logo

иқтисод

ГАРМИИ ҒАЙРИМУҚАРРАРӢ. ОЛИМОН БА КИШОВАРЗОН ЧӢ ТАВСИЯ МЕДИҲАНД?

Тағйирёбии иқлим дар ҷаҳон, аз ҷумла Тоҷикистон, боиси нигаронии ҷомеа гардидааст. Агентии обуҳавосанҷии мамлакат вазъи обу ҳаворо дар моҳҳои январ – феврали соли равон аз меъёри муқаррарӣ гарм пешгӯӣ кардааст. Чунин вазъи ҳаво дар нашъунамои зироат, боғу токзор, умуман соҳаи кишоварзӣ, ки асоси таъмини амнияти озуқаворӣ маҳсуб меёбад, таъсири манфӣ мерасонад.
Бинобар сабаби хушк омадани тирамоҳ ва фасли зимистон аз ҳисоби мутахассисон ва олимони соҳа ситоди доимоамалкунанда таъсис дода шуда, гурӯҳҳои корӣ ба шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ баҳри пешниҳоди тавсияҳо ба кишоварзон сафарбар карда шудаанд. Олимони соҳа амалисозии чанд тадбири муҳимро дар ин самт ба манфиат арзёбӣ мекунанд.
- Имсол тобистон гарм, тирамоҳ хушк, зимистон низ хушку бебориш омад, ки ин омилҳо ба соҳаи кишоварзӣ бетаъсир намемонанд. Чунки ҳар як фасли сол аз рӯи хусусияти худ ба зироатҳои кишоварзӣ  таъсир мерасонад. Барои пешгирии таъсири гармии зиёд тадбирҳои зарурии  агротехникиро сари вақт ба роҳ мондан зарур аст. Барои он ки дарахтони мевадиҳанда ё зироатҳои кишоварзӣ намнокии заруриро барои фасли баҳор гиранд, мо бояд аз чорабиниҳои агротехникӣ самаранок истифода барем. Гармшавии ҳаво ба зиёд шудани зараррасонҳо мусоидат намуда, онҳо зимистонро дар танаи дарахт, зери хок, зери барг  бо хубӣ мегузаронанд. Барои он, ки онҳо нобуд шаванд, ҳарорат бояд аз 8 – 10 дараҷа паст бошад. Аз ин рӯ, яхобмонӣ яке аз роҳҳои асосии пешгирии зарари гармии ҳаво ба соҳаи кишоварзӣ дар фасли зимистон мебошад, - гуфт Саидалӣ Гулов, профессори Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон.
Чунонки олим С. Гулов зикр намуд, дар фасли зимистон 2 навъи обмонӣ: яхобмонӣ ва обмонии муқаррариро дар вақташ иҷро намудан ҳатмист. Обмонии муқаррарӣ ба хотири ҷамъ намудани намӣ буда, бояд на танҳо дар боғот, балки дар  ҳамаи заминҳои корам, аз қабили пахтаю зироатҳои полизӣ гузаронда шавад, то дар фасли баҳор барои кишт ва сабзиши зироатҳо  намӣ муътадил бошад. Яхобмонӣ барои нест кардани ҳашарот ва зараррасонҳо, ки дар ҳамаи заминҳо мавҷуданд, манфиат дорад. Яхобмонӣ давраи гулкунии дарахтони мевадиҳандаро қариб як моҳ ақиб мепартояд ва сохти хокро беҳтар мегардонад. Деҳқонон бояд донанд, ки меъёри обмонӣ дар 1 гектар заминҳои қумнок ё сангдор бояд 700 – 800 метри мукааб ва заминҳои хокӣ то 1300 метри мукааб бошад. Ҳамчунин, теъдоди обмониро дар ин давра дуруст риоя намудан зарур аст. Дар давраи зимистон мувофиқи тадбирҳои агротехникӣ бояд дар 1 сол 1 ё 2 маротиба яхоб монда шавад. Лекин, бо назардошти ин, ки тирамоҳу зимистони имсола гарм омад, теъдоди обмонӣ бояд то 2 – 3 маротиба зиёд шавад. Яхобмонӣ омили асосӣ барои сабзиши муътадили зироатҳои кишоварзӣ мебошад.
Омили дигар барои барвақт бедор нашудани ниҳолҳо сафед кардани танаи дарахтон то шохаҳои асосӣ аст. Яъне ба воситаи оҳак бо иловаи даҳани фаранг (номи як навъ дору) маҳлул омода намуда, танаи дарахтонро сафед кардан  барои гарм нашудани танаи дарахт манфиат дошта, ҳашароту зараррасонҳоеро, ки дар танаи дарахт ҳастанд, нобуд месозад. Боришоти табииро, хусусан дар заминҳои лалмӣ, истифода бурдан ба манфиати кор аст. Яъне барфро дар атрофи дарахт ҷамъ намуда, аз рӯи барф хок партофтан зарур аст, то ки барф оҳиста об шуда, намӣ то решаи он равад, - гуфт С. Гулов.
М. ШАРИПОВА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.01.2018    №: 23    Мутолиа карданд: 173

21.05.2018


Ҷаҳон дар як сатр

Пекин ҷонибдори бунёди тамаддуни экологист

Маҳви 65 ҳазор ҷангӣ дар Сурия

Вашингтон барои мубориза алайҳи терроризм қариб $3 триллион харҷ кардааст

Иттиҳоди Аврупо ба ИМА роҳи пешгирии боҷро нишон дод

Мансабдорони Қазоқистон аз ҳаққи узвият дар созмонҳои динӣ маҳрум мешаванд

18.05.2018


Ҷаласа таҳти роҳбарии муовини Сарвазири мамлакат

Брифинги матбуотӣ оид ба натиҷаҳои Конфронси байналмилалии Душанбе

Ифтитоҳи Маркази таҳсилот, илм ва фарҳанги Беларус

17.05.2018


Баррасии масоили соҳибкорӣ

Вохӯрии Исматулло Насредин бо Эндрю Гилмор

Чорабиниҳо бахшида ба Рӯзи ҷавонон

Туризм аз бахшҳои асосии иқтисоди миллӣ

ОРОИШГАРИ ШАҲРИ КӮЛОБ

Армуғон аз Италия

Ҷаҳон дар як сатр

Низомиёни афғон маркази музофоти Фараҳро аз «Толибон» озод карданд

Дар Қоҳира кишварҳои араб масъалаи Байтулмуқаддасро баррасӣ мекунанд

Дар Қазоқистон иттиҳодияҳои динӣ ҳисоботи молиявӣ хоҳанд дод

Қирғизистон: ҳаҷми воридот аз содирот 3,2 маротиба бештар аст

16.05.2018


Рӯзҳои фарҳангии ВМКБ дар Хатлон

В. Путин: «Силоҳи нави мо даҳсолаҳо тавозуни стратегиро дар ҷаҳон таъмин месозад»

Пхенян таҳдиди дасткашӣ аз ҳамоиши ИМА – Кореяи Шимолӣ кард

«Иқтисоди сабз» метавонад 24 миллион ҷойи нави кор фароҳам орад

Дарёфти 7 медал дар Чемпионати Осиё

Касби мақоми дувуми Разавӣ дар Чемпионати Осиё

Баргузории «Дави миллӣ»

15.05.2018


Оғози ҷаласаи дуюми Кумитаи байналмилалии роҳбарикунанда

Баргузории мизи мудаввар дар Суди Олии иқтисодӣ

«Оила ва нақши он дар рушди шахсияти инсон»

Ҷаҳон дар як сатр

Дар Остона музокироти сулҳи Сурия оғоз ёфт

Мулоқоти Путин ва Жээнбеков дар Сочи

Назарбоев байни баҳрҳои Сиёҳ ва Хазар сохтани канали киштигардро мехоҳад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед