logo

иқтисод

ҲАЙВОНОТИ НОДИР. ЧАРО ШИКОРИ ҒАЙРИҚОНУНИИ ОНҲО ҶИЛАВГИРӢ НАМЕШАВАД?

Тибқи иттилои шуъбаи оид ба масъалаҳои экологии Вазорати корҳои дохилии ҷумҳурӣ, давоми соли ҷорӣ 12 ҳолати шикори ғайриқонунии ҳайвоноти нодир, ки ба Китоби сурхи Тоҷикистон дохиланд, ба қайд гирифта шудааст. Нисбат ба шахсони қонуншикан протоколи ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ тартиб дода, масоили мазкур ҳамоно мавриди таваҷҷуҳи махсуси коршиносони соҳа қарор дорад. 
 
Баргузории мизи гирди байналмилалӣ бо ҷалби 90 мутахассиси тоҷик ва олмонӣ дар меҳмонхонаи «Serena» - и пойтахт низ ба ҳалли ҳифз, нигоҳдорӣ ва истифодаи устувори ҳайвоноти нодир мебошад. Муҳимияти масъала ин аст, ки даромад аз ҳисоби шикори ҳайвонот дар баробари ҳифз ва нигоҳдорӣ бояд ба рушди  иқтисодиву иҷтимоии хоҷагиҳои маҳаллӣ, хусусан хоҷагиҳои минтақаи дурдасти кӯҳистон равона гардад. Масалан, аз рӯйи таҷрибаи ҷаҳонӣ ва тартиботи қонунгузории мамлакат оид ба шикор, 40 дарсади маблағ бояд аз ҳисоби даромади шикор ба суратҳисоби махсуси худидоракунии шаҳрак ва деҳот, 20 дарсад ба фонди махсуси ҳудудҳои табиии махсус ҳифзшаванда ва 40 дарсади дигар ба суратҳисоби мақоми ваколатдори давлатӣ барои гузарондани мониторинги ҳайвоноти шикорӣ, устувор гардондани заминаи моддию техникӣ, ҳифз, назорат ва таъмини дигар хароҷот ирсол гардад. Барои пешбурди соҳаи шикор сафири Ҷумҳурии Федералии Олмон Фолд Грин, таҷрибаи давлатҳои пешрафта, хусусан давлати Непалро пеш овард, ки маҳз бо даромад аз ҳисоби шикор тавонист фаъолияти хоҷагиҳои маҳаллӣ, ташкилоти ҷамъиятӣ ва бахшҳои хусусиро рушд диҳад, соҳаи сайёҳии шикорро пеш барад. Ба гуфтаи ӯ, “Тоҷикистон  низ дорои захираҳои ғании ҳайвоноти нодир буда, барои рушди сайёҳии шикор имкониятҳои васеъ дорад. Сафари чандрӯзаи меҳмонони хориҷӣ ба хоҷагиҳои шикори “Саиди Тагноб” ва “М-Сайёд” низ маҳз ба хотири омӯзиш ва пайдо кардани роҳҳои идоракунии олами ҳайвонот буд, ки таассурот ва натиҷаи хуб дод. Аз ин рӯ, давлати Олмон омода аст, барои густариши ҳамкориҳои дуҷониба дар самти рушди хоҷагиҳои шикор тадбирҳои беш аз пешро роҳандозӣ намояд. Барои ин, зарурати ҳамоҳангсозии қонунгузории маҳаллӣ бо таҷрибаи ҷаҳонӣ муҳим аст”. 
Мутаассифона, дар ҷумҳурӣ аз сабаби пардохт нашудани маблағ ба суратҳисоби баъзе аз хоҷагиҳои шикор, масоили аз ҷиҳати моддию техникӣ таъмин гардидани онҳо ҳанӯз ҳалли худро наёфтааст. Набудани инфрасохтори зарурӣ низ ба рушди соҳаи шикор монеа эҷод мекунад. Саидзода Мадиброн Икром, директори Муассисаи давлатии ҳудудҳои махсус муҳофизатшаванда, дар баробари ҳифз ва нигоҳдории ҳайвоноти нодир, ки дар тавозуни муассисаанд, аз пардохт нашудани маблағи даромад аз ҳисоби шикори ҳайвонот чунин ибрози андеша кард: “Агар шикор ҳатто дар дохил ё наздикии ҳудудҳои табиии махсус ҳифзшаванда анҷом ёбад ҳам, ягон маблағи даромад аз ҳисоби шикор ба фонди махсус ворид нашудааст. Ин ҷо шикори ғайриқонунӣ имкон намедиҳад, ки хоҷагиҳои шикор, бахшҳои хусусӣ ва ташкилотҳои ҷамъиятии шикор дар пешрафти соҳа муваффақ гарданд”. Феълан барои дастгир кардани браконйерон (қочоқчиён) ҷиҳати аз байн бурдани шикори ғайриқонунӣ аз ҷониби мақомотҳои дахлдор мукофот дар ҳаҷми 500 доллари амрикоӣ пешбинӣ шудааст. Масъулон умед доранд, ки иқдоми мазкур каме ҳам бошад, дар пешгирии ин амал мусоидат мекунад. Ҳоло дар ҷумҳурӣ шумораи бузи морхӯр 1 438 сар мебошад, ки дар чор соли охир 420 сар зиёд шудааст. Натиҷаи мониторинги соли 2007 – ум маълум кард, ки саршумори умумии гӯсфанди кӯҳии Марко Поло 20 ҳазорро ташкил медиҳад. Аммо шумораи гӯсфанди бухороӣ, севертсев ва бабри барфӣ, ки дар баландии то 5 ҳазор метр аз сатҳи баҳр ҷойгиранд, дар ҳолати нестӣ қарор доранд. Барои дар табиат нигоҳ доштани ин ҳайвонот, ки ба Китоби сурх шомиланд, зарурати идоракунии олами ҳайвонот бо назардошти рушди хоҷагиҳои шикор дар маҳаллҳо ва ба ин восита мустаҳкам гардондани нақши онҳо дар қабули қарорҳо нисбат ба рушди соҳа, бавуҷудории зоти ҳайвоноти аз табиат баромада, гузарондани  мониторинги доимии ҳайвонот, таъмини онҳо бо ғизо  пеш омадааст. Ҳамчунин, пурзӯр кардани назорат дар сарҳади гумрукӣ, андешидани тадбирҳои биотехникӣ дар шикоргоҳҳое, ки дар онҳо шахсони ҳуқуқӣ барои пешбурди фаъолияти хоҷагии шикор ҳуқуқ надоранд, барои пешбурди соҳа замина мегузорад. 
Оҳистамоҳи ВАФОБЕК, 
“Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.11.2016    №: 230    Мутолиа карданд: 1547

10.10.2018


Ҷаласаи Шӯрои вазирони мудофиаи кишварҳои узви ИДМ баргузор мешавад

Таҳкими ҳамкориҳои Бонки миллии Тоҷикистон ва БАТР

Дар Душанбе Фестивали байналмилалии «Чакан» доир мегардад

СУҒД. Бунёд ва таъмири 110 иншооти фарҳангӣ

РАШТ. Сохтмони 140 иншоот

РОШТҚАЛЪА. Вусъати созандагӣ

“SLOW FOOD”. Муаррифии гулмоҳии амударёӣ ва оши палов

МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН ДАР ФИНАЛИ МУСОБИҚАИ "BANGABANDHU GOLD CUP"

09.10.2018


БАЛҶУВОН. Рӯ ба рушд

РАШТ. Авлавият ба ҳифзи муҳити зист

ТАНЗИМ. Қонуншиканон 25 ҳазор сомонӣ ҷарима шуданд

Сипоси сарвари ОПЕК Муҳаммад Баркиндо аз Владимир Путин

Сарони Россия ва Ӯзбекистон ҳамкории дуҷонибаро баррасӣ карданд

Неруҳои эътилофи байналмилалӣ дар Афғонистон амнияти интихоботро таъмин месозанд

Лондон зери об мемонад?

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2018


Даҳ соли минтақаҳои озоди иқтисодӣ

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Мунтахаби Тоҷикистон – барандаи медалҳои нуқра

ДЗЮ-ДО. Натиҷаҳо аз Ҷоми Президенти Тоҷикистон

"ПАЛАНГИ ТИЛЛОӢ". Ғалабаи Ҷомӣ Ҳасанов

Сафари расмии Владимир Путин ба Ҳиндустон

Трамп ба вохӯрияш бо Путин дар Хелсинки баҳои баланд дод

Дар Туркия ҳамоиши чорҷониба оид ба Сурия баргузор мегардад

Селфи бо марг бозӣ кардан аст

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Футболбозони навраси тоҷик дар финал

04.10.2018


Анҷоми озмуни. “Маҳалла ва ташкилоти беҳтарин” дар Бохтар

КОНИБОДОМ. Деҳқонон ғолиби мусобиқа

Баргузории фестивали “Оши палов”

ТАНДУРУСТӢ. Назорат пурзӯр мешавад

Як мулоқоти муҳим

НБО - и "РОҒУН". Корҳои сохтмонӣ вусъат мегиранд

Сафари варзишгарони тоҷик ба Буэнос - Айрес

ТОҶИКОБОД. 31 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед