ҲУШДОР. ИСТИФОДАИ ТЕЛЕФОНИ МОБИЛӢ ҲАНГОМИ РОНАНДАГӢ ПАЙОМАДИ ХАТАРНОК ДОРАД

Ҳифзи ҷони инсон ва таъмини амнияти шаҳрвандон яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба шумор меравад. Аз ин рӯ, риояи қоидаҳои ҳаракат дар роҳ ва худдорӣ аз истифодаи телефони мобилӣ ҳангоми ронандагӣ имрӯз аҳамияти махсус дорад.
Оре, дар асри технологияҳои муосир телефони мобилӣ ба ҷузъи ҷудонашавандаи зиндагии ҳар як инсон табдил ёфтааст. Бо он мо муошират мекунем, корҳоро анҷом медиҳем, хабар мегирем ва аз шабакаҳои иҷтимоӣ истифода мебарем. Аммо ҳамин воситаи муфид ҳангоми идора намудани нақлиёт метавонад ба манбаи хатари ҷиддӣ мубаддал гардад. Чунончи, имрӯзҳо яке аз омилҳои нигаронкунандаи садамаҳои роҳу нақлиёт истифодаи телефони мобилӣ ҳангоми ронандагӣ мебошад. Бисёре аз ронандагон фикр мекунанд, ки ҷавоб додан ба як занг ё хондани як паём танҳо чанд сония вақт мегирад. Вале маҳз ҳамин чанд сония метавонад барои рух додани ҳодисаи нохуш басанда бошад.

АЗ ПАРЕШОНХОТИРӢ ЭҲТИЁТ КУНЕМ!
Ҳангоми истифодаи телефон ронанда танҳо чашмашро аз роҳ намеканад. Дар асл, се навъи диққати ӯ якбора парешон мешавад: нигоҳ аз роҳ дур мегардад, як ё ҳар ду даст аз идоракунии пурраи воситаи нақлиёт ҷудо мешаванд ва тафаккур ба муҳтавои гуфтугӯ ё паём машғул мегардад. Дар чунин ҳолат ҳатто ронандаи таҷрибадор ҳам наметавонад вазъияти роҳро дуруст арзёбӣ намояд.
Дар суръати баланд мошин дар як сония чанд метр роҳро тай мекунад. Агар ронанда дар ин муддат ба телефон нигоҳ кунад, метавонад аз аломати роҳ, чароғаки роҳнамо, пиёдагард ё воситаи нақлиёти дигар дер огоҳ шавад. Натиҷа бошад, аксаран бо садама анҷом меёбад. Аз ин рӯ, истифодаи телефон ҳангоми ҳаракат на танҳо ба худи ронанда, балки ба мусофирон ва дигар иштирокчиёни ҳаракат низ таҳдид мекунад.

ҲУШДОР!
Баъзан як паёми кӯтоҳ ё ҷавоб ба занг метавонад боиси талафоти ҷонӣ, маъюб гардидани одамон ва хароб шудани чандин оила гардад. Пас аз чунин ҳодиса дигар наметавон вақтро ба қафо баргардонд.
Оқибатҳои истифодаи телефон ҳангоми ронандагӣ метавонанд чунин бошанд:

• ба ҳалокат расидани одамон;
• ҷароҳатҳои вазнин ва маъюбӣ;
• осеби равонӣ барои иштирокчиёни ҳодиса;
• зарари бузурги молиявӣ;
• ҷавобгарии маъмурӣ ё ҷиноятӣ;
• пушаймонии якумрӣ.

ҚОНУН ВА МАСЪУЛИЯТ
Қоидаҳои ҳаракат дар роҳ барои ҳифзи ҷони одамон қабул шудаанд. Аз ин рӯ, истифодаи телефони мобилӣ ҳангоми ронандагӣ дар бисёр давлатҳо маҳдуд ё манъ гардидааст ва барои вайрон кардани ин талабот ҷарима пешбинӣ шудааст. Аммо, ҳатто сахттарин қонун ҳам ҷойи виҷдон ва масъулияти шахсиро гирифта наметавонад. Агар ҳар як ронанда худ эҳсос кунад, ки ҷони инсон аз ҳар як занг муҳимтар аст, шумораи садамаҳо ба таври назаррас коҳиш хоҳад ёфт.
Ронандаи намунавӣ пеш аз оғози ҳаракат телефони худро ба ҳолати хомӯш ё «Халал нарасонед» мегузорад. Агар занги муҳим ворид шавад, ӯ воситаи нақлиётро дар ҷойи бехатар нигоҳ дошта, баъд ба телефон ҷавоб медиҳад. Ин одати одӣ метавонад ҳаёти худи ӯ, аҳли оила ва дигар шаҳрвандонро ҳифз намояд.
Падару модарон низ бояд ба фарзандони худ аз овони ҷавонӣ фарҳанги дурусти истифодаи телефонро омӯзонанд, зеро ҷавононе, ки имрӯз омӯзандаанд, фардо ронандагони роҳҳои кишвар хоҳанд шуд.

АМНИЯТИ РОҲ МАСЪУЛИЯТИ УМУМИИ МОСТ
Коҳиш додани садамаҳои роҳу нақлиёт танҳо вазифаи мақомоти давлатӣ нест. Ин масъулияти ҳар як ронанда, пиёдагард ва иштирокчии ҳаракат мебошад. Бо риояи қоидаҳои роҳ ва худдорӣ аз истифодаи телефон ҳангоми ҳаракат метавон ҷони садҳо инсонро наҷот дод. Ҳар як ронанда бояд дар хотир дошта бошад, ки паси чанбар ӯ танҳо барои худ масъул нест. Дар атрофи ӯ одамоне қарор доранд, ки ҳар кадом оила, фарзандон ва наздикони худро доранд. Ҳар як қарори нодуруст метавонад зиндагии чандин нафарро доғдор намояд.

ТЕЛЕФОН МЕТАВОНАД ИНТИЗОР ШАВАД
Ягон занг, паём ё хабар аз ҳаёти инсон муҳимтар нест. Агар лозим бошад, мошинро дар ҷойи бехатар нигоҳ доред ва баъд аз телефон истифода баред. Ин танҳо чанд дақиқа вақт мегирад, вале метавонад аз фоҷиа пешгирӣ намояд.
Имрӯз пешрафти техника бояд ба амнияти инсон хизмат кунад, на баръакс. Телефони мобилӣ воситаи қулай аст, аммо танҳо дар сурате, ки истифодаи он ба ҷони дигарон хатар эҷод накунад.
Пас, биёед фарҳанги ронандагии масъулонаро риоя намуда, ҳангоми ҳаракат телефонро канор гузорем, зеро ҳар як сафар бояд бо саломатӣ анҷом ёбад ва ҳар як инсон бояд ба хонааш сиҳату саломат баргардад.

Хуршед ТОЛИБОВ,
«Ҷумҳурият»