҲ. ОМОДАГӢ БА ИНТИХОБОТ ДАР САТҲИ БАЛАНД ҶАРАЁН ДОРАД

23.09.2020


НОҲИЯИ АЙНӢ. ҲАВЗА ВА УЧАСТКАҲО ОМОДА ШУДААНД

ХОРУҒ. ОЯНДАРО АЗ ИМРӮЗ БОЯД СОХТ

АВАО. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

ХУҶАНД. ШИНОСОИИ РАҶАББОЙ АҲМАДЗОДА АЗ КОРХОНАИ “ФАЙЗИ РАСУЛ”

СУҒД. ҶАМЪОВАРИИ ПАХТА ВУСЪАТ МЕГИРАД

22.09.2020


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. ҲАВЗАИ № 1 ОМОДА МЕШАВАД

ВОХӮРИИ НОМЗАДҲО БА МАНСАБИ ПРЕЗИДЕНТӢ БО СОКИНОНИ ХАТЛОН

ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС БОЗ 44 БЕМОР ШИФО ЁФТ

«ОИНИ НОЗ»

ТОҶИКОБОД ВУСЪАТИ ТОЗА МЕГИРАД

SARS-CoV-2. ШАШ ШАКЛИ ЗУҲУРИ ОН МУҚАРРАР ГАШТ

НАМОЯНДАҲОИ ДУШАНБЕ ВА ТОШКАНД ИМКОНИЯТИ ИФТИТОҲИ РОҲҲОИ НАВРО БАРРАСӢ НАМУДАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

21.09.2020


БАРРАСИИ МАСОИЛИ МУБОРИЗА АЛАЙҲИ ҶИНОЯТКОРИҲО

ДУРНАМОИ МУНОСИБАТҲО МАТРАҲ ГАРДИД

ҶАЛАСАИ НАВБАТИИ СИТОДИ ВИЛОЯТӢ ОИД БА ПУРЗӮР НАМУДАНИ ТАДБИРҲОИ ЗИДДИЭПИДЕМИЯВӢ

ОЗМУН БАРОИ ДАРЁФТИ СТИПЕНДИЯИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

ТОҶИКИСТОН. 86,7 ДАРСАДИ БЕМОРОНИ COVID – 19 ШИФО ЁФТАНД

МАРЗҲОИ ӮЗБЕКИСТОН АЗ АВВАЛИ МОҲИ ОКТЯБР БОЗ МЕШАВАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

17.09.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 45 БЕМОР ШИФО ЁФТ

РОҒУН БА ИНТИХОБОТ ОМОДА АСТ!

ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ. БА НОМЗАДҲО ШАҲОДАТНОМА СУПУРДА ШУД

16.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,5 ДАРСАДИ ГИРИФТОРОНИ КОРОНАВИРУС ШИФО ЁФТАНД

ФАЙЗОБОД. ЧОРАБИНИИ СИЁСӢ ДАР САТҲИ БАЛАНД ХОҲАД ГУЗАШТ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. ҶУФТҲОИ ДАВРИ НИМФИНАЛ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

ИНТИХОБОТ. ВУСЪАТИ КОРҲОИ ОМОДАГӢ ДАР НОҲИЯИ РӮДАКӢ

ҶАВОНОН – ПАЙРАВОНИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ. ҲАМОИШИ ИЛМӢ - СИЁСӢ ДАР АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

ЛЕВАКАНТ. ПАХТАЧИНӢ ВУСЪАТ МЕГИРАД

ТОҶИКИСТОН НОЗИРОНИ ИДМ-РО БА ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТӢ ДАЪВАТ КАРД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

15.09.2020


ТОҶИКИСТОН. 86,4 дарсади беморон шифо ёфтанд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед