logo

иқтисод

ТОҶИКИСТОН. САҲМИ ИҚТИСОДЧИЁН ДАР РУШДИ ИҚТИСОДИ МИЛЛӢ КАМ НЕСТ

Рушди  рақобатпазирии  иқтисоди миллиро, ки яке аз самтҳои асосии сиёсати иқтисодии Ҳукумати ҷумҳурӣ маҳсуб меёбад, бе мутахассисони баландпоя, бахусус иқтисодшиносон тасаввур кардан имконнопазир аст. Маҳз ҷалби мутахассисони варзидаи соҳа ва ҳавасмандгардонии онҳо ба истеҳсолот, ки аз саъю талошҳои Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон сарчашма мегирад, имкон дод, ки тавассути дастгирии соҳибкорон, ба кор андохтани иқтидорҳои бузурги саноатӣ ва болоравии босуботи иқтисодӣ дар кишвар таъмин гардад. Пеш аз ҳама, далели он ки сатҳи камбизоатӣ аз 81 дарсади соли 1999 дар соли 2016 то 30 дарсад коҳиш ёфтааст, худ бозгӯи суботи иқтисодист, ки равандаш то ҳол идома дорад. 
Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ аз соли 1997 то имрӯз наздики 4  маротиба афзуда, рушди миёнаи солонаи он  7,1 дарсадро ташкил дод. Мавқеи кишвар дар самти дастгирии бахши хусусӣ аз соли 2009 мувофиқи  гузориши "Пешбурди тиҷорат" – и Бонки ҷаҳонӣ соли равон қариб 40 зина боло рафт.  Инчунин, давоми  солҳои охир Тоҷикистон се  маротиба ба қатори даҳгонаи кишварҳои беҳтарини  ислоҳотгар шомил гардид.
Тавассути  фаъолияти пурсамари Ҳукумати кишвар як қатор мушкилоту монеаҳои пешрафти иқтисодӣ бартараф гардида, корҳои азими бунёдкориву созандагӣ ҷиҳати расидан ба  ҳадафҳои асосии стратегӣ – таъмини истиқлолияти энергетикӣ ва истифодаи самарбахши неруи барқ, аз бунбасти коммуникатсионӣ бароварда, ба кишвари транзитӣ табдил додани  мамлакат, ҳифзи амнияти озуқаворӣ ва дастрасии аҳолӣ ба ғизои хушсифат ва вусъатдиҳии шуғли пурмаҳсул ба роҳ монда шудаанд.
Барои амалӣ шудани ин ҳадафҳои олӣ аз соли 1997 то ин давра дар  маҷмӯъ зиёда аз 150 барномаи соҳавӣ ва 47 барномаи минтақавӣ дар самти пешбурди бахшҳои муҳими ҳаёти ҷумҳурӣ роҳандозӣ гаштаанд.  Барои  рушди энергетикаи кишвар 32 лоиҳаи давлатии сармоягузорӣ бо ҷалби зиёда аз 12 миллиард  сомонӣ татбиқ гардид. Иншооти  бузурги гидроэнергетикӣ, ба монанди неругоҳҳои барқи обии «Сангтӯда-1»,  «Сангтӯда-2», марказҳои барқу гармидиҳӣ, неругоҳҳои барқи обии хурд, хатҳои интиқоли барқи баландшиддат ва зеристгоҳҳои барқии пуриқтидор сохта ва мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтанд. Оғози татбиқи  лоиҳаи минтақавии интиқоли неруи барқи CASA - 1000 ва сохтмони Неругоҳи барқи обии Роғун аз ҷумлаи дастовардҳои бузург дар ин самтанд.
Барои раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ  бо ҷалби маблағи институтҳои молиявӣ ва шарикони рушд 45 лоиҳаи давлатии сармоягузорӣ ба маблағи умумии зиёда аз 12 миллиард сомонӣ татбиқ гардида, беш аз 2000 километр роҳҳои мошингард таҷдиду бунёд ва ба истифода супурда шудаанд. Айни замон, дар ин ҷода  татбиқи 14 лоиҳа ба маблағи умумии панҷуним миллиард сомонӣ идома дорад.
Дастовардҳо дар самти таъмини амнияти ғизоии ҷумҳурӣ  ва вусъатдиҳии шуғли пурмаҳсул низ назаррасанд.  Дар  натиҷаи  афзоиши мунтазаму устувори ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот, баланд гардидани сатҳи даромаднокию  таъмини шуғли аҳолӣ ва ҳифзи захираҳои табиӣ бо назардошти такрористеҳсолкунӣ баҳри таъмини босуботи аҳолии мамлакат бо озуқа заминаи воқеӣ  гузошта шуд.
Дар пайи татбиқи барномаҳои рушди боғу токпарварӣ қариб 200 ҳазор гектар боғу токзор бунёд ёфта, мамлакат ба боғистон табдил ёфт. Ҷиҳати бо шуғл таъмин намудани аҳолӣ ва беҳсозии сатҳи некуаҳволии мардум дар мамлакат бештар аз як миллион ҷойи кор таъсис дода шуд.
Ҳоло Тоҷикистони тозаистиқлол дар марҳилаи навсозиҳо ва рушди  иҷтимоию иқтисодӣ  қарор дорад. Ҳукумати мамлакат бо назардошти дастовардҳои иқтисодии кишвар  дар заминаи татбиқи муваффақонаи «Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015»  таҳияи стратегияи нави дарозмуддат ва ҳадафҳои волотарро зарур донист. Ҳамин тавр, мутобиқ ба вазъи воқеии иқтисоди миллӣ, шароиту имкониятҳои мавҷуда ва  Ҳадафҳои рушди устувори Созмони Милали Муттаҳид «Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030»  таҳия шуд.
Ба гуфтаи Умед Давлатзод, муовини вазири рушди иқтисод ва савдои кишвар,  дар “Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030» дастуру ҳидоятҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, таҷрибаи ғании андӯхта аз татбиқи стратегияҳои пешӣ, Ҳадафҳои рушди ҳазорсола ва Ҳадафҳои рушди устувори ҷаҳонӣ барои давраи то соли 2030, ки дар иҷлосияи 70 - уми Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид қабул гардидаанд, дар мадди аввал қарор дода шудаанд.
Шукуфоии Тоҷикистон, фароҳам овардани зиндагии  шоиста барои сокинони он, ки ҳадафи олии давлату Ҳукумати мамлакат маҳсуб меёбад, ба рушди иқтисоди миллӣ сахт тавъам аст. Бо ҳамин мақсад дар мамлакат ҷиҳати зиёд намудани истеҳсоли молҳои содиротӣ ва воридотивазкунанда иқтидорҳои нави саноатӣ ба кор андохта, барои роҳандозии босамари корхонаҳои мавҷуда, рушди соҳибкории хусусӣ, ҷалби сармоя ва тезондани раванди  саноатисозии кишвар  тадбирҳои амалӣ андешида мешаванд.
 Бунёдсозӣ ва оғози фаъолияти корхонаҳои бузурги саноатӣ дар Ёвон, Данғара, Сарбанд,  Спитамен,  Айнӣ, Хуҷанд, Конибодом, Панҷакент, Ҳисор, Ваҳдат, Турсунзода, Душанбе ва шаҳру ноҳияҳои дигари Тоҷикистон аз ҳамин ояндаи нек дарак медиҳад. Соли 2016 истеҳсоли ангишт  дар мамлакат 62 баробари соли 2000 – умро ташкил дода, истеҳсоли семент ба андозаи рекордӣ расонда шуд. Идомаи пурсамари ин раванд, истифодаи захираю имкониятҳои фарохи табиию иқлимӣ, таҷдиди воситаҳои истеҳсолӣ ва воридоти технологияҳои насли навин имконият медиҳанд, ки стратегияҳои миёнамуҳлат ва дарозмуддати рушд таъмин гардида, Тоҷикистон ба кишвари пешрафтаи саноатию аграрӣ табдил ёбад.
С. АЗИЗӢ, Т. САЪДУЛЛОЕВ, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.04.2017    №: 72    Мутолиа карданд: 349

21.05.2018


Ҷаҳон дар як сатр

Пекин ҷонибдори бунёди тамаддуни экологист

Маҳви 65 ҳазор ҷангӣ дар Сурия

Вашингтон барои мубориза алайҳи терроризм қариб $3 триллион харҷ кардааст

Иттиҳоди Аврупо ба ИМА роҳи пешгирии боҷро нишон дод

Мансабдорони Қазоқистон аз ҳаққи узвият дар созмонҳои динӣ маҳрум мешаванд

18.05.2018


Ҷаласа таҳти роҳбарии муовини Сарвазири мамлакат

Брифинги матбуотӣ оид ба натиҷаҳои Конфронси байналмилалии Душанбе

Ифтитоҳи Маркази таҳсилот, илм ва фарҳанги Беларус

17.05.2018


Баррасии масоили соҳибкорӣ

Вохӯрии Исматулло Насредин бо Эндрю Гилмор

Чорабиниҳо бахшида ба Рӯзи ҷавонон

Туризм аз бахшҳои асосии иқтисоди миллӣ

ОРОИШГАРИ ШАҲРИ КӮЛОБ

Армуғон аз Италия

Ҷаҳон дар як сатр

Низомиёни афғон маркази музофоти Фараҳро аз «Толибон» озод карданд

Дар Қоҳира кишварҳои араб масъалаи Байтулмуқаддасро баррасӣ мекунанд

Дар Қазоқистон иттиҳодияҳои динӣ ҳисоботи молиявӣ хоҳанд дод

Қирғизистон: ҳаҷми воридот аз содирот 3,2 маротиба бештар аст

16.05.2018


Рӯзҳои фарҳангии ВМКБ дар Хатлон

В. Путин: «Силоҳи нави мо даҳсолаҳо тавозуни стратегиро дар ҷаҳон таъмин месозад»

Пхенян таҳдиди дасткашӣ аз ҳамоиши ИМА – Кореяи Шимолӣ кард

«Иқтисоди сабз» метавонад 24 миллион ҷойи нави кор фароҳам орад

Дарёфти 7 медал дар Чемпионати Осиё

Касби мақоми дувуми Разавӣ дар Чемпионати Осиё

Баргузории «Дави миллӣ»

15.05.2018


Оғози ҷаласаи дуюми Кумитаи байналмилалии роҳбарикунанда

Баргузории мизи мудаввар дар Суди Олии иқтисодӣ

«Оила ва нақши он дар рушди шахсияти инсон»

Ҷаҳон дар як сатр

Дар Остона музокироти сулҳи Сурия оғоз ёфт

Мулоқоти Путин ва Жээнбеков дар Сочи

Назарбоев байни баҳрҳои Сиёҳ ва Хазар сохтани канали киштигардро мехоҳад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед