logo

фарҳанг

САДА - ҶАШНИ ҚАБЛ АЗ НАВРӮЗ

Дар бораи Ҷашни Сада, ки ҳар сол дар даҳуми баҳманмоҳ (мутобиқ ба 31 январ) онро ниёгони мо бо шукӯҳу шаҳомати хосса таҷлил мекарданд, ду ривоят ё худ устура мавҷуд аст, ки ҳар ду баробари  тавсифҳои гуногун, таъкид бар он кардаанд, ки иди Сада 50 шабонарӯз (яъне 50 шабу 50 рӯз) қабл аз Наврӯз баргузор мегардад. Он, асосан, гувоҳи қавии  пешомади Наврӯз аст ва ба ин маънӣ ишора бар он мекунад, ки пас аз Шаби ялдо (ё Ҷашни Дайгон, ки  дарозтарин шаби сол аст) дароз шудани рӯз ба вуқӯъ мепайвандад, гарм шудани ҳаво ва партавафшонии бештари Хуршед ба Замин ба вуҷуд меояд, Замин бордор мешавад ва деҳқон ба кандани ҷӯю мондани яхоб, омода намудани тухмӣ ва ғайра шурӯъ мекунад.
Ҷашни Сада бо баромадани чиллаи бузург фаро мерасад ва таҷлили  он, мисли дигар ҷашнҳои суннатии сол, расму оинҳои хоси худро дорад. Ба ҷуз густурдани хони идона ва гузоштани хӯрокҳои лазизу  шириниҳои гуногун рӯи  дастархон, яке аз мушаххасоти он оташсӯзӣ аст.
Мутафаккири бузурги форсу тоҷик Умари Хайём дар «Наврӯзнома» - и хеш навиштааст, ки Ҷашни Сада ба пирӯзии Фаридун бар Заҳҳок нисбат дода шудааст. Ӯ қайд  мекунад, ки вақте Фаридун бар Заҳҳок ғалаба кард ва мардум  аз ҷабру ситами ӯ бирастанд, ин ҳодисаро фоли нек донистанд ва бо фармони Фаридун ин рӯзро бо оташсӯзии бузург ҷашн гирифтанд.
Дар ин суханони Умари Хайём мазмунҳои гуногун ниҳонанд, ки бахше аз онро қаблан Абурайҳони Берунӣ  дар «Осор - ул - боқия» ва қисми дигари онро Фирдавсӣ дар «Шоҳнома»  баён намуда буданд. Ин ҷо, пеш аз ҳама, вазири Заҳҳок - Армаилро дар назар дорам, ки барои пешгирӣ аз куштани ҷавонон яке аз ду қурбонии морони Заҳҳокро ба паноҳгоҳе дар кӯҳи  Дамованд мефиристод. Фаридун ба ин амали вазири нексиришти Заҳҳок бовар накард ва дастур дод, ки раҳоёфтагонро биёранд ва дар болои бомашон оташафрӯзӣ  кунанд, то гуфтаҳои  Армаил собит шавад. Бегоҳии он рӯз аксари боми хонаҳо аз оташ фурӯзон гашт. Дар ин ҷо боз чандин масоил, аз қабили ширкати шоирону ромишгарон дар маҳфили шеърхонию бадеҳагӯӣ ва ғайраро мавриди баррасӣ қарор додан мумкин аст.
Нигина БОЗОРОВА,
директори муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 59 - и ноҳияи Синои шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.01.2018    №: 23    Мутолиа карданд: 171

15.08.2018


ЛЕВАКАНТ. Пастравии сатҳи ҷинояткорӣ дар байни ноболиғон

БАЛҶУВОН. Бунёди 14 иншоот

САНОАТ ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ КОҲИШ МЕЁБАД,ЧАРО?

КИШОВАРЗӢ ДАР НОҲИЯИ ТЕМУРМАЛИК АФЗАЛИЯТ ДОРАД

14.08.2018


ТОҶИКИСТОН – ҚАЗОҚИСТОН. Нахустҷаласаи Шӯрои корӣ ва ҳамоиши соҳибкорон

МАҚОМОТИ СУДӢ ВА ВАО. Иқдоме барои таҳкими ҳамкориҳо

"ЗЕБОНИСО". Аввалин чемпиони Тоҷикистон оид ба футбол миёни бонувон

ММТ: "Беш аз 50 ҳазор довталаб донишҷӯ шуд"

10.08.2018


Қабули нусхаи Эътимоднома аз сафири Туркманистон

Ҷаласаи Шӯрои ИДМ оид ба сайёҳӣ оғоз ёфт

Ҷаласаи Шӯрои марказии Ҷамъияти ихтиёрии мусоидат ба артиши ИДМ

Ҳамоиши тиҷоратии соҳибкорони Тоҷикистону Қазоқистон

ХАТЛОН. Нахустин форуми тиҷорати маҳсулоти боғдорӣ доир гардид

СУҒД. 90 ҳазор сомонӣ барои ғолибони озмуни "Маҳаллаи беҳтарин"

Семинари муфид

09.08.2018


Туҳфаи ФФТ ба варзишгарони Хоруғ

МАОРИФ. Имконияти нав ба як гурӯҳ довталабон

КӮЛОБ. Истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ афзудааст

Ғолибони ҷоизаи Зебунисо Рустамова муайян шуданд

07.08.2018


ДУШАНБЕ. Таъсиси ҷойҳои махсус барои забҳи чорво

Шӯрои сайёҳии давлатҳои аъзои ИДМ дар Душанбе

Пресс-тури рӯзноманигорони агентиҳои иттилоотии ИДМ

«Сомон Эйр». Роҳандозии парвозҳо ба самти Бухоро

Буҷети давлатӣ 2,4 миллиард сомонӣ афзуд

ММД. Афзоиши воқеии он 7,2 дарсадро ташкил дод

ММТ. “Пешномнависӣ” кори довталабро осон кард

Роҳхати 28 варзишгари дигар ба бозиҳои Осиё

06.08.2018


Вохӯрии Абдуҷаббор Раҳмонзода бо аҳли ҷомеаи Данғара

Аввалин гурӯҳи зоирони тоҷик ба Арабистони Саудӣ сафар кард

Душанбе. Ярмаркаҳои мактабӣ ташкил мешаванд

03.08.2018


Мулоқоти Абдуҷаббор Раҳмонзода бо сокинони шаҳри Кӯлоб

Боздиди Раҷаббой Аҳмадзода аз намоиши ҳунарҳои мардумӣ ва маҳсулоти кишоварзӣ

Ҷамъбасти Намоишгоҳи якмоҳаи ҳунарҳои мардумӣ дар Душанбе

Густариши ҳамкориҳо бо Бонки исломии рушд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед