logo

фарҳанг

МЕРОСИ НИЁГОН. ҲИФЗИ ОН ВАЗИФАИ ШАҲРВАНДИИ МОСТ

Миллати тоҷик таърихи куҳан ва фарҳанги ғанӣ дорад. Ин миллат бо дастовардҳои хеш дар тамаддуни башарӣ саҳми сазовор гузошта, бо ин восита дар байни халқҳои олам мақоми хосро соҳиб шудааст. Далели ин гуфтаҳо мероси нодири меъморӣ, таърихиву фарҳангие мебошад, ки бо гузашти асрҳо аз байн нарафта, то ба замони мо расиданд. Дар шароити имрӯзаи ҷаҳонишавӣ ҳифзи арзишҳои фарҳангӣ ва асолати миллӣ, аз ҷумла ёдгориҳои таърихӣ хеле муҳим мебошад. Ҳоло дар  қайди Вазорати фарҳанги кишвар  2020 ёдгории таърихию фарҳангӣ мавҷуд аст. Аз ин шумор 1278 – тоаш ёдгориҳои бостонӣ, 300 - меъморӣ ва 430 – таърихӣ - монументалӣ мебошад. 
Қобили зикр аст, ки замони     соҳибистиқло-лии кишвар ҷиҳати танзиму нигоҳдории ёдгориҳо 14 санади меъёрӣ ва ҳуқуқӣ ба тавсиб расид. Бо дастгирии Ҳукумати кишвар қисме аз мероси ниёгон таъмиру барқарор  ва ҳолати ҳифзашон хуб гардид. Аз ҷумла ба муносибати таҷлили 3000 - солагии Ҳисори шодмон дар Мамнӯъгоҳи таърихиву фарҳангии қалъаи Ҳисор корҳои назаррас анҷом ёфт. Деворҳои атрофи қалъа, дарвозаю аркҳои он таъмир шуданд. Ҳавзи дохили қалъа,  сарбозхона, амфитеатр, чойхона, дукони  ҳунармандон ва дигар иншооти дорои аҳамияти таърихии ин макон азнавсозӣ шуданд.
Маҷмаи меъмории мадрасаи Хоҷа Машҳад ва масҷиди Хоҷа Дурбод дар ноҳияи Шаҳритуз, оромгоҳи  Хоҷа Заррин дар ноҳияи Данғара, Абдуллои Валии ноҳияи Айнӣ, Ҳазрати Султон ва Хоҷа Аюби Ансорӣ дар ноҳияи Ховалинг, Ҳазрати Бурхи Сармасти Валӣ дар ноҳияи Сангвор ва Хоҷа Ҳотами Асами ноҳияи Файзобод аз ҷумлаи ёдгориҳои дигари таъмиру барқароршуда мебошанд. Ин далели он аст, ки Ҳукумати кишвар ба ин масъала таваҷҷуҳи хоса зоҳир менамояд. Аммо, бо вуҷуди ин, ҳоло бисёр ёдгориҳои таърихиву фарҳангӣ, аз ҷумла оромгоҳи Хоҷа Нахшрон дар шаҳри Турсунзода, қалъаҳои Қаҳқаҳа, Ямчун ва Вранги ноҳияи Ишкошим, ёдгории беназири ноҳияи Дарвоз - Карон ба таъмиру азнавсозӣ ниёз доранд. Аз ҷониби дигар ёдгориҳои таърихии кишвар ҳанӯз пурра мавриди омӯзиш қарор нагирифтаанд. Таъмири ёдгориҳо ва омӯзиши ҳамаҷонибаи он, ки ҷузъи муҳими шаҳрсозии ниёгонамон ба шумор мераванд, на танҳо боиси худшиносиву худогоҳии насли наврас мегардад, балки дар рушди иқтисодиёт ва туризм нақши зиёд мегузоранд. Пешвои миллат бесабаб таъкид накардаанд: “Омӯхтани таърих танҳо барои донистани гузашта нест, балки он барои шукуфоии ҳар давлату миллат зарур аст. Яъне миллат бояд аз гузаштаи худ сабақ гирад ва дурнамои ояндаашро бисозад”. Мутаассифона, дар бештари маврид мардум ба ин масъала кам таваҷҷуҳ зоҳир мекунанд. Баъзан мебинем, ки ёдгориҳои қисман харобгашта ба ҷойи бозии кӯдакон ё ба чарогоҳ табдил ёфтааст. Бояд ҳеҷ гоҳ фаромӯш насозем, ки барои ба ҷаҳониён бештару беҳтар муаррифӣ намудани мероси ниёгон муваззаф ҳастем. Ёдгориҳоеро, ки ҳанӯз мавриди омӯзиш қарор нагирифтаанд, то замони расидани шароити мусоид, ҳифз намоем ва аз нестшавӣ нигоҳ дорем. Ин вазифаи шаҳрвандии мост. Дар ин кор бояд якҷоя саҳм гузорем.

Сафармуҳаммад ЮСУФҶОНОВ,
узви Иттифоқи меъморони Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.12.2016    №: 255    Мутолиа карданд: 2652

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед