logo

илм

ТАБИБИ ИСАВИҲУШ

Хуршед Раҳмонов табиби исавиҳуш аст, кам мегӯяд, аммо зиёд меандешад. Ӯ як нафарест, ки ҷони садҳо инсонро аз вартаи ноумедӣ раҳондааст. Барои огаҳии бештар аз фаъолияташ бо ӯ ҳамсуҳбат шудем.

- Муҳтарам Хуршед Раҳ-монов, дар таърихи тибби  кишвар дар соҳаи ҷарроҳии асаб Шумо сеюмин нафаред,  ки  рисолаи номзадиро дар Маскав дифоъ кардаед. Дар  хусуси роҳи пешгирифта ва корҳои анҷомдодаатон чанд сухан мегуфтед?
- Пас аз хатми Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон соли 1999 дар шуъбаи ҷарроҳии асаб ба фаъолият шурӯъ кардам ва дар ординатураи клиникӣ таҳсилро идома додам.  Ҳамин тавр, фаъолияти ман ба ҳайси духтури ҷарроҳи асаб оғоз ёфт. Ростӣ, аз  рӯзи   аввал шавқи навиштани кори илмиро доштам. Он замон роҳбарии кафедраро  шодравон  Алидӯст Чобулов  ба уҳда дошт. Солҳои 1997 - 1998 вазъияти дохилии Тоҷикистон чандон хуб набуд. Ба ҳамин сабаб дар беморхона сафи беморони гирифтори оризаҳои косахона ва мағзи сар зиёд гашт. Ба хотири пешгирӣ ва  муайян намудани сабабҳои пайдоишу густариши ин беморӣ аз ҷониби кафедра пешниҳод шуд,  ки кори илмӣ нависам. Мавзӯи илмии ман «Пешгирии оризаҳои хуруҷкунандаи косахона ва мағзи сар» буд.  Ба сабаби он ки соҳаи асаб дар тиб нозук  ва то андозае мушкил ҳам аст, бо қарори устодон рисолаи илмиро дар Пажӯҳишгоҳи тадқиқотии илмии ба номи  Н. Н. Бурденко дар Маскав дифоъ намудам.

- Шумо аз Маскав дастгоҳеро бо номи «Эндоскоп» ба Тоҷикистон оварда, тавассути он амалиёти ҷарроҳӣ гузаронидед.  Оё ин дастгоҳ кори ҷарроҳонро осон кард?
  - Аслан дастгоҳ кори ҷарроҳро осон намекунад. Аммо метавон гуфт, ки ин дастгоҳ бештар ба бемор манфиатовар аст. Масалан,  пештар  беморон баъди ҷарроҳӣ муддати даҳ рӯз табобат мегирифтанд. Ҳоло бошад, дар рӯзи сеюм мо онҳоро рухсати аз беморхона рафтан медиҳем.
- Мардум Шуморо ҷарроҳи «дасташ сабук» мегӯянд, зеро беморон баъди муолиҷаатон зуд шифо меёбанд. Асрори «сабукии даст» дар чист?
 - Барои ҷарроҳ донишу таҷриба муҳим аст, то ба бемор мадад карда тавонад.  Духтур дар ҳар макон ва замон ба инсон сару кор дорад. Албатта, беморон бештар ба он табибе, ки ба ӯ  боварӣ пайдо мекунанд, муроҷиат менамоянд. Боварии мардумро ба даст овардан мушкил аст. Бемор паси дари ҳуҷраи кори духтур бо умед меистад,  то ба дардаш даво пайдо кунад. Аз ин рӯ, табибро донишу таҷрибаи ғанӣ мебояд,  то онҳоро ноумед нагардонад. 

- Ҳамчун ҷарроҳи асаб сабаби асабонияти мардумро дар чӣ мебинед?
- Аслан ҳолати рӯҳии одамон ба вазъи зиндагиашон вобаста аст. Мардум, ки шароити хуби зиндагӣ надорад, маоши кам мегирад,  аз ин рӯ, табиист, ки бар асари  камбуди рӯзгор асабонӣ мешавад. Аз тарафи дигар бекорӣ низ омили асабонияти одам мегардад. Инсон бояд машғули коре бошад ва аз худ бипурсад, ки «имрӯз чӣ хизмате ба мардум кардааст». Машғулият гурез аз мушаввашхотирист.
 Инҷо гуфтаи  табиби амрикоӣ Уойслер ба хотирам омад, ки мегуфт: «Ҳар яки шумо аз киштиҳои уқёнусӣ  дида  дорои сохтори мураккабтаре ҳастед ва шуморо сафари тӯлоние дар пеш  аст. Ман шуморо ба омӯзиши идоракунии ин сохтор даъват мекунам,  то дар ҳама ҳолат аз ҳама чиз ҷудо шуда,  мисли он ки дар дохили ҳуҷраи обногузари киштӣ қарор доред, дар дохили ҳамин рӯз зиндагӣ кунед».  Яъне гуфтан мехост, ки фикри гузаштаву ояндаро накарда, дар бораи ин рӯз андешед.
Аммо инсон ба умеди фардо зиндагӣ мекунад. Гузашта хоҳу нохоҳ пеши назари кас дар гардиш аст. Гумон мекунам, ки ин мутафаккир ҳаминро дар назар дошт, ки кори имрӯзаро ба фардо намонед ва машғули коре шавед. Ёд овардан боиси ифтихор аст, ки дар Русия  табиби кӯдакон Рошал  клиникаи  шахсӣ кушодааст. Ҳангоми як сафар ман аз ин  беморхона дидан намудам. Мудири шуъбаи ҷарроҳии асаби кӯдаконаи он профессор Олим Исҳоқов буд. Ман бо ӯ вохӯрдам. Суҳбат кардем. Умуман аз ин вохӯрӣ хушҳол шудам. Зеро дар давлате мисли Русия як нафар тоҷик масъулияти баланди касбиро ба уҳда дорад. Ин аз он далолат медиҳад, ки мутахассисони  мо дар тиб боварии мардум ва сарпарастро ба даст оварда метавонанд. Масалан, барои он ки дар оянда  аз хориҷа мутахассис нахарем, имрӯз кӯшиш мекунем, ки дар чунин сатҳ мутахассис омода кунем. Агар ин омодагирии мо тӯл кашад,  пас мо дар дохили ҳамин рӯз зиндагӣ карда наметавонем. Инсон барои гурез аз мушаввашхотирӣ  бояд тибқи нақша фаъолият  кунад. Масалан, ман, субҳ аз хоб хестан замон кори имрӯз мекардаамро пеши назар меорам ва барои худам нақшаи махсус мекашам. Фаъолияти ман аз суҳбат бо беморон оғоз мегардад ва бо ҷарроҳию бо хастагии зиёд хотима меёбад.

Нигинаи РАҲМОН,
Диловар САЛИМОВ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 31.01.2014    №: 23    Мутолиа карданд: 912

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон

Масъалаи татбиқи ҳамгироии сиёсати давлатии ҷавонон баррасӣ гардид

ФУТБОЛ. Чемпионати АФОМ дар Тоҷикистон мегузарад

Омӯзгоронро барои кор дар Тоҷикистон ва Қирғизистон интихоб менамоянд

Сарвазири Италия пазироии самимии Путинро ваъда кард

Дар Минск паради низомӣ бахшида ба Рӯзи Истиқлолияти Беларус доир гашт

Путин шартҳои муколамаи Москва ва Киевро ном бурд

Суд ба маъмурияти Трамп истифодаи маблағи Вазорати мудофиаро барои деворсозӣ манъ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

02.07.2019


Тақвияти ҳамкориҳо бо БАТР

Мулоқоти Исматулло Насредин бо Умар Аюб Хон

Озмунҳои «Маҳаллаи беҳтарин» ва «Кӯчаи беҳтарин» баргузор мешаванд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед