logo

иқтисод

ГЕОЛОГИЯ. ОМӮЗИШ ДАР СЕ МАЙДОНИ ОЯНДАДОР ИДОМА ДОРАД

Се сол қабл дар маҷлиси Ҳукумати ҷумҳурӣ «Барномаи давлатии омӯзиш ва арзёбии захираҳои филизҳои нодир барои солҳои 2016 – 2026» тасдиқ шуда, оид ба амалисозии он қарори дахлдор қабул гардида буд. Бо гузашти ду сол  имрӯз барои татбиқи ин барнома чӣ тадбирҳо андешида шудаанд?
Дар ин бора Раҳмонбек Бахтдавлатов, муовини аввали сардори Саридораи геологияи назди Ҳукумати ҷумҳурӣ, чунин иброз намуд:
- Бояд  гуфт,  ки  рушди  илму  техника  ба  истифодаи филизҳои  нодир  сахт алоқаманд   аст.   Ҳамаи  маводи   конструктсионии фавқулмагнитӣ, фавқулсабук, фавқулсахт, фавқулгармитобовар ва баландустувор дар асос ё бо истифодаи филизҳои нодир офарида мешаванд.
Айни замон захираҳои ашёи хомро дар қаъри замин дар муқоиса бо сатҳи истифодаи ҳозиразамони онҳо барои аксарияти филизҳои нодир беканор ҳисобидан мумкин аст. Хелҳои нави конҳои филизҳои нодир ва объектҳои нав нисбатан ба наздикӣ кашф гардиданд ва ба геологҳо лозим меояд, ки бо мақсади зиёд намудани ин кашфиётҳо, аз ҷумла дар ҳудуди Тоҷикистон, иловатан қонунияти ташаккул ва ҷойгиршавии онҳоро омӯзанд.
Дар Тоҷикистон ба истеҳсоли маҳсулоти филизҳои нодир ҷамъиятҳои саҳомии кушодаи «Комбинати фулузоти нодири Ленинобод», «Тамохуш - корхонаи гидрометаллургии Исфара» ва Корхонаи воҳиди давлатии «Востокредмет» машғул буд, айни замон бо иқтидори 10 - 15 дарсади имконот фаъолият доранд.
Омӯзиши мақсадноки геологии филизҳои нодир дар Тоҷикистон солҳои 40 – уми асри гузашта бо коркарди яквақтаи танаҳои ҷудогонаи пегматитҳо дар ҳудуди қаторкӯҳи Туркистон оғоз гардида, баъдан солҳои 1960 - 1970 омӯзиши ҷинсҳои ишқорӣ идома ёфт.
Мавзеъҳои маъдании филизҳои нодир Гапиров, Александров, Зорбурулук, Ходанго, Ванҷрӯд, Ясногор, Родник, Тутек, Самжон ва Чиндон ҳисобида мешавад.
Маъданҳои тантал ва ниобий фақат дар ду минтақаи иқтисодии геологӣ: Марказӣ ва Ҷанубу Шарқӣ (Помир) маълуманд. Ҳудуди минтақаи аввал, ба ғайр аз қисми шарқиаш, пурра бо аксбардории калонмиқёс фаро гирифта, дар минтақаи дуюм бошад, аксбардории геологии миқёси 1:50000 танҳо дар ҳудуди 15 дарсади ҳудуди он гузаронда шудааст.
Сарҳади шимолии минтақаи иқтисодии геологии Марказӣ аз қаторкӯҳи Туркистон гузашта, сарҳади ҷанубиаш бо дарёҳои Қизилсу, Сурхобу Элок ба қисми ҷанубии доманаи қаторкӯҳи Ҳисор мегузарад. Дар ҳудуди он қаторкӯҳҳои Зарафшон ва Қаротегин низ ҷойгиранд. Аз минтақаи иқтисодии геологии Ҷанубу Шарқӣ қисми ғарбӣ ва шарқии он барои филизҳои нодир нисбатан ояндадор ба ҳисоб мераванд. Сарҳади шимолии минтақа шартан бо водии дарёи Бартанг гузаронда шуда, сарҳади ҷанубӣ бо сарҳади давлатии Тоҷикистону Афғонистон рост меояд.
Корҳои ҷустуҷӯию арзёбии филизҳои нодир марҳила ба марҳила гузаронда шуда, аз Буҷети давлатӣ маблағгузорӣ мешаванд.
Имрӯз сохторҳои Саридораи геологияи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар се майдони ояндадор оид ба филизҳои нодири Шазуд - Дӯзахдара, Ходанго ва Ёсуман омӯзиши геологиро ба роҳ мондаанд.  Омӯзиши геологии иҷрошуда дар навбати аввал тадқиқоти рӯизаминиро дар бар мегирад. Аз хандақҳои кофташуда ва профилҳои геохимиявӣ маҳакбардорӣ шудааст ва ҳамаи маҳакҳо барои ташхисот ба озмоишгоҳ супурда шудаанд. Баъди дастрас намудани натиҷаҳои ташхисот маҳакҳо таҳлил мегарданд ва оид ба майдонҳо хулоса бароварда, корҳои минбаъда иҷро мешаванд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.01.2018    №: 12-13    Мутолиа карданд: 543

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд

Китоби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Теҳрон рӯнамоӣ мешавад

Мирзиёев раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалиро ба ҳузур пазируфт

Департаменти давлатӣ: «ИМА Россияро маблағгузори терроризм намешуморад»

Ҳукумати Албания хисороти заминҷунбии мудҳишро ҳисоб намуд

Москва ва Киев созишномаи 10 – солаи таҳвили нафтро ба имзо расонданд

Ҷаҳон дар як сатр

03.12.2019


Дар пойтахт барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронда мешавад

Дар майдони «Дӯстӣ» арчаи солинавӣ қомат меафрозад

«Лолаи тиллоӣ» синамогарони тоҷикро ба ҳам овард

Дар Британия намояндагии маҳфили “Ҷавонони дар хориҷи кишвар таҳсилдошта” ифтитоҳ ёфт

Россия ва Беларус қисме аз ваколатҳоро ба ҳукумати ягона медиҳанд

Олимон суду зиёни қаҳванӯширо ном бурданд

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медали биринҷии Сорбон дар Қазоқистон

02.12.2019


Дар Бишкек кишварҳои аъзои СААД 15 санад ба имзо расонданд

Эрдуғон кишварҳои арабро ба ёрии Албания даъват намуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед