logo

фарҳанг

САДА - ҶАШНИ ҚАБЛ АЗ НАВРӮЗ

Дар бораи Ҷашни Сада, ки ҳар сол дар даҳуми баҳманмоҳ (мутобиқ ба 31 январ) онро ниёгони мо бо шукӯҳу шаҳомати хосса таҷлил мекарданд, ду ривоят ё худ устура мавҷуд аст, ки ҳар ду баробари  тавсифҳои гуногун, таъкид бар он кардаанд, ки иди Сада 50 шабонарӯз (яъне 50 шабу 50 рӯз) қабл аз Наврӯз баргузор мегардад. Он, асосан, гувоҳи қавии  пешомади Наврӯз аст ва ба ин маънӣ ишора бар он мекунад, ки пас аз Шаби ялдо (ё Ҷашни Дайгон, ки  дарозтарин шаби сол аст) дароз шудани рӯз ба вуқӯъ мепайвандад, гарм шудани ҳаво ва партавафшонии бештари Хуршед ба Замин ба вуҷуд меояд, Замин бордор мешавад ва деҳқон ба кандани ҷӯю мондани яхоб, омода намудани тухмӣ ва ғайра шурӯъ мекунад.
Ҷашни Сада бо баромадани чиллаи бузург фаро мерасад ва таҷлили  он, мисли дигар ҷашнҳои суннатии сол, расму оинҳои хоси худро дорад. Ба ҷуз густурдани хони идона ва гузоштани хӯрокҳои лазизу  шириниҳои гуногун рӯи  дастархон, яке аз мушаххасоти он оташсӯзӣ аст.
Мутафаккири бузурги форсу тоҷик Умари Хайём дар «Наврӯзнома» - и хеш навиштааст, ки Ҷашни Сада ба пирӯзии Фаридун бар Заҳҳок нисбат дода шудааст. Ӯ қайд  мекунад, ки вақте Фаридун бар Заҳҳок ғалаба кард ва мардум  аз ҷабру ситами ӯ бирастанд, ин ҳодисаро фоли нек донистанд ва бо фармони Фаридун ин рӯзро бо оташсӯзии бузург ҷашн гирифтанд.
Дар ин суханони Умари Хайём мазмунҳои гуногун ниҳонанд, ки бахше аз онро қаблан Абурайҳони Берунӣ  дар «Осор - ул - боқия» ва қисми дигари онро Фирдавсӣ дар «Шоҳнома»  баён намуда буданд. Ин ҷо, пеш аз ҳама, вазири Заҳҳок - Армаилро дар назар дорам, ки барои пешгирӣ аз куштани ҷавонон яке аз ду қурбонии морони Заҳҳокро ба паноҳгоҳе дар кӯҳи  Дамованд мефиристод. Фаридун ба ин амали вазири нексиришти Заҳҳок бовар накард ва дастур дод, ки раҳоёфтагонро биёранд ва дар болои бомашон оташафрӯзӣ  кунанд, то гуфтаҳои  Армаил собит шавад. Бегоҳии он рӯз аксари боми хонаҳо аз оташ фурӯзон гашт. Дар ин ҷо боз чандин масоил, аз қабили ширкати шоирону ромишгарон дар маҳфили шеърхонию бадеҳагӯӣ ва ғайраро мавриди баррасӣ қарор додан мумкин аст.
Нигина БОЗОРОВА,
директори муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 59 - и ноҳияи Синои шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.01.2018    №: 23    Мутолиа карданд: 236

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров

GLOBE SOCCER AWARDS. Беҳтаринҳоро муайян кард

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Пекин музокироти тиҷоратии ИМА ва Чин мегузарад

Эрдуғон пирӯзӣ бар террористони «Давлати исломӣ» - ро эълом дошт

Разведкаи Сурия дар ҳафт сол 80 саркардаи исломиро нест кард

Сарвари ҶХД Корея ба Чин бо ташрифи серӯза омад

Танзими нархи дорудар Қазоқистон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед