logo

иқтисод

СОЛЕ, КИ ГУЗАШТ. АЗ БАРОРУ КОМЁБИҲО ТО МУШКИЛОТ ДАР РОҲИ РУШД

Рушди иқтисодию иҷтимоӣ, тавсеаи истеҳсолоти воридотивазкунанда ва содиротӣ, таъсиси ҷойҳои нави корӣ, ҷалби сармояи мустақими дохилӣ ва хориҷӣ барои тараққиёти соҳаҳои афзали  иқтисод, хусусан саноату энергетика,  истихроҷи маъдан ва коркарди маҳсулот, давоми соли 2017 дар меҳвари сиёсати иқтисодии давлат ва Ҳукумати ҷумҳурӣ қарор дошт.

Тибқи маълумоти расмии Агентии омор, ҳаҷми маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ назар ба соли 2016 - ум 7,1 дарсад афзуда, ба 61,1 миллиард сомонӣ расид. Дар натиҷаи тадбирҳои роҳандозинамудаи Ҳукумати мамлакат дар самтҳои истеҳсоли молҳои саноатӣ (21,3 %), бахши аграрӣ (6,8 %), маблағгузорӣ ба сармояи асосӣ (4,1 %) ва савдои чакана (6,6 %) афзоиши босуръати иқтисодӣ таъмин гардид. Истеҳсоли масолеҳи асосии бинокорӣ, риштаи пахтагӣ, қолин ва газвор зиёд шуда, бори нахуст дар таърихи Тоҷикистони соҳибистиқлол истеҳсоли ангишт ба беш аз 1 миллиону 740 ҳазор тонна расид. Бо таъсисёбӣ ва ба фаъолият пардохтани 170 корхонаи саноатӣ қариб 3 ҳазор шаҳрванди кишвар бо ҷойи кор таъмин гардид. Минтақаҳои озоди иқтисодии мамлакат дар маҷмӯъ ба андозаи 368,3 миллион сомонӣ, аз ҷумла «Суғд» 332,6 миллион, «Данғара» 35 миллион ва «Панҷ» 700 ҳазор сомонӣ, маҳсулот истеҳсол карданд.
Нақшаи ҷамъоварии андоз 102,6 % иҷро шуд. Нишондиҳандаҳои макроиқтисодӣ дар сатҳи устувор нигоҳ дошта, суръати рушди воқеии иқтисодиёт ба 7,1 дарсад баробар шуд. Нисбат ба соли пешӣ ММД ба ҳар сари аҳолӣ 12 дарсад зиёд ва таваррум, бино ба маълумоти Бонки миллии Тоҷикистон, аз сатҳи пешбинишуда (7 дарсад) андаке пасттар (6,7 дарсад) ҷамъбаст гардид.
Тибқи маълумоти Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ, айни ҳол дар мамлакат 68 барномаи давлатии сармоягузорӣ ба маблағи 24,9 миллиард сомонӣ, аз ҷумла 14 барномаи қарзӣ, 25 барномаи грантӣ ва 29 барномаи маблағгузориашон омехта (қарзию грантӣ) татбиқ шуда истодаанд. Соли гузашта дар доираи ин барномаҳо дар ҳаҷми 293,5 миллион доллар корҳо иҷро гардиданд. Сохтмони маҷмааҳои «Диёри Душанбе» ва «Масҷиди калони Душанбе», бунёду мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани корхонаҳои «Кока – Кола», «Обҳои нӯшокии Тоҷикистон», истихроҷи маъдан, заводҳои металлургӣ, семент ва муассисаҳои металлҳои сиёҳу ранга аз муҳимтарини ин барномаҳоанд.
Гардиши мол дар муомилоти хориҷӣ назар ба соли 2016 ба андозаи 1,1 дарсад афзуда, дар маҷмӯъ ба 3 миллиарду 973 миллион доллар расид. Хурсандиовар аст, ки дар гардиши берунии табодули мол ҳаҷми содирот назар ба соли пешӣ сеяк баробар (33,3 %) – қариб 300 миллион доллар зиёд гардида, воридоти мол 8,5 % ё 256,3 миллион доллар коҳиш ёфт.
Павилйони Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар Намоишгоҳи байналмилалии махсусгардонидашудаи ЭКСПО - 2017 дар шаҳри Остонаи Ҷумҳурии Қазоқистон давоми се моҳ (аз 10 июн то 10 сентябр) зиёда аз 450 ҳазор меҳмонон, ҳайатҳои  давлатӣ ва иштирокчиёни намоишгоҳ тамошо карданд. Муваффақияти кишвар дар ин ҳамоиши бузурги иқтисодӣ – тиҷоратӣ аз сиёсати хирадмандонаи дипломатияи ҳамкорӣ дар соҳаи обу энергетика ва ташаббусҳои глобалии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид дастгирӣ ёфтаанд, сарчашма мегирад. Тоҷикистон дар байни 115 давлат ва 22 созмони байналмилалӣ аз рӯи номинатсияи “Мавзӯи намоишгоҳ” сазовори Ҷоизаи тиллоӣ гардид. Рейтинги сайёҳии мамлакат боло рафт ва Тоҷикистон, тибқи раддабандии созмонҳои маъруфи туристӣ, ба сафи кишварҳои барои сайёҳӣ ҷолиб ворид гардид.
Соли 2017 - ро дар қиёс ба солҳои пешӣ соли барору комёбиҳо номидан арзанда аст. Аммо дар баробари комёбиҳо камбудиҳои ҷиддие низ ҳастанд, ки боиси нигаронии Сарвари давлат ва садди роҳи рушди устувори иқтисодию иҷтимоии мамлакат мегарданд. Амалҳои коррупсионӣ, сарфи назар аз чораҳои қатъии андешидаи давлат ва Ҳукумати Тоҷикистон, хусусан дар байни мансабдорон, тамоюли болоравӣ доранд. Қисмати даромади Буҷети давлатии соли 2017 ва нақшаи ҷамъоварии пардохтҳои гумрукӣ иҷро нашуданд. Ҳолатҳои истифодаи нодурусти маблағҳои буҷетӣ ҷой доранд. Дар корхонаҳои саноатии мамлакат ҳамагӣ 18% - нахи пахта коркард шудааст. Фақат 12 дарсади хонандагон бо либоси мактабии истеҳсоли худӣ таъминанд, яъне 88 % - и дигари либоси мактабӣ моли воридотист.
Ҳамчунин, воридшавии маҳсулоти пастсифати ғизоӣ ба кишвар идома дорад. Бештар аз 1,1 миллион метри мураббаъ манзил ба истифода дода шуд, аммо ин нишондод дар муқоиса ба соли пешӣ 8,1 % кам аст. Афзоиши истеҳсоли меваю сабзавот равшан аён бошад ҳам, содироти онҳо назар ба соли пешӣ коҳиш ёфт. Дар мамлакат сардхонаҳо ва марказҳои муосири логистикӣ намерасанд. Имкониятҳои васеи кишвар дар бахшҳои дорусозӣ ва истифодаи обҳои шифобахш босамар истифода  намешаванд.
Соли равон татбиқи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018 - 2028», ки бо ташаббуси башардӯстонаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва қатъномаи Маҷмаи кулли СММ қабул шудааст, оғоз меёбад. Ғайр аз ин, Сарвари давлат ба хотири рушду нумӯи сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ соли 2018 – ро Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ эълон намуданд. Ба хотири муҳайё намудани шароити мусоид барои зиндагии шоиста имсол то 65,7 миллиард сомонӣ боло бурдани ММД, муҳайё намудани 110 ҳазор ҷойи нави кор, бахусус барои бонувону ҷавонон, тарҳрезӣ шудааст. Шак нест, ки бо иҷрои дастуру ҳидоятҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки дар Паём баён доштанд, ба ин ҳадафҳо мерасем.
С. АЗИЗӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 31.01.2018    №: 24    Мутолиа карданд: 186

21.05.2018


Ҷаҳон дар як сатр

Пекин ҷонибдори бунёди тамаддуни экологист

Маҳви 65 ҳазор ҷангӣ дар Сурия

Вашингтон барои мубориза алайҳи терроризм қариб $3 триллион харҷ кардааст

Иттиҳоди Аврупо ба ИМА роҳи пешгирии боҷро нишон дод

Мансабдорони Қазоқистон аз ҳаққи узвият дар созмонҳои динӣ маҳрум мешаванд

18.05.2018


Ҷаласа таҳти роҳбарии муовини Сарвазири мамлакат

Брифинги матбуотӣ оид ба натиҷаҳои Конфронси байналмилалии Душанбе

Ифтитоҳи Маркази таҳсилот, илм ва фарҳанги Беларус

17.05.2018


Баррасии масоили соҳибкорӣ

Вохӯрии Исматулло Насредин бо Эндрю Гилмор

Чорабиниҳо бахшида ба Рӯзи ҷавонон

Туризм аз бахшҳои асосии иқтисоди миллӣ

ОРОИШГАРИ ШАҲРИ КӮЛОБ

Армуғон аз Италия

Ҷаҳон дар як сатр

Низомиёни афғон маркази музофоти Фараҳро аз «Толибон» озод карданд

Дар Қоҳира кишварҳои араб масъалаи Байтулмуқаддасро баррасӣ мекунанд

Дар Қазоқистон иттиҳодияҳои динӣ ҳисоботи молиявӣ хоҳанд дод

Қирғизистон: ҳаҷми воридот аз содирот 3,2 маротиба бештар аст

16.05.2018


Рӯзҳои фарҳангии ВМКБ дар Хатлон

В. Путин: «Силоҳи нави мо даҳсолаҳо тавозуни стратегиро дар ҷаҳон таъмин месозад»

Пхенян таҳдиди дасткашӣ аз ҳамоиши ИМА – Кореяи Шимолӣ кард

«Иқтисоди сабз» метавонад 24 миллион ҷойи нави кор фароҳам орад

Дарёфти 7 медал дар Чемпионати Осиё

Касби мақоми дувуми Разавӣ дар Чемпионати Осиё

Баргузории «Дави миллӣ»

15.05.2018


Оғози ҷаласаи дуюми Кумитаи байналмилалии роҳбарикунанда

Баргузории мизи мудаввар дар Суди Олии иқтисодӣ

«Оила ва нақши он дар рушди шахсияти инсон»

Ҷаҳон дар як сатр

Дар Остона музокироти сулҳи Сурия оғоз ёфт

Мулоқоти Путин ва Жээнбеков дар Сочи

Назарбоев байни баҳрҳои Сиёҳ ва Хазар сохтани канали киштигардро мехоҳад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед