logo

фарҳанг

САДА - ҶАШНИ ҚАБЛ АЗ НАВРӮЗ

Дар бораи Ҷашни Сада, ки ҳар сол дар даҳуми баҳманмоҳ (мутобиқ ба 31 январ) онро ниёгони мо бо шукӯҳу шаҳомати хосса таҷлил мекарданд, ду ривоят ё худ устура мавҷуд аст, ки ҳар ду баробари  тавсифҳои гуногун, таъкид бар он кардаанд, ки иди Сада 50 шабонарӯз (яъне 50 шабу 50 рӯз) қабл аз Наврӯз баргузор мегардад. Он, асосан, гувоҳи қавии  пешомади Наврӯз аст ва ба ин маънӣ ишора бар он мекунад, ки пас аз Шаби ялдо (ё Ҷашни Дайгон, ки  дарозтарин шаби сол аст) дароз шудани рӯз ба вуқӯъ мепайвандад, гарм шудани ҳаво ва партавафшонии бештари Хуршед ба Замин ба вуҷуд меояд, Замин бордор мешавад ва деҳқон ба кандани ҷӯю мондани яхоб, омода намудани тухмӣ ва ғайра шурӯъ мекунад.
Ҷашни Сада бо баромадани чиллаи бузург фаро мерасад ва таҷлили  он, мисли дигар ҷашнҳои суннатии сол, расму оинҳои хоси худро дорад. Ба ҷуз густурдани хони идона ва гузоштани хӯрокҳои лазизу  шириниҳои гуногун рӯи  дастархон, яке аз мушаххасоти он оташсӯзӣ аст.
Мутафаккири бузурги форсу тоҷик Умари Хайём дар «Наврӯзнома» - и хеш навиштааст, ки Ҷашни Сада ба пирӯзии Фаридун бар Заҳҳок нисбат дода шудааст. Ӯ қайд  мекунад, ки вақте Фаридун бар Заҳҳок ғалаба кард ва мардум  аз ҷабру ситами ӯ бирастанд, ин ҳодисаро фоли нек донистанд ва бо фармони Фаридун ин рӯзро бо оташсӯзии бузург ҷашн гирифтанд.
Дар ин суханони Умари Хайём мазмунҳои гуногун ниҳонанд, ки бахше аз онро қаблан Абурайҳони Берунӣ  дар «Осор - ул - боқия» ва қисми дигари онро Фирдавсӣ дар «Шоҳнома»  баён намуда буданд. Ин ҷо, пеш аз ҳама, вазири Заҳҳок - Армаилро дар назар дорам, ки барои пешгирӣ аз куштани ҷавонон яке аз ду қурбонии морони Заҳҳокро ба паноҳгоҳе дар кӯҳи  Дамованд мефиристод. Фаридун ба ин амали вазири нексиришти Заҳҳок бовар накард ва дастур дод, ки раҳоёфтагонро биёранд ва дар болои бомашон оташафрӯзӣ  кунанд, то гуфтаҳои  Армаил собит шавад. Бегоҳии он рӯз аксари боми хонаҳо аз оташ фурӯзон гашт. Дар ин ҷо боз чандин масоил, аз қабили ширкати шоирону ромишгарон дар маҳфили шеърхонию бадеҳагӯӣ ва ғайраро мавриди баррасӣ қарор додан мумкин аст.
Нигина БОЗОРОВА,
директори муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 59 - и ноҳияи Синои шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.01.2018    №: 23    Мутолиа карданд: 195

16.10.2018


Тасдиқи нақшаи чорабиниҳо оид ба шинондани ниҳолҳо

Мунтахаби Тоҷикистон дар мусобиқаи "Bangabandhu Gold Cup" ҷои дувумро гирифт

БОЗИҲОИ ОЛИМПИИ НАВРАСОН. Мо соҳиби медал шудем

10.10.2018


Ҷаласаи Шӯрои вазирони мудофиаи кишварҳои узви ИДМ баргузор мешавад

Таҳкими ҳамкориҳои Бонки миллии Тоҷикистон ва БАТР

Дар Душанбе Фестивали байналмилалии «Чакан» доир мегардад

СУҒД. Бунёд ва таъмири 110 иншооти фарҳангӣ

РАШТ. Сохтмони 140 иншоот

РОШТҚАЛЪА. Вусъати созандагӣ

“SLOW FOOD”. Муаррифии гулмоҳии амударёӣ ва оши палов

МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН ДАР ФИНАЛИ МУСОБИҚАИ "BANGABANDHU GOLD CUP"

09.10.2018


БАЛҶУВОН. Рӯ ба рушд

РАШТ. Авлавият ба ҳифзи муҳити зист

ТАНЗИМ. Қонуншиканон 25 ҳазор сомонӣ ҷарима шуданд

Сипоси сарвари ОПЕК Муҳаммад Баркиндо аз Владимир Путин

Сарони Россия ва Ӯзбекистон ҳамкории дуҷонибаро баррасӣ карданд

Неруҳои эътилофи байналмилалӣ дар Афғонистон амнияти интихоботро таъмин месозанд

Лондон зери об мемонад?

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2018


Даҳ соли минтақаҳои озоди иқтисодӣ

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Мунтахаби Тоҷикистон – барандаи медалҳои нуқра

ДЗЮ-ДО. Натиҷаҳо аз Ҷоми Президенти Тоҷикистон

"ПАЛАНГИ ТИЛЛОӢ". Ғалабаи Ҷомӣ Ҳасанов

Сафари расмии Владимир Путин ба Ҳиндустон

Трамп ба вохӯрияш бо Путин дар Хелсинки баҳои баланд дод

Дар Туркия ҳамоиши чорҷониба оид ба Сурия баргузор мегардад

Селфи бо марг бозӣ кардан аст

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Футболбозони навраси тоҷик дар финал

04.10.2018


Анҷоми озмуни. “Маҳалла ва ташкилоти беҳтарин” дар Бохтар

КОНИБОДОМ. Деҳқонон ғолиби мусобиқа

Баргузории фестивали “Оши палов”

ТАНДУРУСТӢ. Назорат пурзӯр мешавад

Як мулоқоти муҳим


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед