logo

иқтисод

ҲАЙВОНОТИ НОДИР. ЧАРО ШИКОРИ ҒАЙРИҚОНУНИИ ОНҲО ҶИЛАВГИРӢ НАМЕШАВАД?

Тибқи иттилои шуъбаи оид ба масъалаҳои экологии Вазорати корҳои дохилии ҷумҳурӣ, давоми соли ҷорӣ 12 ҳолати шикори ғайриқонунии ҳайвоноти нодир, ки ба Китоби сурхи Тоҷикистон дохиланд, ба қайд гирифта шудааст. Нисбат ба шахсони қонуншикан протоколи ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ тартиб дода, масоили мазкур ҳамоно мавриди таваҷҷуҳи махсуси коршиносони соҳа қарор дорад. 
 
Баргузории мизи гирди байналмилалӣ бо ҷалби 90 мутахассиси тоҷик ва олмонӣ дар меҳмонхонаи «Serena» - и пойтахт низ ба ҳалли ҳифз, нигоҳдорӣ ва истифодаи устувори ҳайвоноти нодир мебошад. Муҳимияти масъала ин аст, ки даромад аз ҳисоби шикори ҳайвонот дар баробари ҳифз ва нигоҳдорӣ бояд ба рушди  иқтисодиву иҷтимоии хоҷагиҳои маҳаллӣ, хусусан хоҷагиҳои минтақаи дурдасти кӯҳистон равона гардад. Масалан, аз рӯйи таҷрибаи ҷаҳонӣ ва тартиботи қонунгузории мамлакат оид ба шикор, 40 дарсади маблағ бояд аз ҳисоби даромади шикор ба суратҳисоби махсуси худидоракунии шаҳрак ва деҳот, 20 дарсад ба фонди махсуси ҳудудҳои табиии махсус ҳифзшаванда ва 40 дарсади дигар ба суратҳисоби мақоми ваколатдори давлатӣ барои гузарондани мониторинги ҳайвоноти шикорӣ, устувор гардондани заминаи моддию техникӣ, ҳифз, назорат ва таъмини дигар хароҷот ирсол гардад. Барои пешбурди соҳаи шикор сафири Ҷумҳурии Федералии Олмон Фолд Грин, таҷрибаи давлатҳои пешрафта, хусусан давлати Непалро пеш овард, ки маҳз бо даромад аз ҳисоби шикор тавонист фаъолияти хоҷагиҳои маҳаллӣ, ташкилоти ҷамъиятӣ ва бахшҳои хусусиро рушд диҳад, соҳаи сайёҳии шикорро пеш барад. Ба гуфтаи ӯ, “Тоҷикистон  низ дорои захираҳои ғании ҳайвоноти нодир буда, барои рушди сайёҳии шикор имкониятҳои васеъ дорад. Сафари чандрӯзаи меҳмонони хориҷӣ ба хоҷагиҳои шикори “Саиди Тагноб” ва “М-Сайёд” низ маҳз ба хотири омӯзиш ва пайдо кардани роҳҳои идоракунии олами ҳайвонот буд, ки таассурот ва натиҷаи хуб дод. Аз ин рӯ, давлати Олмон омода аст, барои густариши ҳамкориҳои дуҷониба дар самти рушди хоҷагиҳои шикор тадбирҳои беш аз пешро роҳандозӣ намояд. Барои ин, зарурати ҳамоҳангсозии қонунгузории маҳаллӣ бо таҷрибаи ҷаҳонӣ муҳим аст”. 
Мутаассифона, дар ҷумҳурӣ аз сабаби пардохт нашудани маблағ ба суратҳисоби баъзе аз хоҷагиҳои шикор, масоили аз ҷиҳати моддию техникӣ таъмин гардидани онҳо ҳанӯз ҳалли худро наёфтааст. Набудани инфрасохтори зарурӣ низ ба рушди соҳаи шикор монеа эҷод мекунад. Саидзода Мадиброн Икром, директори Муассисаи давлатии ҳудудҳои махсус муҳофизатшаванда, дар баробари ҳифз ва нигоҳдории ҳайвоноти нодир, ки дар тавозуни муассисаанд, аз пардохт нашудани маблағи даромад аз ҳисоби шикори ҳайвонот чунин ибрози андеша кард: “Агар шикор ҳатто дар дохил ё наздикии ҳудудҳои табиии махсус ҳифзшаванда анҷом ёбад ҳам, ягон маблағи даромад аз ҳисоби шикор ба фонди махсус ворид нашудааст. Ин ҷо шикори ғайриқонунӣ имкон намедиҳад, ки хоҷагиҳои шикор, бахшҳои хусусӣ ва ташкилотҳои ҷамъиятии шикор дар пешрафти соҳа муваффақ гарданд”. Феълан барои дастгир кардани браконйерон (қочоқчиён) ҷиҳати аз байн бурдани шикори ғайриқонунӣ аз ҷониби мақомотҳои дахлдор мукофот дар ҳаҷми 500 доллари амрикоӣ пешбинӣ шудааст. Масъулон умед доранд, ки иқдоми мазкур каме ҳам бошад, дар пешгирии ин амал мусоидат мекунад. Ҳоло дар ҷумҳурӣ шумораи бузи морхӯр 1 438 сар мебошад, ки дар чор соли охир 420 сар зиёд шудааст. Натиҷаи мониторинги соли 2007 – ум маълум кард, ки саршумори умумии гӯсфанди кӯҳии Марко Поло 20 ҳазорро ташкил медиҳад. Аммо шумораи гӯсфанди бухороӣ, севертсев ва бабри барфӣ, ки дар баландии то 5 ҳазор метр аз сатҳи баҳр ҷойгиранд, дар ҳолати нестӣ қарор доранд. Барои дар табиат нигоҳ доштани ин ҳайвонот, ки ба Китоби сурх шомиланд, зарурати идоракунии олами ҳайвонот бо назардошти рушди хоҷагиҳои шикор дар маҳаллҳо ва ба ин восита мустаҳкам гардондани нақши онҳо дар қабули қарорҳо нисбат ба рушди соҳа, бавуҷудории зоти ҳайвоноти аз табиат баромада, гузарондани  мониторинги доимии ҳайвонот, таъмини онҳо бо ғизо  пеш омадааст. Ҳамчунин, пурзӯр кардани назорат дар сарҳади гумрукӣ, андешидани тадбирҳои биотехникӣ дар шикоргоҳҳое, ки дар онҳо шахсони ҳуқуқӣ барои пешбурди фаъолияти хоҷагии шикор ҳуқуқ надоранд, барои пешбурди соҳа замина мегузорад. 
Оҳистамоҳи ВАФОБЕК, 
“Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.11.2016    №: 230    Мутолиа карданд: 1572

12.12.2018


ХУҶАНД. Бунёди 5 иншооти нав

МУЪМИНОБОД. "Якарча" ба кор даромад

СММ: “Аз коррупсия иқтисоди ҷаҳонӣ соле 2,6 триллион доллар талаф медиҳад”

Дар Стокголм ҷоизаҳои Нобел барои соли 2018 супурда шуданд

Катрунгалос: «Муносиботи мо бо Россия самимитар гашт»

Дар Қазоқистон нархи яклухти барқ ва газро паст мекунанд

Ҷаҳон дар як сатр

Тоҷикистон дар Чемпионати Осиё – 2019

САМБО. Ду медали гӯштигирони тоҷик

10.12.2018


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Томас Гремингер

Ҷамъомади тантанавӣ бахшида ба таъсиси воҳидҳои таъйиноти махсуси ВКД

Ба ифтихори солгарди Сайидои Насафӣ Конфронси байналмилалӣ доир мегардад

Вориси Ангела Меркел дар мақоми сарвари ҲНД Аннегрет Крамп-Карренбауэр шуд

Дар ОПЕК+доир ба маҳдудсозии истихроҷи нафт ба мувофиқа расиданд

Боздошти беш аз 1700 нафар дар намоишҳои эътирозӣ дар Фаронса

Беш аз нисфи аҳолии сайёра ба интернет дастрасӣ ёфт

Ҷаҳон дар як сатр

МАСТЧОҲ. Деҳаҳо симои нав мегиранд

Путин: «Дар ИИАО бозори ягонаи газ, нафт ва маҳсулоти нафтӣ мешавад»

Нахустин ҳамоиши сарони манотиқи кишварҳои СҲШ дар Челябинск гузашт

Медведев: «Россия мушкили амнияти озуқавориро ҳал намуд»

Дар Олмон кӣ Ангела Меркелро иваз мекунад?

Нақлиёти ройгони ҷамъиятӣ дар Люксембург

Ҷаҳон дар як сатр

Кишоварзӣ бахши муҳим дар ноҳияи Деваштич

06.12.2018


74 варзишгар ба Ҷоизаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шуд

Иштироки муовини вазири рушди иқтисод ва савдо дар мулоқоти сатҳи баланд

Баррасии масъалаи содироти маҳсулот ба бозорҳои Аврупо

ПАНҶАКЕНТ. Ифтитоҳи 63 иншоот

Бунёди роҳи танобӣ дар шаҳри Хуҷанд

“ГАНҶИ ҲИЛОЛ”. Тадбирҳо самар медиҳанд

05.12.2018


Баррасии масоили сиёсати хориҷии кишвар

Мулоқоти Шамсиддин Орумбекзода бо Мерилин Йосефсон

Баргузории конференсияи «Нақши сайёҳӣ дар ташаккули тарзи ҳаёти солим»


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед