logo

иҷтимоиёт

ВОБАСТАГӢ БА СИГОР. РОҲИ ХАЛОСӢ ҲАСТ?

Пойбанд гаштан ба сигор яке аз мушкилоти асосии ҷаҳони муосир  ба ҳисоб меравад. Тадқиқоти олимон маълум намуд, ки ин омил ҳамасола сабаби марги қариб 6 миллион одам  мегардад. Дар ҳар 6 сония аз таъсир ва истеъмоли тамоку тақрибан як нафар ба ҳалокат мерасад. Аз даҳ ҳолати фавт байни одамони калонсолу миёнасол якеаш бо сабаби таъсири тамоку дониста мешавад. Беш аз нисфи истеъмолкунандагони тамоку аз бемориҳое мефавтанд, ки пайдоишашон ба сигоркашӣ алоқамандӣ дорад.
Дар асри ХХ сигор сабабгори беш аз 100 миллион ҳолати марги одамон гардидааст. Аммо, ба андешаи олимону коршиносон, агар ин тамоюл нигоҳ дошта нашавад, дар асри ХХI то ба як миллиард расиданаш аз эҳтимол дур нест. Беш аз 80 дарсади ин ҳолат дар кишварҳои даромадашон миёна ва аз меъёр пойин ба амал меояд.
Аз лаҳзаҳои аввали истеъмоли тамоку то вайроншавии мубодилаи моддаҳои бунияи (саломатии) нафарони сигоркаш якчанд сол сипарӣ мегардад. Аммо паҳншавии бемориҳо аз таъсири тамоку ва ба марг оварда расондани онҳо, ҳанӯз дар ибтидои истеъмоли тамоку ҷараён мегирад.
Муайян гардидааст, ки дар таркиби дуди сигор беш аз 4000 моддаи кимиёвӣ, ҳадди ақал 250 намуди онҳо ба саломатӣ хатарнок ва зиёда аз 50 намудашон кансерогенҳо (таҳриккунандаи бемории саратон) мебошанд, мавҷуд аст. Ҳосилаи дуди тамоку дар миёни одамони калонсол бемориҳои хатарноки дилу рагҳои хунгард ва роҳи нафас, ҳамчунин, бемории ишемиявии дил (норасоии оксиген дар мушакҳои дил) ва саратони шушро ба вуҷуд меорад. Бояд гуфт, ки ҳосилаи дуди ин маводи зиёновар боиси марги кӯдакони ширхора ҳам мегардад.
Мутаассифона, имрӯзҳо дар дилхоҳ кӯчаву пасткӯчаҳои шаҳру навоҳии кишварамон нафарони зиёди сигоркашро дидан мумкин аст. Тӯли ду соате, ки  дар назди яке аз мағозаҳои хӯрокворӣ мушоҳида гузаронидем, 150 нафар сигор харид, ки аксарашон ҷавонон буданд.
Аз пурсишҳо маълум гардид, ки аксари шахсони ба ин амал дастзада дорои мушкилоте ҳастанд. Аҷиб он, ки аксари онҳо аз бепулию бекорӣ қисса мекунанд, вале ҳар рӯз ба миқдори 10 сомонӣ ва бештар аз онро сарфи сигор месозанд. Ҳамчунин, бархе аз истифодабарандагони сигор аз зарари он бохабаранд, вале аз рӯйи одат ва бо баҳонаи ором шудану рафъи хастагӣ ба масрафи ин моддаи зиёновар даст мезананд.
Умарҷон Аслонов, сокини пойтахт, ду сол боз вобастаи сигор  аст. Ӯ мегӯяд: «Мушкилоти зиёд дорам. Аз сабаби барор нагирифтани кор рӯҳан азият мекашам ва худро каме ҳам бошад, тавассути ин амал ором месозам. Ба он нафрат дорам, вале аз ин одати бад раҳо гашта наметавонам». Ба монанди Умарҷон дар кишвари мо - ҷавонон кам нестанд. Аммо савол ин аст, ки оё воқеан ҳам ҳоли онҳо бад аст?
Ба гуфтаи равоншиносон иштибоҳи асосии як идда ҷавонон дар он аст, ки мехоҳанд ҳама чиро осон ва бе заҳмат ба даст оранд. Баъд аз он ки ба мақсад намерасанд, худро дилшикаставу афсурда пиндошта, рӯй ба кашидани сигору нос ва истеъмоли машрубот меоранд.    Шояд сабаб дар он бошад, ки дар даврони кӯдакӣ волидон масъулияти тарбияи фарзандро дарк накарда, ба онҳо шеваи лаззат бурдан аз одитарин чизҳоро намеомӯзанд. Дар ин ҳол, онҳо бо расидани сабуктарин мушкилӣ худро шикастхӯрда мепиндоранд. Мусаллам аст, ки аксари волидон аз сабаби он ки фарзанди худро дӯст медоранд, таҳаммули нороҳатии ӯро надоранд. Масалан, агар кӯдак чизеро, ки дӯст дорад аз даст диҳад, дарҳол ҷойгузине барои он пайдо мекунанд. Онҳо гӯё мушкилиро ҳал карданд, вале дарвоқеъ масъала ҳал нашудааст. Кори дуруст он аст, ки волидон бояд ба кӯдак фаҳмонанд, ки баъзан дар зиндагӣ инсон ашёҳои дӯстдоштаашро аз даст медиҳад. Кӯдак бояд донад, ки дар баробари хушбахтӣ мушкилиҳо низ вуҷуд доранд.
Таҷриба нишон медиҳад, ки кӯдаки бо ин равия тарбияёфта дастнигар мешавад. Ҳамеша интизор мемонад, ки корашро нафари дигар ҳал кунад. Шояд аз имкониятҳое, ки волидон барояш муҳайё кардаанд, лаззат барад, вале шод намешавад. Чун шодӣ маҳсули корест, ки аз тарафи худи шахс амалӣ мешавад, на каси дигар. Вақте фарзанд ба синни навҷавонӣ мерасад волидон аксари ниёзҳояшро бароварда наметавонанд. Дар натиҷа, ҳар мушкиле, ки пеши роҳаш ояд ба ҷои ҳалли он думболи болида намудани табъ ва ором кардани асаб мегардад. Ин метавонад яке аз сабабҳои рӯй овардан ба сигоркашӣ гардад.
Қурбон АҲМАДЗОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.08.2017    №: 183-184    Мутолиа карданд: 681
05.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 356 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

АЗ «АМОНАТБОНК» СИПОСГУЗОРЕМ

ЛИГАИ ОЛӢ. МАРҲИЛАИ ДУЮМ 8 АВГУСТ ОҒОЗ МЕЁБАД

04.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 317 БЕМОРИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ОМОДАГИҲО ҶИҲАТИ БАРӮЙХАТГИРИИ АҲОЛӢ ВА ФОНДИ МАНЗИЛ ИДОМА ДОРАНД

АГЕНТИИ СОДИРОТ. СОДИРОТИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ АФЗУД

83 КОРХОНАИ НАВИ САНОАТӢ МАВРИДИ БАҲРАБАРДОРӢ ҚАРОР ГИРИФТ

ВКД. САТҲИ ҶИНОЯТ КОҲИШ ЁФТ

SARS – CoV – 2. ТАДҚИҚОТИ ОЛИМОН ХАТАРИ НАВИ ОНРО ОШКОР СОХТ

ФАЙЗРЕЗ Ё СЕСАД ХАРБУЗА АЗ ЯК КАФ ЗАМИН

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҶУФТҲОИ ДАВРИ 1/4 - ФИНАЛӢ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

03.08.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 83,7 ДАРСАДИ СИРОЯТЁФТАГОН СИҲАТ ШУДАНД

АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ ДОНИШҶӮЁНИ ХОРИҶИРО БА ТАҲСИЛ ҶАЛБ КАРДАНИСТ

ҲИСОР. БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ ИДОМА ДОРАД

ГУМРУК. СОДИРОТИ МОЛУ МАҲСУЛОТИ ВАТАНӢ 19,1 ДАРСАД АФЗУД

КУМИТАИ АНДОЗ. ПАНДЕМИЯ БА ИҶРОИ НАҚША БЕТАЪСИР НАМОНД

ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 103 БЕМОРИ COVID - 19 СИҲАТ ШУД

СУҒД. РӮНАМОИИ КИТОБНОМАИ ҲАШТҶИЛДАИ “ПЕШВОИ МИЛЛАТ - ЭМОМАЛӢ РАҲМОН”

САРҲАД. ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ 127 ҶИНОЯТ БА ҚАЙД ГИРИФТА ШУД

ИҶРОИ НАҚШАИ АНДОЗИ ИҶТИМОӢ 101 ДАРСАД ТАЪМИН ГАШТ

БАЛҶУВОН. ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ КОҲИШ ЁФТ

МАҲАЛ. ҶАЛБИ НИЁЗМАНДОН ВА ТИҶОРАТИ КИШОВАРЗӢ

ВМКБ. БОЗДИДИ РАМАЗОН РАҲИМЗОДА АЗ РАФТИ БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

МОЛИЯ. МАБЛАҒГУЗОРИИ СОҲАҲОИ ИҶТИМОӢ АФЗУД

ФУТБОЛ. ТИМИ МИЛЛӢ МОҲИ СЕНТЯБР ДУ БОЗИИ САНҶИШӢ МЕГУЗАРОНАД

ЧИН ВАКСИНАИ АЛАЙҲИ КОРОНАВИРУСРО ДАР БРАЗИЛИЯ ВА АМА МЕОЗМОЯД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

29.07.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 6065 КАС ШИФО ЁФТ

ДДСТДТ. БА ДОВТАЛАБОН ИМТИЁЗҲО ПЕШБИНӢ ШУДААСТ

ДДФСТ. СИФАТИ ТАЪЛИМ ДАР МЕҲВАРИ ТАВАҶҶУҲ

КОНСЕРВАТОРИЯИ МИЛЛӢ БА ШЎРОИ ДИФОЪ НИЁЗ ДОРАД

27 МЕДАЛИ ТИЛЛО ДАР ШАШ МОҲ

100 ДАРСАДИ САҲМИЯҲОИ ҶСК «АЗОТ» БА ФУРЎШ ГУЗОШТА МЕШАВАД

44 МИЛЛИОН СОМОНӢ ЗАРАРИ МОЛИЯВӢ БАРҚАРОР ШУД

ВАЗОРАТИ САНОАТ ВА ТЕХНОЛОГИЯҲОИ НАВ. ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛ ДАР ДАВРАИ ПАНДЕМИЯ НИЗ ЗИЁД ГАРДИД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед