logo

фарҳанг

МУНК. ИН МАКОНИ ТАЪРИХӢ ҲАНӮЗ ПУРРА ТАҲҚИҚ НАШУДААСТ

Мунк яке аз шаҳрҳои қадимаву калонтарини Хатлон (асрҳои 9 -12 ва аз ин ҳам пештар) дар таҳдашти ноҳияи Ховалинг воқеъ гашта, марказ, регистон, шаҳристон ва қалъааш дар таҳҷои деҳаи Хонақоҳи имрӯза доман густурда аст.
Муаллифони асримиёнагӣ, аз ҷумла сайёҳони маъруфи асри 10 Абуисҳоқи Истахрӣ дар «Китоб-ул-масолик ва-л-мамолик» (соли таълифаш 930 - 933), Муттаҳар ибни Тоҳири Мақдисӣ дар китоби «ал-Баъд ва-т-таърих» (966), Абурайҳони Берунӣ дар «Қонуни Масъудӣ» (1037) ва дигарон дар бораи Мунк маълумотҳои пурарзиш дода, онро назар ба дигар шаҳрҳои Хатлон, бахусус маркази вилоят - шаҳри Ҳулбук ободтар, сернуфузу калонтар ба қалам додаанд.
Айни  ҳол дар ҳудуди шаҳристону регистони шаҳр хатҳои обрави андозаҳояшон ҳархела, калимаи бо ҳам (мос) пайвасткардашуда, роҳҳои зеризаминӣ ба қалъа, таҳҷои роҳҳо, биноҳои зиёди деворҳояшон аз хишти пухта бардошта, гулҳавзҳову чашмаҳои бо хишти пухтаи андозаҳояшон 25х25х5 см ва намудҳои дигар орододашуда, мақбараҳо, сағонаҳо, гӯристонҳо (аз ҷумла тоисломӣ), қабрҳои бо хишти пухта сохташуда, боқимондаҳои қалъаҳо ва бисёр ёдгориҳои нодир зери хок хуфтаанд.
Аз ҳудуди шаҳри Мунк бештар аз 2 ҳазор ёдгорӣ ёфт шудааст, ки дар байни онҳо осори замони зиндагии мардуми ориёинажод - ёдгориҳои асри биринҷ низ хеле зиёданд. Аз ҷумла, ёдгориҳое, ки аз гӯрҳои тоисломии мардуми ориёитабор ёфт шудаанд, бебаҳову нодир ва беназиранд. Дар байни онҳо шаддаҳои муҳра, лавозимоти ороишоти занона, аз он ҷумла ойинаи биринҷӣ, усмакашакҳои биринҷӣ, ки аз гӯри бонуе рӯ заданд, шамшер ва лавозимоти дигар, ки аз қабри марди ҷанговар ба даст омадааст, инчунин, зарфҳои гуногуни сафолини ҳархела, ки аз ҳудуди музофот ва таҳҷои ин шаҳри қадима дастраси мо гардидаанд, қимати баланди илмӣ ва таърихӣ доранд. Бахусус, қолабҳои гулпартоии замони зиндагии мардуми ориёинажод, яъне қолабҳое, ки намуди салибӣ (крестӣ) ва аломатҳои  махсуси  рамзи  ориёӣ дошта ва бозёфтҳои дигар - ёдгориҳои беҳамтои нодир буда, аҳамияти бузурги таърихиро дар худ маҳфуз медоранд.
Дар ин миён тангаҳои гуногуни қадима ва сиккаҳои ҳархелаи замонҳои гуногуни таърихӣ, ки дар шаҳрҳои гуногуни Мовароуннаҳру Хуросон ва берун аз онҳо зарб зада шудаанд, бозгӯи ободӣ, тиҷорат ва шаҳрдории ин гӯшаи дурдасти Хатлонзаминанд.
Умуман, бештар аз ду ҳазор ёдгориҳои таърихӣ – бозёфтҳои нодире, ки дар тӯли бештар аз сӣ сол муаллифи ин сатрҳо аз ҳудуди таҳҷои ин шаҳри азими Хатлонзамин ҷамъоварӣ намуда, дар Осорхонаи таърихӣ – кишваршиносии ноҳиявӣ ба намоиш гузошта шудааст, арзиши баланди таърихӣ доранд.
Агарчи ёдгориҳои таърихӣ дар таҳҷо ва ҳудуди фарогири ин шаҳр хеле зиёданд, ҳанӯз ҳам  таҳқиқоти мукаммале амалӣ нагардидааст. Боварӣ ҳаст, ки бостоншиносони тоҷик ба таҳқиқоти ин шаҳри қадима камар баста, саҳифаҳои пурарзишеро ба таърихи халқи тоҷик илова менамоянд.
Амир Сайиди МУНКӢ,
директори Осорхонаи таърихӣ - кишваршиносии ноҳияи Ховалинг


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 25.01.2018    №: 20    Мутолиа карданд: 119

21.02.2018


Вохӯрии Сироҷиддин Аслов бо Оле Йоҳан Бёрней

Ҷаласаи ситоди ҷумҳуриявӣ дар Вазорати кишоварзӣ

Баррасии масоили мубрами густариши ҳамкориҳо

Баргузории намоиши «Корвони ҳунар»

Ҷаҳон дар як сатр

СММ Туркияро ба қатъи амалиёти низомӣ дар Африн даъват намуд

Дар ИДМ 90 нафар барои маблағгузории терроризм ба даст афтод

Кушта шудани 24 полис аз дасти толибон

ДИ дар Афғонистон ва Покистон реша медавонад

Венесуэла соҳиби криптоасъори худ шуд

Samsung дроне баровард, ки бо нигоҳ идора мешавад

20.02.2018


Бизнес-форуми доираҳои соҳибкорӣ баргузор мешавад

Хисрав Соҳибзода бо Султон Саъд ал-Мурайхӣ мулоқот намуд

Дурнамои рушди сиёсати давлатии ҷавонон матраҳ мегардад

ҶДММ “Суғуртаи асри XXI” соҳиби иҷозатнома шуд

Ҷаҳон дар як сатр

Вячеслав Володин: «Дар Сурия миёни «ДИ» - ро Русия шикаст»

Гуфтушуниди Чин бо ҷудоихоҳони покистонӣ

Қазоқистон: «Шустан» - и $500 миллион ва 8 сол маҳрумӣ аз озодӣ

Барои барқарорсозии Мехико баъди заминҷунбӣ шаш сол зарур аст

19.02.2018


Сироҷиддин Аслов бо Валбурга Рос мулоқот намуд

Муносибатҳои тиҷоратию иқтисодӣ бо Япония густариш меёбанд

Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе ба стандартҳои ҷаҳонӣ мутобиқ мешавад

Барориши нахустини коғазҳои қиматнок ба иқтисоди кишвар 500 миллион доллар ворид намуд

Нуъмон Абдуғаффорзода: "Ба шарофати имтиёзҳои андозию гумрукӣ инфрасохтори сайёҳӣ рушд меёбад"

Ҷаҳон дар як сатр

Масъулияти куштори одамон дар Қизлярро «ДИ» ба зимма гирифт

ИА воридсозии сулҳофарон ба Донбассро воситаи қатъи таҳрими зиддирусӣ мешуморад

Мексика дар 33 мунитсипалитет ҳолати фавқулода роҳандозӣ кард

Садамаи чархбол боиси марги 13 нафар гашт

Дар Венесуэла ҳавопаймо ба болои хона афтид

Варзиш

17.02.2018


Сироҷиддин Аслов бо Ясмин Гуедар мулоқот намуд

Баррасии рушди муносибатҳои Тоҷикистону Озарбойҷон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед