logo

иҷтимоиёт

ТАНЗИМ. ВАҚТ ДОВАРИ ҲАҚБИН

Дар арафаи таҷлилу баррасии дигарбораи қонуни танзим дар асоси пешниҳодҳои мардуму иҷрои он ва вобаста ба мушкилоти соҳа хабарнигори рӯзномаи «Ҷумҳурият» бо Азизулло Мирзозода, муовини раиси Кумитаи оид ба корҳои дин, танзими анъана ва ҷашну маросимҳои миллии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳамсуҳбат шуд.


- Албатта, ҳадафи таҳия ва қабули қонуни танзим пеш аз ҳама ба низом даровардани маъракаю маросимҳои мардумӣ ба шумор мерафт. То кадом андоза дар ин самт муваффақ шудем?
- Як нуктаро бояд зикр намоям, ки қабули қонун як таҳаввулоти маънавӣ ба вуҷуд овард. Дар умум, қонун ба ҳадафҳои худ ҷиҳати камхарҷ баргузор намудани маъракаву маросимҳо ва аз ҳамин ҳисоб  беҳбуд бахшидани некуаҳволии шаҳрвандон хизмати шоиста намуд.   Маъракаҳои мо, аз ҷумла маъракаҳои хурсандиямон то қабули қонун ҳафтаҳо идома меёфт. Вобаста ба  тӯйи домодиву арӯсӣ даҳ маъракаи хурду калонро баргузор менамуданд. Маъракаҳои сарупобарон ва ё шаби никоҳ бо харҷҳои зиёд ва забҳи чорво доир мегардиданд. Пеши роҳи ин ҳама зиёдаравиҳо гирифта шуд. Ҳамин тавр, дар андешаи мардум тағйироти ҷиддӣ ба вуҷуд омада, ба дахлу харҷи худ бештару беҳтар аҳамият медодагӣ шуданд ва маданияти маъракаороӣ боло рафт. Муҳимтар аз ҳама, қонун моро ба андешаи камхарҷ барпо намудани маъракаҳо бо тадбирандешиҳои дуруст водор намуд. 
 
- Агарчи каманд ва ба маросим табдил нагардидаанд, амалҳое ҳам ба мушоҳида мерасанд, ки аз доираи талаботи дин берунанд ва ба одоби миллии мо низ мувофиқат намекунанд. Ҷойи таассуф он аст, ки ин ҳама бидъат ё худ ихтирои бархе аз одамон мебошад. Мубориза бо он мураккабтар сурат мегирад. Ё чунин нест?
- То давраи қабули қонун теъдоди зиёди маъракаҳои азодорӣ махсусан дар шаҳру ноҳияҳои вилояти Хатлон ва шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ бо забҳи чорвоҳои хурду калон сурат мегирифтанд, ки аксари мардум онро фармудаи шариати ислом ва иҷрои онро фарз медонистанд. Барои мисол, маъракаи ҷумъагӣ бо иштироки 30 - 40 нафар сурат мегирифт, ки дар давоми сол 52 маъракаро ташкил мекард. Қонун ва тарғибу ташвиқи ҳақиқати масъала чашми мардумро кушод. Воқеият равшан гардид. Мардум огоҳ шуданд, ки азодорӣ дар ислом се рӯз аст, боқӣ баргузории ҳама ин маъракаҳо бо додани  таъом фармудаи ислом нест, урф асту одат, ки шояд аз дигар халқияту миллатҳо ба мо гузашта бошад. Мутаассифона, ҳанӯз ҳам баъзе зиёдаравиҳо ба мушоҳида мерасанд, ки боиси ташвишу нигаронӣ  аст.  Дар баъзе ноҳияҳои минтақаи Кӯлоб то ба хок супурдани майит аз ҷониби муллои маҳалла ва муридонаш  аз ҳисоби соҳиби майит маърака - «хатми  Қуръон» баргузор намуда, маблағ меситонанд. Зиёфат оростанро низ дар хонаи ҳампаҳлуи азодор ба ҳукми анъана даровардаанд. Ҳол он ки хуб медонанд, ки ин амал аз нигоҳи шариати ислом ноҷоиз аст ва  ақли солим онро қабул надорад. Мутаассифона, масъулон дар маҳалҳо ин амалро то ин дам нодида мегирифтанд. Кумита нисбати пешгириии чунин амалҳои номатлуб ҷиддан чораандешӣ намуда истодааст.

- Фикр мекунам, ки нисбат ба ҳамаи қонунҳои дигар ин қонун аз ҷониби ниҳодҳои дахлдор дар миёни мардум бештар тарғибу ташвиқ гардид. Бо вуҷуди ин, ҳанӯз ҳам қонуншиканӣ ё қасдан ва ё нафаҳмида рух медиҳанд. Инро чӣ тавр шарҳ додан мумкин аст?
- Дар ҳақиқат, қонун дар даҳ соли амали худ натиҷаҳои назаррасро касб намуд, ки дар ин раванд саҳми Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон   бузург арзёбӣ  мегардад. Таъкидҳо, дастуру супоришҳо ва таваҷҷуҳи  пайвастаи Сарвари давлат дар ин самт натиҷаҳои дилхоҳро  ба бор овард. Ба яқин, ҳар як шаҳрванд дар бораи қонун маълумоти заруриро дорад, ки дар ин кори хайру савоб дар баробари ваколатдорони соҳа, комиссияҳои доимиву ҷамъиятӣ, саҳми васоити ахбори омма зиёд аст. Вале то ҳол  баъзе қонуншиканиҳо ба қайд гирифта шуда истодаанд. Дар давоми даҳ соли амали қонун аз рӯи маълумоти Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбати 3724 қонуншиканиҳо ҷаримабандӣ амалӣ шудааст. Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки  шаҳрвандон аксар дидаву дониста ба нақзи қонун даст мезананд, чунки вақте шаҳрванд маъракаи худро ба қайд мегирад, ваколатдор муҳтавои моддаи дахлдори қонунро фаҳмонда, ба шакли хаттӣ тавсиянома низ медиҳад, ки дар он  ҳуқуқ ва уҳдадориҳои  соҳибмаърака зикр мегардад. Зимни баррасии ин масъала маълум шуд, ки нақзи қонун бештар аз ҷониби соҳибкорон, сармоядорон ва соҳибмансабон сурат мегирад. Ҳаст ҳолатҳое ҳам, ки шахс аз ноогоҳӣ ба қонуншиканӣ роҳ медиҳад, вале бисёр кам.

- Чунин овоза ҳаст, ки бархе аз масъулони назорати қонуни мазкур аз соҳибони маърака маблағи муайян меситонанд. Пас аз ин талаботи қонунро дур аз мадди назар мегузоранд. Агар ин овоза ҳақиқат дорад,  чӣ гуна метавон онро аз миён бурд?
- Оид ба ин масъала бояд зикр намоям, ки чунин нигарониҳо ҳастанд. Ваколатдор пайваста масъалаи мазкурро пайгирӣ ва ҷиҳати ислоҳи он чораандешӣ менамояд. Шаҳрвандон эрод аз он доранд, ки ҳангоми бақайдгирии маъракаҳо бо мақсади пешбурди дурусти ҳисобҳои оморӣ ва гирифтани тавсияномаҳо ҳамин амал сурат мегирад. Кумита аз аввали соли равон навори видеоиро аз тариқи шабакаҳои телевизионии ҷумҳуриявӣ дар давоми се моҳ пахш намуд, ки  муҳтавои он ройгон будани сабти маърака ва гирифтани тавсиянома мебошад. Ба шаҳрвандон тавсия мегардад, ки дар сурати тамаъи маблағ намудани корманди ваколатдор ҳатман ба мақомоти салоҳиятдор  муроҷиат намоянд. Ба ин васила пеши роҳи ин амали номатлуб гирифта мешавад.

- Яқин, ки таҷлили 10 - солагии қонуни танзим рухдоди неки таърихӣ хоҳад шуд. Бистсолагии онро бо чӣ дастовардҳо ҷашн мегирем?
- Аз нигоҳи таърих даҳ сол муддати зиёд ҳам набошад, аммо вақт ҳамчун довари ҳақбин собит сохт, ки иқдоми Пешвои муаззами мо ҷиҳати қабули чунин қонуни тақдирсоз саривақтӣ ва дармони дарди ҷомеа будааст. Ман орзуи онро дорам, ки то санаи 20 - солагии амали қонуни мазкур тамоми талаботи моддаҳои қонун ба урфу одати мардум мубаддал гардад ва зарурати дар куфтан  ба хотири назорати қонун аз байн биравад.
Мусоҳиб Абдулқодири РАҲИМ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 03.07.2017    №: 138    Мутолиа карданд: 447

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид

Дар Ҷопон аз тӯфони «Хагибис» 33 нафар ҳалок гашт

Трамп маблағеро ном бурд, ки Вашингтон дар ҷангҳои Шарқи Наздик масраф кардааст

Астронавти амрикоӣ рекорди ба кайҳон баромадани кайҳоннавардони русро пас мегузорад

Ҷаҳон дар як сатр

11.10.2019


Боздиди қариб 8 миллион нафар аз ғурфаи Тоҷикистон дар намоишгоҳи Чин

СААД дар Бишкек вокуниши муштарак ба ҳолатҳои фавқулодаро баррасӣ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10.10.2019


Ёддошти тафоҳум ба имзо расид

Вохӯрии вазирони корҳои дохилии Тоҷикистону Россия

Душанбе ва Димишқ бозгашти тоҷикистониёнро аз Сурия баррасӣ намуданд

Меркел ва Ҷонсон оид ба Brexit ба мувофиқа омада натавонистанд

Барнаул лидерҳои ҷавони кишварҳои Осиёро гирд овард

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2019


ТОҶИКОБОД. 40 НАФАР БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТ

Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо роҳбарони ҳайатҳои давлатҳои аъзои САҲА

Ҳамоиш ба муносибати Рӯзи забони давлатӣ дар Тошканд

Бизнес - форуми сайёҳии Тоҷикистону Қирғизистон

СММ амнияти кӯдакони Афғонистонро боиси нигаронӣ хонд

Бонки ҷаҳонӣ Тоҷикистонро ба рӯйхати кишварҳои ислоҳотгар ворид намуд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед