logo

маориф

МАБЛАҒ. ҶАМЪОВАРИИ ХУДСАРОНАИ ОН БА НИЗОМИ ТАЪЛИМ ЧӢ РОБИТА ДОРАД?

Шуъбаи  пешгирии коррупсияи Раёсати Агентии назорати давлатии   молиявӣ  ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе ҷиҳати иҷрои барномаи «Стратегияи муқовимат бо коррупсия дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2013 - 2020» ва нақшаҳои кории раёсат ҷиҳати пешгирии зуҳуроти коррупсионӣ дар ҷомеа ва суръатбахшии фаъолияти  зиддикоррупсионӣ дар байни омма тадбирҳои муассир меандешад. Кормандони шуъба чанде пеш ҳолати иҷрои Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маориф» - ро дар фаъолияти ташкилоти ҷамъиятии «Кумитаи падару модарон» ва оид ба дуруст амалӣ намудани талаботи моддаи 58-и қонуни мазкур фаъолияти пулакии муассисаҳои таълимӣ ва пардохти маблағҳои ихтиёрӣ аз ҷониби  падару модарони хонандагонро дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи  умумии  ноҳияи Синои  шаҳри Душанбе мавриди омӯзиш ва таҳлил қарор доданд.
Дар ин замина,  кормандони раёсат дар муассисаи таълимии № 80  бо иштироки роҳбарони муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии ноҳияи  Синои   шаҳри Душанбе  мулоқот доир  намуданд. Дар он таваҷҷуҳи асосӣ ба тақвияти роҳҳои муборизаи муштарак алайҳи ин зуҳуроти номатлуб равона  гардида, аз даст доштани бархе кормандони соҳаи маориф ба ришваситонӣ изҳори  нигаронӣ  шуд. Таъкид гардид, ки  асоси ҳуқуқии мубориза бо коррупсия дар ҷомеаи ҷаҳонӣ аз Конвенсияи Созмони Милали Муттаҳид зидди коррупсия  маншаъ  мегирад, ки  31 октябри соли 2003 қабул гардидааст. Баъдан, ба тадриҷ кишварҳои зиёди ҷаҳон ба ин санади муҳим имзо гузошта, аз ҷониби парлумонҳои кишварҳояшон тасдиқ (ратификатсия)  ва ҷонибдорӣ ёфтааст. Ҷумҳурии Тоҷикистон низ аз 25 сентябри соли   2006  ба  ин  ҳуҷҷат имзо  гузошт ва аъзои ин конвенсия мебошад. Таъсири номатлуби коррупсия дар раванди рушди иҷтимоию иқтисодӣ, коҳиш додани сатҳи камбизоатӣ, боварии шаҳрвандон ба ниҳодҳои давлатӣ - демократӣ таҳияи сиёсати зиддикоррупсиониро талаб менамуд, ки бояд воситаи муттаҳидсози саъю талоши мақомоти давлатӣ, ташкилоту муассисаҳо, новобаста аз шакли моликият ва институтҳои  ҷомеаи  шаҳрвандӣ  гардад.
Рафти омӯзиш маълум сохт, ки моддаи 58 – (фаъолияти пулакии муассисаҳои таълимӣ) - и Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маориф» аз ду қисм иборат аст: яъне  мутобиқи қисмҳои 1, 2 ва 7 - и он дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии давлатӣ бо хоҳиши падару модар (шахсоне, ки онҳоро иваз мекунанд) таълими иловагии пулакӣ  дар асоси шартнома  ташкил  карда мешавад. Мутобиқи   қисмҳои 2 ва 7 - и моддаи 58 қонуни мазкур бошад, «Дар муассисаҳои давлатии таҳсилоти умумии асосӣ ва миёнаи умумии давлатӣ, падару модар  (шахсоне, ки онҳоро иваз мекунанд)»   метавонанд   барои  таъмири ҷории синфхонаҳо, биноҳои таълимӣ ва хариди таҷҳизоти зарурӣ маблағҳои ихтиёрӣ ҷудо кунанд. Дар ҳар сурат, ба кормандони соҳаи омӯзгорӣ, роҳбарони синфҳо, маъмурияти муассисаҳои таълимӣ ҷамъоварии маблағи  нақдӣ  ва ғайринақдӣ аз таълимгирандагон ва падару модарони онҳо (шахсоне, ки онҳоро иваз мекунанд) манъ аст.
Вобаста ба ин, дар асоси Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маориф», фармони вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 365, аз 5 апрели соли 2006 «Доир ба тасдиқи номгӯи хизмати иловагии таълими пулакӣ дар муассисаҳои таълимии давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ба тасвиб расидааст. Таълими иловагии пулакӣ берун аз нақшаи таълимӣ аз рӯи самтҳои алоҳидаи таълимӣ ва фанҳое, ки дар стандарти давлатии таҳсилот пешбинӣ шудааст ва маблағҳои таълими иловагиро падару модарон (шахсоне, ки онҳоро иваз мекунанд) бояд ба суратҳисоби махсуси бонк пардохт намоянд.
Мувофиқи моддаи 41 Конститутсияи  Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳар шахс ҳуқуқи таҳсил дорад. Таълими умумии асосӣ ҳатмист. Давлат таълими  умумии  асосии  ҳатмии ройгонро  дар  муассисаҳои  таълимии  давлатӣ  кафолат  медиҳад.  Ҳар шахс  дар доираи муқаррарнамудаи  қонун, дар муассисаҳои таълимии давлатӣ метавонад ба таври  ройгон   таълими  миёнаи умумӣ, ибтидоии касбӣ, миёнаи касбӣ ва олии  касбӣ  гирад. Мутаассифона, баъзе аз роҳбарони синфҳо бо чашмпӯшии роҳбари муассисаи таълимӣ  ин ҳолатро талаботи қонунӣ эътироф карда, дар ин асос аз волидайни таълимгирандагон маблағғундориро ба тариқи доимӣ, яъне ҳармоҳа кардаанд, на ихтиёрӣ.
Дар вақти санҷиши омӯзишӣ ва гузарондани суҳбатҳои фаврӣ-интихобӣ бо волидайн ва таълимгирандагони ҷудогонаи мактабҳои шаҳр маълум гардид, ки аз тарафи баъзе роҳбарони синфҳо бар хилофи қисми  9 - и моддаи 58  Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маориф» то ҳол аз як қисми онҳо бо баҳонаи «барои кумак ба мактаб» ё «хариди ягон таҷҳизоте ба мактаб», ҳар моҳ то 20 сомонӣ талаб карда мегиранд ва ин маблағҳоро ғайримақсаднок истифода мебаранд. Ин ҳаракатҳои омӯзгорон, роҳбарони синфҳо ҳуқуқвайронкуниҳои хусусияти коррупсионидоштаро ба вуҷуд оварда, ҳамзамон дар тафаккури  насли наврас ва таълиму тарбияи онҳо таъсири манфӣ мерасонанд.
Зимни  вохӯрӣ зикр  шуд,  ки баҳри пешгирӣ ва решакан намудани коррупсия, бояд аҳли ҷомеа муборизаи дастаҷамъона барад. Гузашта аз ин, пеши роҳи ҷамъоварии ғайриқонунии маблағҳо гирифта шавад, қонунҳо  поймол нашаванд, ба рушду такомули  насли наврас ва таълиму тарбияи онҳо халал ворид нагардад. 
Самандар СУНАТЗОДА,
сардори шуъбаи пешгирии коррупсияи Раёсати Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
дар шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 8.12.2016    №: 241    Мутолиа карданд: 6402

22.11.2017


Мулоқоти Шукурҷон Зуҳуров ва Ҷузе Алфонсо Зегбе Камарена

Густариши ҳамкориҳо бо Ҳиндустон

Дар Рашт таҷҳизоти инноватсионии тибби фосилавӣ ба истифода дода шуд

Мусобиқоти варзишӣ ба ифтихори Рӯзи Парчами давлатӣ

Ҷоми ҷаҳонро ба Тоҷикистон меоранд

Ҷаҳон дар як сатр

Башор Асад ба Русия барои «наҷоти Сурия» изҳори сипос намуд

Небензя: «Теъдоди ҷангиёни «ДИ» дар Афғонистон ба 10 ҳазор нафар расидааст»

Земан: «Ҳамкориҳои Русия бо Чехия вусъат меёбанд»

Теъдоди аҳолии Чин ба 1,399 миллиард нафар расид

Ду ҳавопаймо тавассути интернет – музояда ба савдо рафт

NASA ба Моҳ астронавтҳоро яксола фиристоданист

21.11.2017


Муаррифии китоби «Пешвои миллат ва сиёсати забон»

Таҷлили Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Қирғизистон

Ифтитоҳи бинои раёсати адлияи ВМКБ

«Шабе дур аз Ватан» дар Владикавказ намоиш дода мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

Туркманистон аз кишварҳои амнтарини дунё эътироф гардид

Конгресси ИМА аз алоқаи Трамп бо Русия ягон далел наёфт

Ҷустуҷӯи киштии зериобии Аргентина шурӯъ шуд

Олмон ба кӯдакон бастани соатҳои «доно» - ро манъ намуд

14.11.2017


Ҷаласаи якҷояи тадорукоти чорабиниҳои байналмилалӣ

Мулоқоти Сироҷиддин Аслов ва Эрлан Абдилдаев

Таъсиси шабакаи нави телевизионӣ

Бизнес - форуми соҳибкорони Тоҷикистону Ҳиндустон баргузор хоҳад гашт

Ҷаҳон дар як сатр

Ҳалокати беш аз 450 нафар аз заминҷунбӣ дар Эрон

Трамп ҷонибдори сабуксозии таҳримоти зиддирусӣ

Занон ва кӯдаконро аз Сурия ба Грозний оварданд

Коршиносон кишварҳоеро ном гирифтанд, ки аз тағйироти иқлим бештар зарар диданд

Чин. Минтақаи политсияро роботҳо «забт карданд»

13.11.2017


Ҷаҳон дар як сатр

Путин ва Трамп кишварҳои дунёро ба афзунсозии ёрӣ ба Сурия даъват карданд

Трамп қазияи «дахолати русӣ» - ро монеаи сунъии муносибатҳо номид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед