logo

иқтисод

ГАРМИИ ҒАЙРИМУҚАРРАРӢ. ОЛИМОН БА КИШОВАРЗОН ЧӢ ТАВСИЯ МЕДИҲАНД?

Тағйирёбии иқлим дар ҷаҳон, аз ҷумла Тоҷикистон, боиси нигаронии ҷомеа гардидааст. Агентии обуҳавосанҷии мамлакат вазъи обу ҳаворо дар моҳҳои январ – феврали соли равон аз меъёри муқаррарӣ гарм пешгӯӣ кардааст. Чунин вазъи ҳаво дар нашъунамои зироат, боғу токзор, умуман соҳаи кишоварзӣ, ки асоси таъмини амнияти озуқаворӣ маҳсуб меёбад, таъсири манфӣ мерасонад.
Бинобар сабаби хушк омадани тирамоҳ ва фасли зимистон аз ҳисоби мутахассисон ва олимони соҳа ситоди доимоамалкунанда таъсис дода шуда, гурӯҳҳои корӣ ба шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ баҳри пешниҳоди тавсияҳо ба кишоварзон сафарбар карда шудаанд. Олимони соҳа амалисозии чанд тадбири муҳимро дар ин самт ба манфиат арзёбӣ мекунанд.
- Имсол тобистон гарм, тирамоҳ хушк, зимистон низ хушку бебориш омад, ки ин омилҳо ба соҳаи кишоварзӣ бетаъсир намемонанд. Чунки ҳар як фасли сол аз рӯи хусусияти худ ба зироатҳои кишоварзӣ  таъсир мерасонад. Барои пешгирии таъсири гармии зиёд тадбирҳои зарурии  агротехникиро сари вақт ба роҳ мондан зарур аст. Барои он ки дарахтони мевадиҳанда ё зироатҳои кишоварзӣ намнокии заруриро барои фасли баҳор гиранд, мо бояд аз чорабиниҳои агротехникӣ самаранок истифода барем. Гармшавии ҳаво ба зиёд шудани зараррасонҳо мусоидат намуда, онҳо зимистонро дар танаи дарахт, зери хок, зери барг  бо хубӣ мегузаронанд. Барои он, ки онҳо нобуд шаванд, ҳарорат бояд аз 8 – 10 дараҷа паст бошад. Аз ин рӯ, яхобмонӣ яке аз роҳҳои асосии пешгирии зарари гармии ҳаво ба соҳаи кишоварзӣ дар фасли зимистон мебошад, - гуфт Саидалӣ Гулов, профессори Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон.
Чунонки олим С. Гулов зикр намуд, дар фасли зимистон 2 навъи обмонӣ: яхобмонӣ ва обмонии муқаррариро дар вақташ иҷро намудан ҳатмист. Обмонии муқаррарӣ ба хотири ҷамъ намудани намӣ буда, бояд на танҳо дар боғот, балки дар  ҳамаи заминҳои корам, аз қабили пахтаю зироатҳои полизӣ гузаронда шавад, то дар фасли баҳор барои кишт ва сабзиши зироатҳо  намӣ муътадил бошад. Яхобмонӣ барои нест кардани ҳашарот ва зараррасонҳо, ки дар ҳамаи заминҳо мавҷуданд, манфиат дорад. Яхобмонӣ давраи гулкунии дарахтони мевадиҳандаро қариб як моҳ ақиб мепартояд ва сохти хокро беҳтар мегардонад. Деҳқонон бояд донанд, ки меъёри обмонӣ дар 1 гектар заминҳои қумнок ё сангдор бояд 700 – 800 метри мукааб ва заминҳои хокӣ то 1300 метри мукааб бошад. Ҳамчунин, теъдоди обмониро дар ин давра дуруст риоя намудан зарур аст. Дар давраи зимистон мувофиқи тадбирҳои агротехникӣ бояд дар 1 сол 1 ё 2 маротиба яхоб монда шавад. Лекин, бо назардошти ин, ки тирамоҳу зимистони имсола гарм омад, теъдоди обмонӣ бояд то 2 – 3 маротиба зиёд шавад. Яхобмонӣ омили асосӣ барои сабзиши муътадили зироатҳои кишоварзӣ мебошад.
Омили дигар барои барвақт бедор нашудани ниҳолҳо сафед кардани танаи дарахтон то шохаҳои асосӣ аст. Яъне ба воситаи оҳак бо иловаи даҳани фаранг (номи як навъ дору) маҳлул омода намуда, танаи дарахтонро сафед кардан  барои гарм нашудани танаи дарахт манфиат дошта, ҳашароту зараррасонҳоеро, ки дар танаи дарахт ҳастанд, нобуд месозад. Боришоти табииро, хусусан дар заминҳои лалмӣ, истифода бурдан ба манфиати кор аст. Яъне барфро дар атрофи дарахт ҷамъ намуда, аз рӯи барф хок партофтан зарур аст, то ки барф оҳиста об шуда, намӣ то решаи он равад, - гуфт С. Гулов.
М. ШАРИПОВА,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.01.2018    №: 23    Мутолиа карданд: 271

17.10.2018


РАШТ. Гусели 40 нафар ба хизмати ҳарбӣ

ТОҶИКОБОД. Ду коргоҳи нав дар хизмати сокинон

Вусъати омодагиҳо дар ноҳияи Спитамен

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. 414 иншоот бунёд меёбад

ВАРЗИШГАРОНИ ТОҶИК ДАР ҚУВВАОЗМОИИ ҶАҲОНӢ

Бозиҳои олимпии наврасон. МЕДАЛИ НУҚРАИ БЕЖАН

16.10.2018


Тасдиқи нақшаи чорабиниҳо оид ба шинондани ниҳолҳо

Мунтахаби Тоҷикистон дар мусобиқаи "Bangabandhu Gold Cup" ҷои дувумро гирифт

БОЗИҲОИ ОЛИМПИИ НАВРАСОН. Мо соҳиби медал шудем

10.10.2018


Ҷаласаи Шӯрои вазирони мудофиаи кишварҳои узви ИДМ баргузор мешавад

Таҳкими ҳамкориҳои Бонки миллии Тоҷикистон ва БАТР

Дар Душанбе Фестивали байналмилалии «Чакан» доир мегардад

СУҒД. Бунёд ва таъмири 110 иншооти фарҳангӣ

РАШТ. Сохтмони 140 иншоот

РОШТҚАЛЪА. Вусъати созандагӣ

“SLOW FOOD”. Муаррифии гулмоҳии амударёӣ ва оши палов

МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН ДАР ФИНАЛИ МУСОБИҚАИ "BANGABANDHU GOLD CUP"

09.10.2018


БАЛҶУВОН. Рӯ ба рушд

РАШТ. Авлавият ба ҳифзи муҳити зист

ТАНЗИМ. Қонуншиканон 25 ҳазор сомонӣ ҷарима шуданд

Сипоси сарвари ОПЕК Муҳаммад Баркиндо аз Владимир Путин

Сарони Россия ва Ӯзбекистон ҳамкории дуҷонибаро баррасӣ карданд

Неруҳои эътилофи байналмилалӣ дар Афғонистон амнияти интихоботро таъмин месозанд

Лондон зери об мемонад?

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2018


Даҳ соли минтақаҳои озоди иқтисодӣ

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Мунтахаби Тоҷикистон – барандаи медалҳои нуқра

ДЗЮ-ДО. Натиҷаҳо аз Ҷоми Президенти Тоҷикистон

"ПАЛАНГИ ТИЛЛОӢ". Ғалабаи Ҷомӣ Ҳасанов

Сафари расмии Владимир Путин ба Ҳиндустон

Трамп ба вохӯрияш бо Путин дар Хелсинки баҳои баланд дод

Дар Туркия ҳамоиши чорҷониба оид ба Сурия баргузор мегардад

Селфи бо марг бозӣ кардан аст

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед