logo

фарҳанг

«ДОНИШНОМАИ ДОНИШМАНДОНИ ТОҶИКИСТОН ДАР ИБТИДОИ ҚАРНИ XXI»

Зарурати ҳарчи зудтар таълифу тадвин кардани китобе андар шинохти донишмандони имрӯзаи мамлакат ва осори онон ба миён афтод, то бад-ин восита соҳибон ва мутахассисони бевоситаи мақолаҳои баъдӣ «кашф» шаванд ва бидуни такудавҳои пайдарпай ва гоҳе бенатиҷаи муҳаррирони муассиса кори таълиф аз ҷониби худи онҳо ва ё ба воситаи таҳрири энсиклопедии мақолаҳои санҷидашудаи мунташираи эшон осонтар гардад ва анҷоми корҳо суръати бештар гирад.

Аз ин рӯ, тасмим гирифта шуд дар навбати аввал донишномаи донишмандоне мураттаб гардад, ки эшон дар қайди ҳаёт бошанд, то ба воситаи огоҳӣ аз осори эшон битавон онҳоро ба навиштани мақолоти навбатии «Энсиклопедияи миллии тоҷик» ва дигар донишномаҳои соҳавии илмӣ ҷалб кард ё ақаллан мақолаҳои нашршудаи онҳоро дар таҳрири энсиклопедӣ ба китоб ворид намуд. Ин на танҳо ба кори тадвину таълифи ҷилдҳои навбатии ин китоб суръат мебахшад, балки сифати илмии онҳоро низ хеле боло мебарад, зеро ҳар мақолае, ки минбаъд интихоб мешавад, дар доираи таҳқиқоти чандинсолаи донишманде ё олимони шинохтаву эътирофшудаи соҳаи илме сурат мегирад.
Чун ҳамарӯза дар анҷуманҳои илмӣ, васоити иттилооти омма, китобҳо, маҷмӯаҳои илмӣ ва илмӣ-оммавӣ, донишномаҳо ва амсоли инҳо дар хусуси теъдоди осори баъзе аз донишмандон ба иғроқ рафта, онҳоро аз садҳо то ба ҳазору яку ним ҳазори шубҳаангез муаррифӣ мекарданд, бад-ин хотир, дар тадвини ин китоб дар баробари номи китобҳо овардани унвони ҳама мақолаҳои илмии донишмандон (ки таҳти унвони «асарҳо» ёд мешуданд) зарур дониста шуд. Ин амал дар ҷилди аввал, ки инак, ба дасти хонанда мерасад, собит сохт, ки то ин ҷо донишманде ба назар намерасад, ки осори илмии ӯ аз 500 убур карда бошад. Аз ҷангалзоре бо номи «асарҳо» берун кашидани мақолаҳо, ташхиси онҳо аз ҷузваву дастурамалу китобҳо, ба низом даровардани кулли онон барои дарёфти ҷойгоҳи илмии донишмандон ва бад-ин восита муайян ва осон кардани роҳҳои ҳамкории муҳаррирони энсиклопедия бо эшон хеле мусоид барои тарафайн ва, албатта, муфидтар аз ҳама барои пешрафти кори донишномаҳои миллӣ ва умуман илми муосири тоҷик хоҳад буд.
Зарурати дигари падид овардани ин китоб вуҷуд надоштани маълумотнома – донишномаи умумиватание роҷеъ ба ҳаёту фаъолияти илмии кулли донишмандони Тоҷикистон буд. Мутобиқи меъёрҳои таъйиншудаи Сарредаксияи илмии «Энсиклопедияи миллии тоҷик» ба ин китоби бузурги миллӣ танҳо донишмандоне ворид карда мешаванд, ки дорандагони унвони доктори илм бошанд. 
Илова бар ин, дар ин миён донишмандони дигаре ҳастанд, ки умуман унвони илмӣ надоранд, аммо таҳқиқоте анҷом додаанд, ки аҳамияташон на камтар аз рисолаҳои муътамади илмист. Акнун дар ин китоб донишмандони ба истилоҳ «бе унвони илмӣ»-е «кашф» шуданд, ки воқеан ҳам корҳои арзишманди илмӣ ва мондагореро ба анҷом расондаанд ва ҳатто дар соҳаҳои таҳқиқотии худ беназир будаанд, ки хонандаи арҷманд, ҳангоми мутолиаи китоб бо онҳо шинос хоҳад шуд. Яъне, дар китоб тамоми донишмандоне оварда шудаанд, ки таълифоти илмии эшон дар маҷаллаву китобҳои дастаҷамъонаи илмӣ (ё дар шакли китобҳои инфиродӣ) дар Тоҷикистон ва берун аз он ба табъ расидаанд, бидуни доштан ё надоштани унвони расмии илмӣ.
Агарчи ҷилди аввали ин китоб баъди даҳ соли шурӯи кор мунташир шуд, хонандаи гиромӣ ваоқиф бошад, ки минбаъд ҳар сол як ҷилди он ба табъ хоҳад расид.
Нурмуҳаммад АМИРШОҲӢ,
номзади илмҳои таърих


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.04.2018    №: 67    Мутолиа карданд: 410

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед