logo

фарҳанг

САДА - ҶАШНИ ҚАБЛ АЗ НАВРӮЗ

Дар бораи Ҷашни Сада, ки ҳар сол дар даҳуми баҳманмоҳ (мутобиқ ба 31 январ) онро ниёгони мо бо шукӯҳу шаҳомати хосса таҷлил мекарданд, ду ривоят ё худ устура мавҷуд аст, ки ҳар ду баробари  тавсифҳои гуногун, таъкид бар он кардаанд, ки иди Сада 50 шабонарӯз (яъне 50 шабу 50 рӯз) қабл аз Наврӯз баргузор мегардад. Он, асосан, гувоҳи қавии  пешомади Наврӯз аст ва ба ин маънӣ ишора бар он мекунад, ки пас аз Шаби ялдо (ё Ҷашни Дайгон, ки  дарозтарин шаби сол аст) дароз шудани рӯз ба вуқӯъ мепайвандад, гарм шудани ҳаво ва партавафшонии бештари Хуршед ба Замин ба вуҷуд меояд, Замин бордор мешавад ва деҳқон ба кандани ҷӯю мондани яхоб, омода намудани тухмӣ ва ғайра шурӯъ мекунад.
Ҷашни Сада бо баромадани чиллаи бузург фаро мерасад ва таҷлили  он, мисли дигар ҷашнҳои суннатии сол, расму оинҳои хоси худро дорад. Ба ҷуз густурдани хони идона ва гузоштани хӯрокҳои лазизу  шириниҳои гуногун рӯи  дастархон, яке аз мушаххасоти он оташсӯзӣ аст.
Мутафаккири бузурги форсу тоҷик Умари Хайём дар «Наврӯзнома» - и хеш навиштааст, ки Ҷашни Сада ба пирӯзии Фаридун бар Заҳҳок нисбат дода шудааст. Ӯ қайд  мекунад, ки вақте Фаридун бар Заҳҳок ғалаба кард ва мардум  аз ҷабру ситами ӯ бирастанд, ин ҳодисаро фоли нек донистанд ва бо фармони Фаридун ин рӯзро бо оташсӯзии бузург ҷашн гирифтанд.
Дар ин суханони Умари Хайём мазмунҳои гуногун ниҳонанд, ки бахше аз онро қаблан Абурайҳони Берунӣ  дар «Осор - ул - боқия» ва қисми дигари онро Фирдавсӣ дар «Шоҳнома»  баён намуда буданд. Ин ҷо, пеш аз ҳама, вазири Заҳҳок - Армаилро дар назар дорам, ки барои пешгирӣ аз куштани ҷавонон яке аз ду қурбонии морони Заҳҳокро ба паноҳгоҳе дар кӯҳи  Дамованд мефиристод. Фаридун ба ин амали вазири нексиришти Заҳҳок бовар накард ва дастур дод, ки раҳоёфтагонро биёранд ва дар болои бомашон оташафрӯзӣ  кунанд, то гуфтаҳои  Армаил собит шавад. Бегоҳии он рӯз аксари боми хонаҳо аз оташ фурӯзон гашт. Дар ин ҷо боз чандин масоил, аз қабили ширкати шоирону ромишгарон дар маҳфили шеърхонию бадеҳагӯӣ ва ғайраро мавриди баррасӣ қарор додан мумкин аст.
Нигина БОЗОРОВА,
директори муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 59 - и ноҳияи Синои шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.01.2018    №: 23    Мутолиа карданд: 139

24.05.2018


Симои сиёсӣ ва фарҳангии Пешвои миллат

Мулоқоти Шукурҷон Зуҳуров бо Алекен Еминбахэ

Вохӯрии ҳайати вазоратҳои корҳои дохилии Тоҷикистону Ӯзбекистон

Рӯнамоии иқтидори сайёҳии кишвар дар Боку

ҶАЙҲУН. ПИЁЗ ЗИЁДУ ХАРИДОР КАМ

Ҷаҳон дар як сатр

СҲШ: таваҷҷуҳи вижа ба таъмини амнияти лоиҳаҳои байналмилалии стратегӣ

Ширкати 15 ҳазор меҳмон дар ҳамоиши иқтисодии Петербург

Макрон бо умеде ба Санкт-Петербург меояд, ки «Русияро ба Аврупо орад»

Дар Ҳилманд 15 нафарро аз асорати «Толибон» озод карданд

Қазоқистон гандуми бисёрсола парвариш кардан мехоҳад

23.05.2018


Ҷаласаи Шӯрои сарони ҳукуматҳои ИДМ баргузор мегардад

Вохӯрии Абдураҳим Қаҳҳоров бо Чжао Кэчжи

Тоҷикистон дар ҳифзи нигаҳдории гуногунии биологӣ саҳми назаррас дорад

Ҷаҳон дар як сатр

Рашид Олимов: «Масоили амниятӣ таваҷҷуҳи бештар мехоҳад»

Дар Олмон ба хотимабахшии «давраи яхбандӣ» дар муносибат бо Русия даъват намуданд

Аморат низоми раводидро барои сармоягузорону мутахассисони баландпоя сабук кард

Қазоқистон: имтиёзҳои қарзи манзил барои омӯзгорон ва табибон

Қирғизистон барои иштирок дар лоиҳаи «Digital CASA» беш аз 3 миллиард рубл мегирад

21.05.2018


Ҷаҳон дар як сатр

Пекин ҷонибдори бунёди тамаддуни экологист

Маҳви 65 ҳазор ҷангӣ дар Сурия

Вашингтон барои мубориза алайҳи терроризм қариб $3 триллион харҷ кардааст

Иттиҳоди Аврупо ба ИМА роҳи пешгирии боҷро нишон дод

Мансабдорони Қазоқистон аз ҳаққи узвият дар созмонҳои динӣ маҳрум мешаванд

18.05.2018


Ҷаласа таҳти роҳбарии муовини Сарвазири мамлакат

Брифинги матбуотӣ оид ба натиҷаҳои Конфронси байналмилалии Душанбе

Ифтитоҳи Маркази таҳсилот, илм ва фарҳанги Беларус

17.05.2018


Баррасии масоили соҳибкорӣ

Вохӯрии Исматулло Насредин бо Эндрю Гилмор

Чорабиниҳо бахшида ба Рӯзи ҷавонон

Туризм аз бахшҳои асосии иқтисоди миллӣ

ОРОИШГАРИ ШАҲРИ КӮЛОБ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед