logo

иқтисод

ГАРМИИ ҒАЙРИМУҚАРРАРӢ. ОЛИМОН БА КИШОВАРЗОН ЧӢ ТАВСИЯ МЕДИҲАНД?

Тағйирёбии иқлим дар ҷаҳон, аз ҷумла Тоҷикистон, боиси нигаронии ҷомеа гардидааст. Агентии обуҳавосанҷии мамлакат вазъи обу ҳаворо дар моҳҳои январ – феврали соли равон аз меъёри муқаррарӣ гарм пешгӯӣ кардааст. Чунин вазъи ҳаво дар нашъунамои зироат, боғу токзор, умуман соҳаи кишоварзӣ, ки асоси таъмини амнияти озуқаворӣ маҳсуб меёбад, таъсири манфӣ мерасонад.
Бинобар сабаби хушк омадани тирамоҳ ва фасли зимистон аз ҳисоби мутахассисон ва олимони соҳа ситоди доимоамалкунанда таъсис дода шуда, гурӯҳҳои корӣ ба шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ баҳри пешниҳоди тавсияҳо ба кишоварзон сафарбар карда шудаанд. Олимони соҳа амалисозии чанд тадбири муҳимро дар ин самт ба манфиат арзёбӣ мекунанд.
- Имсол тобистон гарм, тирамоҳ хушк, зимистон низ хушку бебориш омад, ки ин омилҳо ба соҳаи кишоварзӣ бетаъсир намемонанд. Чунки ҳар як фасли сол аз рӯи хусусияти худ ба зироатҳои кишоварзӣ  таъсир мерасонад. Барои пешгирии таъсири гармии зиёд тадбирҳои зарурии  агротехникиро сари вақт ба роҳ мондан зарур аст. Барои он ки дарахтони мевадиҳанда ё зироатҳои кишоварзӣ намнокии заруриро барои фасли баҳор гиранд, мо бояд аз чорабиниҳои агротехникӣ самаранок истифода барем. Гармшавии ҳаво ба зиёд шудани зараррасонҳо мусоидат намуда, онҳо зимистонро дар танаи дарахт, зери хок, зери барг  бо хубӣ мегузаронанд. Барои он, ки онҳо нобуд шаванд, ҳарорат бояд аз 8 – 10 дараҷа паст бошад. Аз ин рӯ, яхобмонӣ яке аз роҳҳои асосии пешгирии зарари гармии ҳаво ба соҳаи кишоварзӣ дар фасли зимистон мебошад, - гуфт Саидалӣ Гулов, профессори Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон.
Чунонки олим С. Гулов зикр намуд, дар фасли зимистон 2 навъи обмонӣ: яхобмонӣ ва обмонии муқаррариро дар вақташ иҷро намудан ҳатмист. Обмонии муқаррарӣ ба хотири ҷамъ намудани намӣ буда, бояд на танҳо дар боғот, балки дар  ҳамаи заминҳои корам, аз қабили пахтаю зироатҳои полизӣ гузаронда шавад, то дар фасли баҳор барои кишт ва сабзиши зироатҳо  намӣ муътадил бошад. Яхобмонӣ барои нест кардани ҳашарот ва зараррасонҳо, ки дар ҳамаи заминҳо мавҷуданд, манфиат дорад. Яхобмонӣ давраи гулкунии дарахтони мевадиҳандаро қариб як моҳ ақиб мепартояд ва сохти хокро беҳтар мегардонад. Деҳқонон бояд донанд, ки меъёри обмонӣ дар 1 гектар заминҳои қумнок ё сангдор бояд 700 – 800 метри мукааб ва заминҳои хокӣ то 1300 метри мукааб бошад. Ҳамчунин, теъдоди обмониро дар ин давра дуруст риоя намудан зарур аст. Дар давраи зимистон мувофиқи тадбирҳои агротехникӣ бояд дар 1 сол 1 ё 2 маротиба яхоб монда шавад. Лекин, бо назардошти ин, ки тирамоҳу зимистони имсола гарм омад, теъдоди обмонӣ бояд то 2 – 3 маротиба зиёд шавад. Яхобмонӣ омили асосӣ барои сабзиши муътадили зироатҳои кишоварзӣ мебошад.
Омили дигар барои барвақт бедор нашудани ниҳолҳо сафед кардани танаи дарахтон то шохаҳои асосӣ аст. Яъне ба воситаи оҳак бо иловаи даҳани фаранг (номи як навъ дору) маҳлул омода намуда, танаи дарахтонро сафед кардан  барои гарм нашудани танаи дарахт манфиат дошта, ҳашароту зараррасонҳоеро, ки дар танаи дарахт ҳастанд, нобуд месозад. Боришоти табииро, хусусан дар заминҳои лалмӣ, истифода бурдан ба манфиати кор аст. Яъне барфро дар атрофи дарахт ҷамъ намуда, аз рӯи барф хок партофтан зарур аст, то ки барф оҳиста об шуда, намӣ то решаи он равад, - гуфт С. Гулов.
М. ШАРИПОВА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.01.2018    №: 23    Мутолиа карданд: 231

16.08.2018


Рӯзноманигорони ӯзбек меҳмони Тоҷикистон

15.08.2018


ЛЕВАКАНТ. Пастравии сатҳи ҷинояткорӣ дар байни ноболиғон

БАЛҶУВОН. Бунёди 14 иншоот

САНОАТ ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ КОҲИШ МЕЁБАД,ЧАРО?

КИШОВАРЗӢ ДАР НОҲИЯИ ТЕМУРМАЛИК АФЗАЛИЯТ ДОРАД

14.08.2018


ТОҶИКИСТОН – ҚАЗОҚИСТОН. Нахустҷаласаи Шӯрои корӣ ва ҳамоиши соҳибкорон

МАҚОМОТИ СУДӢ ВА ВАО. Иқдоме барои таҳкими ҳамкориҳо

"ЗЕБОНИСО". Аввалин чемпиони Тоҷикистон оид ба футбол миёни бонувон

ММТ: "Беш аз 50 ҳазор довталаб донишҷӯ шуд"

10.08.2018


Қабули нусхаи Эътимоднома аз сафири Туркманистон

Ҷаласаи Шӯрои ИДМ оид ба сайёҳӣ оғоз ёфт

Ҷаласаи Шӯрои марказии Ҷамъияти ихтиёрии мусоидат ба артиши ИДМ

Ҳамоиши тиҷоратии соҳибкорони Тоҷикистону Қазоқистон

ХАТЛОН. Нахустин форуми тиҷорати маҳсулоти боғдорӣ доир гардид

СУҒД. 90 ҳазор сомонӣ барои ғолибони озмуни "Маҳаллаи беҳтарин"

Семинари муфид

09.08.2018


Туҳфаи ФФТ ба варзишгарони Хоруғ

МАОРИФ. Имконияти нав ба як гурӯҳ довталабон

КӮЛОБ. Истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ афзудааст

Ғолибони ҷоизаи Зебунисо Рустамова муайян шуданд

07.08.2018


ДУШАНБЕ. Таъсиси ҷойҳои махсус барои забҳи чорво

Шӯрои сайёҳии давлатҳои аъзои ИДМ дар Душанбе

Пресс-тури рӯзноманигорони агентиҳои иттилоотии ИДМ

«Сомон Эйр». Роҳандозии парвозҳо ба самти Бухоро

Буҷети давлатӣ 2,4 миллиард сомонӣ афзуд

ММД. Афзоиши воқеии он 7,2 дарсадро ташкил дод

ММТ. “Пешномнависӣ” кори довталабро осон кард

Роҳхати 28 варзишгари дигар ба бозиҳои Осиё

06.08.2018


Вохӯрии Абдуҷаббор Раҳмонзода бо аҳли ҷомеаи Данғара

Аввалин гурӯҳи зоирони тоҷик ба Арабистони Саудӣ сафар кард

Душанбе. Ярмаркаҳои мактабӣ ташкил мешаванд

03.08.2018


Мулоқоти Абдуҷаббор Раҳмонзода бо сокинони шаҳри Кӯлоб

Боздиди Раҷаббой Аҳмадзода аз намоиши ҳунарҳои мардумӣ ва маҳсулоти кишоварзӣ

Ҷамъбасти Намоишгоҳи якмоҳаи ҳунарҳои мардумӣ дар Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед