logo

фарҳанг

МУНК. ИН МАКОНИ ТАЪРИХӢ ҲАНӮЗ ПУРРА ТАҲҚИҚ НАШУДААСТ

Мунк яке аз шаҳрҳои қадимаву калонтарини Хатлон (асрҳои 9 -12 ва аз ин ҳам пештар) дар таҳдашти ноҳияи Ховалинг воқеъ гашта, марказ, регистон, шаҳристон ва қалъааш дар таҳҷои деҳаи Хонақоҳи имрӯза доман густурда аст.
Муаллифони асримиёнагӣ, аз ҷумла сайёҳони маъруфи асри 10 Абуисҳоқи Истахрӣ дар «Китоб-ул-масолик ва-л-мамолик» (соли таълифаш 930 - 933), Муттаҳар ибни Тоҳири Мақдисӣ дар китоби «ал-Баъд ва-т-таърих» (966), Абурайҳони Берунӣ дар «Қонуни Масъудӣ» (1037) ва дигарон дар бораи Мунк маълумотҳои пурарзиш дода, онро назар ба дигар шаҳрҳои Хатлон, бахусус маркази вилоят - шаҳри Ҳулбук ободтар, сернуфузу калонтар ба қалам додаанд.
Айни  ҳол дар ҳудуди шаҳристону регистони шаҳр хатҳои обрави андозаҳояшон ҳархела, калимаи бо ҳам (мос) пайвасткардашуда, роҳҳои зеризаминӣ ба қалъа, таҳҷои роҳҳо, биноҳои зиёди деворҳояшон аз хишти пухта бардошта, гулҳавзҳову чашмаҳои бо хишти пухтаи андозаҳояшон 25х25х5 см ва намудҳои дигар орододашуда, мақбараҳо, сағонаҳо, гӯристонҳо (аз ҷумла тоисломӣ), қабрҳои бо хишти пухта сохташуда, боқимондаҳои қалъаҳо ва бисёр ёдгориҳои нодир зери хок хуфтаанд.
Аз ҳудуди шаҳри Мунк бештар аз 2 ҳазор ёдгорӣ ёфт шудааст, ки дар байни онҳо осори замони зиндагии мардуми ориёинажод - ёдгориҳои асри биринҷ низ хеле зиёданд. Аз ҷумла, ёдгориҳое, ки аз гӯрҳои тоисломии мардуми ориёитабор ёфт шудаанд, бебаҳову нодир ва беназиранд. Дар байни онҳо шаддаҳои муҳра, лавозимоти ороишоти занона, аз он ҷумла ойинаи биринҷӣ, усмакашакҳои биринҷӣ, ки аз гӯри бонуе рӯ заданд, шамшер ва лавозимоти дигар, ки аз қабри марди ҷанговар ба даст омадааст, инчунин, зарфҳои гуногуни сафолини ҳархела, ки аз ҳудуди музофот ва таҳҷои ин шаҳри қадима дастраси мо гардидаанд, қимати баланди илмӣ ва таърихӣ доранд. Бахусус, қолабҳои гулпартоии замони зиндагии мардуми ориёинажод, яъне қолабҳое, ки намуди салибӣ (крестӣ) ва аломатҳои  махсуси  рамзи  ориёӣ дошта ва бозёфтҳои дигар - ёдгориҳои беҳамтои нодир буда, аҳамияти бузурги таърихиро дар худ маҳфуз медоранд.
Дар ин миён тангаҳои гуногуни қадима ва сиккаҳои ҳархелаи замонҳои гуногуни таърихӣ, ки дар шаҳрҳои гуногуни Мовароуннаҳру Хуросон ва берун аз онҳо зарб зада шудаанд, бозгӯи ободӣ, тиҷорат ва шаҳрдории ин гӯшаи дурдасти Хатлонзаминанд.
Умуман, бештар аз ду ҳазор ёдгориҳои таърихӣ – бозёфтҳои нодире, ки дар тӯли бештар аз сӣ сол муаллифи ин сатрҳо аз ҳудуди таҳҷои ин шаҳри азими Хатлонзамин ҷамъоварӣ намуда, дар Осорхонаи таърихӣ – кишваршиносии ноҳиявӣ ба намоиш гузошта шудааст, арзиши баланди таърихӣ доранд.
Агарчи ёдгориҳои таърихӣ дар таҳҷо ва ҳудуди фарогири ин шаҳр хеле зиёданд, ҳанӯз ҳам  таҳқиқоти мукаммале амалӣ нагардидааст. Боварӣ ҳаст, ки бостоншиносони тоҷик ба таҳқиқоти ин шаҳри қадима камар баста, саҳифаҳои пурарзишеро ба таърихи халқи тоҷик илова менамоянд.
Амир Сайиди МУНКӢ,
директори Осорхонаи таърихӣ - кишваршиносии ноҳияи Ховалинг


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.01.2018    №: 20    Мутолиа карданд: 177

24.05.2018


Симои сиёсӣ ва фарҳангии Пешвои миллат

Мулоқоти Шукурҷон Зуҳуров бо Алекен Еминбахэ

Вохӯрии ҳайати вазоратҳои корҳои дохилии Тоҷикистону Ӯзбекистон

Рӯнамоии иқтидори сайёҳии кишвар дар Боку

ҶАЙҲУН. ПИЁЗ ЗИЁДУ ХАРИДОР КАМ

Ҷаҳон дар як сатр

СҲШ: таваҷҷуҳи вижа ба таъмини амнияти лоиҳаҳои байналмилалии стратегӣ

Ширкати 15 ҳазор меҳмон дар ҳамоиши иқтисодии Петербург

Макрон бо умеде ба Санкт-Петербург меояд, ки «Русияро ба Аврупо орад»

Дар Ҳилманд 15 нафарро аз асорати «Толибон» озод карданд

Қазоқистон гандуми бисёрсола парвариш кардан мехоҳад

23.05.2018


Ҷаласаи Шӯрои сарони ҳукуматҳои ИДМ баргузор мегардад

Вохӯрии Абдураҳим Қаҳҳоров бо Чжао Кэчжи

Тоҷикистон дар ҳифзи нигаҳдории гуногунии биологӣ саҳми назаррас дорад

Ҷаҳон дар як сатр

Рашид Олимов: «Масоили амниятӣ таваҷҷуҳи бештар мехоҳад»

Дар Олмон ба хотимабахшии «давраи яхбандӣ» дар муносибат бо Русия даъват намуданд

Аморат низоми раводидро барои сармоягузорону мутахассисони баландпоя сабук кард

Қазоқистон: имтиёзҳои қарзи манзил барои омӯзгорон ва табибон

Қирғизистон барои иштирок дар лоиҳаи «Digital CASA» беш аз 3 миллиард рубл мегирад

21.05.2018


Ҷаҳон дар як сатр

Пекин ҷонибдори бунёди тамаддуни экологист

Маҳви 65 ҳазор ҷангӣ дар Сурия

Вашингтон барои мубориза алайҳи терроризм қариб $3 триллион харҷ кардааст

Иттиҳоди Аврупо ба ИМА роҳи пешгирии боҷро нишон дод

Мансабдорони Қазоқистон аз ҳаққи узвият дар созмонҳои динӣ маҳрум мешаванд

18.05.2018


Ҷаласа таҳти роҳбарии муовини Сарвазири мамлакат

Брифинги матбуотӣ оид ба натиҷаҳои Конфронси байналмилалии Душанбе

Ифтитоҳи Маркази таҳсилот, илм ва фарҳанги Беларус

17.05.2018


Баррасии масоили соҳибкорӣ

Вохӯрии Исматулло Насредин бо Эндрю Гилмор

Чорабиниҳо бахшида ба Рӯзи ҷавонон

Туризм аз бахшҳои асосии иқтисоди миллӣ

ОРОИШГАРИ ШАҲРИ КӮЛОБ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед