logo

фарҳанг

ГУЛЧИНЕ АЗ ГУЛШАНИ РОЗИ ТОҶИКУ РУС

Яке аз муҳаққиқоне, ки дар соҳаи адабиёти рус ва тоҷик фаъолият бурда,  саҳми арзандаи хешро барои таҳлилу таҳқиқ ва муаррифии адабиёти миллатҳои гуногун низ гузоштааст, Бароат Ҳоҷибоева мебошад.
Ӯ сарнавишти аҷибе дорад. Падараш Абдураҳим Ҳоҷибоев нахустин Раиси Шӯрои Нозирони Халқии Ҷумҳурии Шӯравии Тоҷикистон буда, баъдтар дар сатҳи баланди сиёсати давр қарор доштанаш Бароати хурдсол ва дигар пайвандони ӯро ба сахтиҳои зиндагӣ рӯ ба рӯ кард. Кор ба дараҷае расида буд, ки ҳамсари Абдураҳим Ҳоҷибоевро низ ба зиндон андохта, модари хурдсолонро зиндонӣ карданд.
Дар хотираҳои хоҳарбузурги мавсуф, чунин қайд шудааст: “Кӯдакии мо хеле рангину зебо буд. Вақте ки ман мактабрав шудам, хоҳаракам Бароатҷон, бо вуҷуди он ки се сол аз ман хурдтар буд, ҳамроҳи ман ба мактаб мерафт. Муаллимон дар аввал аз омадани ӯ розӣ набуданд, аммо баъди он ки шавқу ҳаваси беандозаи ӯро мушоҳида намуданд, ба ҳолаш гузоштанд. Модарам ҳам ҳар рӯз ба ҷомадончаи мо кулчаву қанд ва пораи нону гӯштро гузошта таъкид мекарданд, ки ҳамроҳ ҳангоми танаффус наҳорӣ кунем.
Дар Москва ба хонаи мо меҳмонҳои зиёд меомаданд. Баъзан падару модарам аз мо хоҳиш мекарданд, ки барои меҳмонон суруд хонем ва рақс кунем. Ман дар роял менавохтам. Бароатҷон ба ман ҷӯр мешуд ва рақс мекард. Кӯдакии мо соли 1937 яку якбора ба охир расид...”
25 январи соли 1938 бо қарори коллегияи ҳарбии Суди Олии ИҶШС А.Ҳоҷибоев ба қатл маҳкум гардид. Баъди ҳабси модар моҳи феврали соли 1938 Рафоат ва Бароат Ҳоҷибоеваҳоро ба хонаи кӯдакони Харков, баъдан ба ятимхонаи Средние Буди супориданд, ки солҳои ҷанг ин ятимхона ба деҳаи Козловкаи Мордовия кӯч бастааст. Дар хонаи кӯдакон ба сабаби камии фарзандони маҳкумшудагон мураббиён аз тақдири волидони онҳо ёдовар намешуданд.
Пас аз шаш соли дар ба дарӣ ва дур аз диёру пайвандон соли 1944 ба Тоҷикистон бозгаштанд. Бароат Ҳоҷибоева хотироти солҳои вазнини ҳаётро дӯст намедошт, вале бо вуҷуди он чунин мегӯяд: “Дар рӯзҳои аввали бозгаштан ҳарфҳое мисли “ҳоҷибоевчигӣ”, “думҳои Ҳоҷибоев” ва “миллатчигии буржуазӣ”, ки дар бораи падар дар рӯзномаву маҷаллаҳо чоп мешуд, хеле озорамон медод".
Дар солҳои вазнини ҳаёт Б. Ҳоҷибоева аз вартаи даҳшатбори ҳаёт наҳаросид, ба факултаи забон ва адабиёти руси Институти омӯзгории Ленинобод дохил шуд ва бо муваффақият онро (соли 1948) хатм намуда, бо камоли сидқу самимият ҳидоятгари шогирдон гашт ва ишқи забону адабиёти рус ва тоҷикро дар дили толибилмонаш бедор намуд. Соли 1968 дар Маскав рисолаи номзадиро дар мавзӯи “Таълими осори ғиноӣ дар дарсҳои адабиёти русии мактабҳои тоҷикӣ” муваффақона дифоъ намуд. Пас аз он ба шаҳри Хуҷанд баргашта,  корҳои муҳими илмиро анҷом дод. Самти асосии тадқиқоташ масоили равобити адабиёти русӣ ва тоҷикӣ, таҳлилу баррасии осори илмии бузургони ин адабиёт ва роҳу усулҳои омӯхтани ҷаҳоншиносии шоирон ва нависандагони рус дар иртибот бо суханварони адабиёти классикии тоҷику форс мебошад. Ӯ дар ин маврид 150 асари илмӣ, илмӣ - методӣ, публитсистӣ таълиф намудааст.
Барои заҳматҳои шоёни илмӣ моҳи марти соли 1993 Вазорати мактабҳои олии Федератсияи Русия ба Б. Ҳоҷибоева унвони илмии профессориро шоиста донист. Ҳамзамон баҳри хидмати содиқона ба Ватан, тарбияи насли наврас ва тайёр кардани мутахассисони баландпоя, соҳиби ордену медалҳо ва ифтихорномаҳо шудааст. Моҳи апрели соли 1997 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон профессор Бароат Ҳоҷибоева ба унвони Ходими хидматнишондодаи маданияти Тоҷикистон сарфароз гардонда шуд.
Замира ӮЛМАСОВА,
доктори илмҳои филология


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.02.2018    №: 49    Мутолиа карданд: 318

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед