logo

фарҳанг

МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ ВА РАВАНДИ ҶАҲОНИШАВӢ

Ҷаҳонишавӣ ё ин ки хислати умумисайёравӣ касб намудани ин ё он раванд, ҳарчанд дар ҳаёти башарӣ навгонӣ ва тараққиёти бесобиқа ба вуҷуд овард, дар баробари ин, хатарҳо низ дар пай дорад, ки онҳоро сарфи назар карда наметавонем.

Барои мисол имрӯз яке аз таъсироти манфии ҷаҳонишавӣ, ба вуҷуд омадани таҳаввулоти сӯзанда дар афкори насли нав мебошад, ки дарвоқеъ ҷойи нигаронӣ аст. Равзанаи фарохи интернет дар ин самт таъсири манфии худро босуръат мегузорад. Ба андешаи соҳибназарон, матбуот дар рафъи буҳрони мазкур яке аз сангарҳои қавӣ ва қалъаи маънавӣ ба ҳисоб меравад. Матбуоти давлатӣ ва мустақили мо дар муносибат бо ин ҷараён то андозае рисолати худро ба анҷом расонда истодаанд, аммо вазъи матбуоти маҳаллии кишвар ҳамоно нигаронкунанда боқӣ мемонад. Бо чунин суръат ҷараён гирифтани ҷаҳонишавӣ ва дар сояи он падид омадани таҳоҷуми хатарҳои оламшумул, тақвияти ҳар чи бештари матбуот ва дар тавозун нигоҳ доштани фазои иттилотии кишварро талаб менамояд. Қазияи мазкур, махсусан дар маҳалу ноҳияҳо аҳамияти бештар касб мекунад. Биноан, имрӯз фазои иттилоотии солимро дар маҳалҳои кишвар метавон тавассути матбуоти маҳаллӣ ба роҳ монд, ки то имрӯз бо вуҷуди заъфу нотавонӣ, устуворӣ ва интизоми нашрро аз даст надодаанд. Ба андешаи муҳаққиқи соҳа, Қироншоҳ Шарифзода: «Нашрияҳои вилоятӣ дар низоми матбуоти даврии Тоҷикистон мавқеи муайян доранд. Зеро ин намуди нашрияҳо аз замони шӯравӣ бо замина ва бунёди қавии худ мерос монда, бо вуҷуди аз даст додани обрӯву нуфузи пешина, ҳоло ҳам аз истифода намондаанд». Вале дар шароити кунунӣ вазъи нашрияҳои ноҳиявиро хуб ва ҳатто қаноатбахш арзёбӣ кардан душвор мебошад.
Дар водии Рашт чандин нашрияҳо аз қабили «Оинаи Рашт», «Паёми Тоҷикобод”, «Паёми Ҷиргатол”, «Мавҷи Хингоб», «Нури Нуробод» ва ғайра фаъолият мекунанд. «Оинаи Рашт» нашрияест, ки аз соли 1932 инҷониб ба нашр мерасад. Бо тағйирот ва таҳаввулоти низоми замон дар самту услуб ва муҳтавову мундариҷаи нашрияи мазкур тағйирот ва таҳаввулоти мухталиф ба вуҷуд омадааст. Метавон гуфт, ки «Оинаи Рашт» - и имрӯза дар услуб, мундариҷа, муҳтавои матолиб ва теъдоди нашр, «Ҳақиқати Ғарм» ё «Қаротегини советӣ» - и дирӯза нест. Нашрия дар солҳои гуногун,  дар як ҳафта се маротиба, бо тиражи  зиёда аз 30 ҳазор нусха ба нашр мерасид. Имрӯз он дар як моҳ чор маротиба, дар ҳаҷми  чор саҳифа ва бо теъдоди бештар аз ду ҳазор нусха ба табъ мерасаду дар қиёс хеле кам аст.
Бо вуҷуди ин, аз саҳифаҳои он матолибе  пайдо кардан мумкин аст, ки дар бедории афкори ҷавонон ва иршоди мардуми маҳал саҳм доранд. Инчунин, матолибе низ ба чашм мерасанд, ки бардавом сокинони маҳалро аз вазъи кунунии сайёра ва хатарҳои таҳдидкунандаи ҷаҳони муосир пайваста гӯшзад мекунанд.  Ба назар  намудани чунин мавзӯъҳо рӯйи сафаҳоти нашрияи маҳаллӣ дар шароите, ки фаъолияти радиову телевизиони махсус дар маҳал ба роҳ монда нашудааст, муждаи нек дониста мешавад. Муаллифони матолиб бештар кӯшиш ба харҷ додаанд, то дар ҳифзи тафаккури сокинони маҳал, ҳифзи мероси фарҳангу тамаддуни аҷдодӣ саҳми арзанда гузоранд. Онҳо бо таҳлил ва андешарониҳои худ хонандаро аз хатарҳои замони муосир, махсусан хатари якқутбасозии ҷаҳон мехоҳанд огоҳ созанд ва сарнавишти талхи миллатро, ки чанд сол идома ёфт, мавриди қиёс қарор дода, қазияро ба равияҳои муосир пайванд диҳанду аз ҳама қишрҳои ҷомеа даъват ба амал оранд, ки дар ин масъала бетафовут набошанд. Вобаста ба ин гуна мавзӯъҳои доғ ва дар айни ҳол хатарзо, нашр гаштани чунин андешаҳову  афкори ҳидоятгар дар нашрияи маҳаллӣ, то ҳол аз побарҷо будани матбуоти маҳаллӣ, неруи созандаи он ва вуҷуди афроди бедору ҷаҳонбин ва ғамхор дарак медиҳад. Гузашта аз ин, чунин мушоҳидаҳо таваҷҷуҳи мақомоти маҳаллӣ ва масъулини соҳаро дар самти барқарорсозӣ ва тақвияти матбуоти маҳаллӣ бояд бештар гардонад.    
Қадриддин ИСОЕВ,
ходими калони илмии шуъбаи ахбори омма ва табъу нашри Пажӯҳишгоҳи фарҳанг ва иттилоот


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.12.2017    №: 261    Мутолиа карданд: 557
10.07.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 56 КАС ШИФО ЁФТ

41 000 СОМОНӢ БАРОИ МУБОРИЗА БО COVID – 19

ҚОҲИР РАСУЛЗОДА АЗ ШАҲРИ НОРАК ВА НОҲИЯИ ЁВОН ДИДАН НАМУД

ХОРУҒ. РӮ БА РУШД

ҶОМИ КФО – 2020. БОЗИҲОИ МАРҲИЛАИ ГУРӮҲӢ ДАР ТОҶИКИСТОН ДОИР МЕШАВАД?

09.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ ШИФОЁФТАГОН АЗ COVID – 19 АЗ 5000 ГУЗАШТ

«ОИЛА, КӮЧА, МАҲАЛЛА, ДЕҲА, ДЕҲОТ ВА ШАҲРАКИ БЕҲТАРИН». ОЗМУНЕ, КИ СОКИНОНИ СУҒДРО БА ОБОДОНӢ ТАЛҚИН МЕКУНАД

ДУШАНБЕ. ТАҲТИ РАЁСАТИ АЗИМ ИБРОҲИМ ҶАЛАСАИ КОРӢ БАРГУЗОР ШУД

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. КОРҲОИ ФАҲМОНДАДИҲӢ САМАР ДОРАНД

«ОВОЗИ САМАРҚАНД» КИТОБҲОИ ХУДРО РӮНАМОӢ КАРД

ВАНҶ. ОБ АСТ, КИ ОБОДИСТ

ТАБИБОНИ ЛАХШ: «ҒАМХОРИҲОИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ БА МО НЕРУ МЕБАХШАД»

ФУТЗАЛ. БОЗИИ СУПЕРҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020 КАЙ БАРГУЗОР МЕГАРДАД?

ТАЪКИДИ СИ ҶИНПИН АЗ ЗАРУРАТИ ҲАМКОРИИ ГУСТУРДАИ ЧИНУ РОССИЯ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

08.07.2020


ИСФАРА. КОРХОНАИ ПОЙАФЗОЛДӮЗИИ «САМАНД» БА ФАЪОЛИЯТ ШУРӮЪ НАМУД

ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 4965 БЕМОР ШИФО ЁФТ

Сафари гурӯҳи ҳукуматӣ ба ВМКБ

«МАЪРИФАТ. ВАҚТЕ КИ КИТОБХОНА ҲОЛИ ТАБОҲ ДОРАД»

ВМКБ. ВАЗИР АЗ ҶАРАЁНИ СОХТМОНҲО ДИДАН КАРД

“СОМОН ЭЙР” БА ДУБАЙ ВА МИНСК ПАРВОЗҲОИ МАХСУС АНҶОМ МЕДИҲАД

САДОҚАТИ «САДОҚАТ»

ЛИГАИ ОЛӢ. КОРШИНОСИ ВАРЗИДА САРМУРАББИИ ДАСТАИ "КӮКТОШ" ТАЪЙИН ГАРДИД

ДАР ОЛМОН БА ТАҲКИМИ МУНОСИБАТ БО РОССИЯ АВЛАВИЯТ МЕДИҲАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

07.07.2020


ТОҶИКИСТОН. 4914 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

БОЗГАШТИ ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН АЗ ҚАЗОҚИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН

FINA МЕХОҲАД МАВҚЕАШРО ДАР БО МУСТАҲКАМ НАМОЯД

СУТ БА ВАКСИНАИ РОССИЯ АЛАЙҲИ COVID - 19 ЭЪТИМОД ДОРАД ВА ДАР ИН САМТ ХОСТОРИ ҲАМКОРИСТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ СИҲАТШУДАГОН АЗ КОРОНАВИРУС БА 4858 НАФАР РАСИД

НОҲИЯИ ДАРВОЗ. СОҲАИ ФАРҲАНГ БА ДАСТГИРӢ НИЁЗ ДОРАД

РАШТ. КИШТИ КАРТОШКА ДАР 3047 ГЕКТАР

КӮЛОБ. БА МАҲАЛЛАИ ЛОҲУТӢ ОБИ ТОЗА ОМАД

ЧЕМПИОНАТИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҒАЛАБАИ НАВБАТИИ "ИСТИҚЛОЛ"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед