ИТТИЛОИЯ
29-уми апрел таҳти раёсати Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон маҷлиси Ҳукумати мамлакат баргузор гардид.
Дар маҷлис, нахуст, натиҷаҳои рушди иҷтимоию иқтисодии Тоҷикистон дар семоҳаи якуми соли 2026 ва вазифаҳо барои то охири соли 2026 баррасӣ шуданд.
Зимни суханронӣ Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон натиҷаҳои рушди иҷтимоию иқтисодии кишварро дар семоҳаи якуми соли 2026 таҳлил намуда, дар назди масъулони сохторҳои давлатӣ вазифаҳои мушаххас гузоштанд.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон вобаста ба вазъи сиёсии ҷаҳони муосир, маҳдудиятҳои иқтисодиву тиҷоратӣ ба кишварҳои ҷаҳон ва оқибатҳои тағйирёбии иқлим, таъмини суботи иқтисодӣ, ҳифзи бозори дохилӣ ва коҳиши таъсири омилҳои беруниро вазифаи аввалиндараҷа номиданд.
Таъкид гардид, ки бо вуҷуди таъсири омилҳои берунӣ дар семоҳаи якуми соли 2026 рушди иқтисоди миллӣ дар сатҳи 8 фоиз таъмин шуд. Ин нишондиҳанда, асосан, аз ҳисоби афзоиши ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ (14 фоиз), кишоварзӣ (8 фоиз), маблағгузорӣ ба сармояи асосӣ (34 фоиз), хизматрасонии пулакӣ (8,5 фоиз) ва гардиши савдо (22 фоиз) ба даст омадааст.
Зикр шуд, ки ҳаҷми боркашонӣ 14 фоиз ва мусофиркашонӣ 11 фоиз афзуд. Дар баробари ин, сатҳи таваррум 1,2 фоизро ташкил дод, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта пасттар мебошад.
Президенти кишвар истифодаи сарфакоронаи захираҳо, таъмини амнияти озуқаворию энергетикӣ ва рушди истеҳсолоти рақобатнокро зарур шумурданд.
Ҳукумати кишвар вазорату идораҳо ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ супориш гирифтанд, ки устувории макроиқтисодиро нигоҳ дошта, барои пешгирии таъсири хавфҳои берунӣ тадбирҳои саривақтӣ ва муассир андешанд. Дастур дода шуд, ки роҳбарони сохторҳои марбута истифодаи самараноку сарфакоронаи захираҳоро таъмин сохта, рушди истеҳсолоти рақобатноки ватаниро вусъат диҳанд ва вобастагӣ аз воридотро коҳиш диҳанд.
Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иброз доштанд, ки дар давраи ҳисоботӣ иҷрои қисми даромади буҷети давлатӣ, дар маҷмуъ, мусбат арзёбӣ мегардад. Нақшаи даромад дар сатҳи 108,3 фоиз таъмин гардида, ба буҷет зиёда аз 16,7 миллиард сомонӣ ворид шуд: аз ҷумла аз ҳисоби мақомоти андоз 119,4 фоиз ва Хадамоти гумрук 102,9 фоиз.
“Аммо таҳлил нишон медиҳад, ки дар паси ин нишондиҳандаҳои умумӣ камбудиҳои ҷиддӣ ҷой доранд. Яке аз масъалаҳои нигаронкунанда афзоиши бақияпулиҳои андоз мебошад”, – изҳор доштанд муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон.
Бо дарназардошти вазъи зикршуда, ба Вазорати молия, Кумитаи андоз ва Хадамоти гумрук супориш дода шуд, ки якҷо бо мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ иҷрои пурра ва босифати қисми даромади буҷети давлатиро таъмин намуда, барои коҳиши бақияпулиҳои андоз ва пешгирии афзоиши онҳо чораҳои таъхирнопазир андешанд.
Инчунин, мақомоти марбутаи кишвар аз Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон супориш гирифтанд, ки барои маъмурикунонии беҳтари андозу пардохтҳо, пурзӯрсозии назорати гумрукӣ, тавсеаи манбаъҳои андозбандӣ ва дарёфти сарчашмаҳои нави даромад тадбирҳои муассир роҳандозӣ намоянд.
Вазорати молия вазифадор шуд, ки иҷрои саривақтии уҳдадориҳои иҷтимоии давлат, аз ҷумла пардохти пурраи музди меҳнат, нафақа ва дигар кумакпулиҳоро таъмин карда, маблағгузории соҳаҳоро таҳти назорати қатъӣ қарор диҳад.
Зикр гашт, ки ҳоло дар кишвар 87 лоиҳаи сармоягузории давлатӣ ба маблағи 51,6 миллиард сомонӣ амалӣ мешавад, ки барои рушди иқтисоди миллӣ ва пешбурди соҳаҳои калидӣ заминаи устувор мегузорад.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иброз доштанд, ки аз рӯи таҳлилҳо раванди татбиқи лоиҳаҳои амалкунанда ҳанӯз ба талаботи мавҷуда ҷавобгӯ нест. Бино ба таъкиди Роҳбари давлат, қафомонӣ, пеш аз ҳама, дар татбиқи лоиҳаҳои марбут ба рушди инфрасохтори энергетикӣ, беҳдошти замин ва обёрӣ, инчунин, баъзе иншооти соҳаи маориф ба мушоҳида мерасад, ки ин натиҷаи бевоситаи сустии идоракунӣ ва назорати нокифоя мебошад.
Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба сохторҳои масъул супориш доданд, ки, пеш аз ҳама, татбиқи саривақтӣ ва босифати лоиҳаҳои сармоягузории давлатиро таъмин намоянд ва иҷрои нақшаҳои молиявиро зери назорати қатъӣ қарор диҳанд. Ҳамчунин, камбудиҳои ҷойдоштаро фавран бартараф сохта, ба ҳолатҳои кашолкорӣ ва истифодаи ғайрисамараноки маблағҳо роҳ надиҳанд.
Дастури дигар вобаста ба тақвият додани ҳамкорӣ бо шарикони рушд барои ҷалби маблағҳои иловагӣ ва истифодаи самараноки онҳо дода шуд.
Ҷалби сармояи мустақими хориҷӣ яке аз омилҳои калидии рушди иқтисоди миллӣ, таъсиси ҷойҳои кор ва ворид намудани технологияҳои муосир арзёбӣ гардид.
Дар робита ба камбудиҳои ҷиддӣ, супориш дода шуд, ки Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ сабабҳои коҳиши ҷалби сармояи мустақими хориҷиро ҳамаҷониба таҳлил намуда, дар муҳлати як моҳ нақшаи чорабиниҳои мушаххасро пешниҳод ва иҷрои минбаъдаи онро таъмин созад.
Дигар сохторҳо уҳдадор шуданд, ки фаъолияти худро дар самти ҷалби сармоя ва муаррифии имкониятҳои иқтисодии кишвар ба таври куллӣ тақвият бахшида, барои ҷалби ширкатҳои бонуфузи хориҷӣ ба лоиҳаҳои афзалиятнок тадбирҳои мушаххас андешанд.
Зимни суханронӣ ва таҳлили вазъи ҷалби сармоя Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон самтҳои сармоягузориро муайян намуда, супориш доданд, ки маблағҳо ба соҳаҳои коркард, технологияҳои муосир ва истеҳсоли маҳсулоти дорои арзиши иловашуда равона шаванд.
Барои баланд бардоштани мавқеи низоми бонкии кишвар, ба талабот ҷавобгӯ будани сохтори қарздиҳӣ, дастгирии соҳибкории хурду миёна, рушди ҳунармандӣ ва беҳсозии вазъи пардохтҳои ғайринақдӣ супориш дода шуд, ки Бонки миллӣ якҷо бо ташкилотҳои қарзӣ татбиқи самараноки сиёсати пулию қарзиро таъмин намуда, барои нигоҳ доштани устувории пули миллӣ ва коҳиши фишорҳои қурбӣ тадбирҳои иловагӣ андешад. Ҳамчунин, дастур дода шуд, ки барои паст намудани фоизи қарзҳо, беҳтарсозии дастрасии соҳибкорон ба захираҳои молиявӣ, дароз намудани муҳлати қарздиҳӣ ва афзоиши маблағгузорӣ ба соҳаҳои афзалиятнок, бахусус истеҳсолоти ватанӣ, чораҳои мушаххас роҳандозӣ гардад.
Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мақомоти дахлдорро вазифадор сохтанд, ки барои густариши пардохтҳои ғайринақдӣ, рушди инфрасохтори рақамӣ, фароҳам овардани шароити мусоид барои истифодаи воситаҳои электронии пардохт ва ҷорӣ кардани низоми ягонаи пардохт дар тамоми минтақаҳои кишвар, бахусус дар ноҳияҳои дурдаст, чораҳои қатъӣ андешанд.
Бо назардошти аҳамияти рақамикунонии соҳаҳои иқтисоди миллӣ ва ба талаботи замон мутобиқ сохтани он, сохторҳои масъул супориш гирифтанд, ки гурӯҳи кории байниидоравӣ оид ба рақамикунонии соҳаи буҷет ва молия таъсис дода шуда, аз натиҷаи фаъолияти он ҳар семоҳа ба Ҳукумати кишвар ҳисобот пешниҳод шавад.
Вазорати рушди иқтисод ва савдо вазифадор гардид, ки платформаи ягонаи рақамии мониторинг ва арзёбии иҷрои ҳуҷҷатҳои стратегиро бо истифода аз зеҳни сунъӣ ҷорӣ намояд.
Ҳамзамон, ба вазорату идораҳо супориш дода шуд, ки хизматрасониҳои давлатиро ба портали ягона ворид карда, аз низомҳои ҷудогона худдорӣ намоянд, барномаҳои омӯзиш ва бозомӯзии кадрҳоро тақвият дода, сатҳи омодагии мутахассисонро ба талаботи иқтисоди рақамӣ мутобиқ гардонанд.
Таъкид шуд, ки ҳамаи сохторҳои давлатӣ уҳдадоранд, ки эътирофи пурраи ҳуҷҷатҳои электрониро таъмин намуда, расмиёти зиёдатӣ ва такрориро бартараф созанд.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон рақамикунониро талаботи замон ва шарти муҳими таъмини рушди устувори кишвар номиданд.
Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни таҳлили вазъи соҳаи саноат ба масъулон супориш доданд, ки сабабҳои коҳишёбии саноати истихроҷро ҳамаҷониба таҳлил карда, барои бартарафсозии онҳо пешниҳодҳои мушаххас манзур намоянд; коркарди пурраи маъданҳо ва истеҳсоли маҳсулоти ниҳоиро дар дохили кишвар ба роҳ монда, иқтидорҳои бозистодаро ба кор дароранд.
Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъмини амнияти озуқавориро барои кишвар масъалаи стратегӣ ва ҳаётан муҳим номиданд.
Бо дарназардошти муҳимияти ин масъала, сохторҳои марбута ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо аз Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон супориш гирифтанд, ки кишти баҳорӣ ва такрориро сари вақт анҷом дода, истифодаи самараноки замин ва гирифтани се-чор ҳосилро таъмин намоянд, кишти зери плёнка ва обёрии қатрагиро васеъ ба роҳ монанд, барои пешгирии талафоти занбӯри асал, рушди чорводорӣ, афзоиши истеҳсоли гӯшт ва дигар маҳсулоти асосии озуқаворӣ, инчунин, коҳиши вобастагӣ аз воридот тадбирҳои мушаххас андешанд.
Дастурҳо, ҳамчунин, барои беҳтар намудани ҳолати мелиоративии заминҳо ва истифодаи самараноки захираҳои об дода шуданд.
Дигар сохторҳо уҳдадор гаштанд, ки барои таъмини соҳа бо нуриҳои минералии ватанӣ ва коҳиши вобастагӣ аз воридот чораҳои таъхирнопазир андешанд.
Ба гуфтаи Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ин талаботи замон, вазифаи давлатӣ ва масъулияти бевоситаи тамоми роҳбарону кишоварзон мебошад.
Таъкид гардид, ки дар семоҳаи якуми соли равон гардиши савдои хориҷии кишвар ба 2 миллиарду 676 миллион доллари ИМА расида, нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 12,8 фоиз афзудааст. Бо вуҷуди ин, тавозуни савдо манфӣ боқӣ монда, ҳаҷми он ба 1 миллиарду 648 миллион доллар баробар гардид.
Бинобар ин, вазоратҳои рушди иқтисод ва савдо, саноат ва технологияҳои нав, Агентии содирот ва дигар сохторҳои марбута вазифадор гаштанд, ки афзоиши ҳаҷми содироти маҳсулоти коркардшуда ва дорои арзиши иловашударо таъмин намоянд, вобастагии бозори дохилиро аз воридот коҳиш дода, истеҳсоли маҳсулоти рақобатноки ватаниро тақвият бахшанд ва диверсификатсияи содирот ва густариши бозорҳои хориҷиро таъмин кунанд.
Дар идомаи сухан Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон вазъи соҳаи маорифро таҳлил намуда, барои ислоҳи камбудиҳо дар ин бахш, супориш доданд, ки ҷиҳати баланд бардоштани сифати таҳсилот ва мутобиқ намудани он ба талаботи бозори меҳнат тадбирҳои иловагӣ андешанд; якҷо бо мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ фарогирии кӯдаконро ба муассисаҳои томактабӣ тавассути рушди шаклҳои алтернативӣ ва бахши хусусӣ зиёд намоянд, иҷрои босифати барномаи рушди фанҳои дақиқро таъмин намуда, корҳоро оид ба таъмини муассисаҳои таълимӣ бо кабинетҳо ва озмоишгоҳҳои муосир вусъат бахшанд.
Ҳамчунин, Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ вазифадор шуд, ки барои бартарафсозии норасоии кадрҳои тиббӣ, махсусан дар шаҳру ноҳияҳо ва деҳоти дурдаст, тақсимоти самараноки хатмкардагонро таъмин намояд, баҳри рушди соҳаи дорусозӣ ва коҳиши вобастагӣ аз воридот тадбирҳои амалӣ андешад ва назорати қатъии сифати доруворӣ ва молҳои тиббиро пурзӯр намояд.
Бахши дигари суханронии Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таҳлили иҷрои нақшаи корҳои ободониву бунёдкорӣ ба ифтихори Ҷашни бузурги миллӣ – 35-солагии Истиқлоли давлатӣ буд.
Таъкид шуд, ки то ба имрӯз 106,7 фоизи корҳои созандагӣ иҷро гашт ва ин нишондиҳанда аз саъю талоши созандаи мардуми кишвар ва фаъолияти самараноки мақомоти давлатӣ шаҳодат медиҳад.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иброз доштанд, ки бо вуҷуди дастовардҳо дар баъзе шаҳру ноҳияҳо иҷрои нақша ҳанӯз қонеъкунанда нест.
Бо дарназардошти ин, ба роҳбарони вазорату идораҳо, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва намояндагони мақомоти марказӣ қатъиян супориш дода шуд, ки барои бартарафсозии қафомонӣ ва иҷрои нақшаи корҳои ободониву бунёдкорӣ тадбирҳои таъхирнопазир андешанд; ба сифати корҳои сохтмон диққати аввалиндараҷа зоҳир намуда, ҷалби сармояи хусусӣ ва иштироки фаъолонаи аҳолиро дар корҳои созандагӣ боз ҳам тақвият бахшанд.
Дар баррасии натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоии Тоҷикистон дар семоҳаи якуми соли 2026, ҳамчунин, оид ба иҷрои нақшаҳои даромади буҷет, пардохти маошу нафақа, ҳисоботи вазирони рушди иқтисод ва савдо, молия, Кумитаи андоз, Хадамоти гумрук, Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ, Бонки миллии Тоҷикистон ва дигар шахсони масъул шунида шуд.
Дар идомаи маҷлис Стратегияи рушди соҳаи алоқаи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2040, Барномаи таъмин намудани муассисаҳои таълимӣ бо кабинетҳои фаннӣ ва озмоишгоҳҳои муҷаҳҳази таълимӣ барои солҳои 2026 – 2030, Барномаи давлатии рушди хизмати давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2026 – 2030 ва ҳисобот оид ба заминҳои мавҷуда, тақсимоти онҳо аз рӯйи гурӯҳҳо, намудҳо ва истифодабарандагони замин ба ҳолати 1-уми январи соли 2026 мавриди баррасӣ қарор гирифта, аз рӯи онҳо қарорҳои дахлдор қабул гардид.
Дар фароварди маҷлис Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бори дигар таваҷҷуҳи аъзои Ҳукумат, роҳбарони вазорату идораҳо, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳру ноҳияҳо ва дигар ташкилоту муассисаҳоро ба иҷрои ҳатмӣ ва самарабахши дастуру супоришҳои Президент ва Ҳукумати кишвар ҷалб намуданд. Ҳамчунин, оид ба вусъати корҳои созандагию ободонӣ ва таҳияи барномаҳои сазовори фарҳангӣ ба истиқболи Ҷашни умумимиллии 35-солагии Истиқлоли давлатӣ дастурҳо дода шуданд.
