logo

иқтисод

КИШТИ ТАКРОРӢ. МАҚСАД АФЗОИШИ ИСТЕҲСОЛИ МАВОДИ ҒИЗОӢ

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми навбатӣ ба Маҷлиси Олӣ изҳор намуданд, ки дар натиҷаи заҳмати пурмаҳсули кишоварзон дар соли 2017 таъминоти мардум бо маводи ғизоӣ беҳтар гардида бошад ҳам, бо назардошти захираву иқтидорҳои кишвар барои ба маротиб афзоиш додани истеҳсоли маҳсулоти соҳа ҳанӯз имкониятҳои зиёд мавҷуданд. Аз ин лиҳоз, ба роҳбарону масъулони Вазорати кишоварзӣ, Академияи илмҳои кишоварзӣ, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо супориш доданд, ки дар доираи иҷрои барномаҳои қабулгардида, ба афзоиши устувори ҳамаи намудҳои маҳсулоти соҳа  аҳамияти хосса зоҳир намоянд.
Тадриҷан зиёд кардани ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ ва  таъмини талаботи аҳолӣ ба маводи ғизоӣ аз истифодаи оқилона ва самараноки заминҳои корам  вобастагӣ дорад.
Шароити обию иқлимии минтақаҳои ҷумҳурӣ гуногун аст. Ин моро водор месозад, ки интихоби зироатҳоро дуруст ба роҳ монда, дар истеҳсолот технологияи муосири истифодаи самараноки заминҳои корамро бо мақсади рӯёндани 2-3 ҳосил ҷорӣ намоем. Рӯёндани ҳосили баланди зироатҳои кишоварзӣ дар кишти такрорӣ (вобаста ба намуди зироат) аз муҳлати кишт, истифодаи навъҳои тезпаз ва риояи агротехникаи парвариш вобастагии калон дорад. Тарзе кор бурдан лозим аст, ки  масалан, аз як гектари кишти такрории ҷуворимакка на камтар аз 50-60 сентнер дон истеҳсол шавад. Муҳим он аст, ки навъҳои зироат  дар шароити Тоҷикистон санҷида  ва баъдан истифода бурда шаванд. Мувофиқи маълумоти обуҳавосанҷон, соли ҷорӣ дар минтақаҳои ҷумҳурӣ ҳарорати ҳаво дар мавсим имконият медиҳад, ки аз кишти такрории зироатҳо ҳосили фаровон ҷамъоварӣ гардад.
Барои гузарондани кишти такрорӣ дар заминҳои обӣ баъд аз ҷамъоварии ҳосили  ғалла аз болои алафпоя дар майдони киштшаванда тавассути чизел-култиватори ЧКУ-2,0  амалиёти технологияи коркарди пеш аз кишти хок гузаронда мешавад. Хок дар чуқурии 20 см коркард шуда, воридсозии меъёри нуриҳои тавсияшуда - асосан фосфорӣ ва калийдор осон мегардад.
Истифодаи кишти такрории омехта ва фосилавӣ дар майдони 80-100 ҳазор гектар имконият медиҳад, ки иловатан 200-220 ҳазор тонна хӯроки чорво гирифта шавад. Дар киштзорҳои омехта истифодаи ҷуворимакка бо лаблабӯи хӯроки чорво, лӯбиёи чинӣ ва чойҷуворӣ самарабахш мебошад. Дар киштзорҳои мобайнӣ самаранокии нисбатан баландро кишти омехтаи мош - сулӣ ва мош - ҷавдор таъмин менамояд. Яке аз усулҳои зиёд намудани истеҳсоли хӯрокаҳои серғизои  емворӣ дар ҷумҳурӣ васеъ намудани кишти майдони ҷуворимакка барои дон дар заминҳои  обёришаванда ба ҳисоб меравад.
Баланд бардоштани маҳсулнокии зироатҳои хӯрокӣ ба истифодаи нуриҳои минералӣ вобастагии зиёд дорад. Бояд дар назар дошт, ки бо гузариш ба парвариши зироатҳои хӯрокӣ аз рӯи технологияи муосир ва васеъ намудани киштзорҳои кишти такрорию фосилавӣ барои гирифтани ҳосили баланди дон ва алафи сабз андохтани нуриҳои минералӣ бояд аз рӯи меъёри талаботи хоку иқлим ва зироат ҷараён гирад.
Дар кишти такрорӣ бояд зироатҳое истифода шаванд, ки давраи нашъунамояшон кӯтоҳ ва ба гармӣ тобовар бошанд, масалан ҷуворимакка, шолӣ, мош, офтобпараст, марҷумак, кунҷид, лӯбиёи чинӣ, маҳаллӣ ва сафедак, арзан, картошка, сабзавот. Вобаста ба минтақаҳои ҷумҳурӣ пухтарасии дони зироатҳои кишти такрорӣ асосан моҳҳои сентябр ва ноябр ба охир мерасад.
Саидҷамол САИДОВ,
ноиби президенти Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.05.2018    №: 106    Мутолиа карданд: 251

22.10.2018


МАҲСУЛОТИ БЕҲТАРИН - муаррифии кишвар дар ҷаҳон

Ба муҳоҷирати меҳнатӣ рафтани тоҷикистониён кам шуд

Россия ва Ӯзбекистон ба маблағи $27 миллиард созишнома имзо карданд

Беш аз 2100 нафар қурбони заминларза дар Индонезия гашт

Конфронси Мюнхен оид ба амният бори нахуст дар Минск доир мегардад

Масири нави ҳавоӣ ҳафт шаҳри Туркияро бо Қирғизистон мепайвандад

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ. Тоҷикистон онро бо пирӯзӣ оғоз кард

20.10.2018


 ИДМ. Нозирони навраси тоҷик дар мақоми аввал

 Болоравии тавлидоти маҳсулоти саноатӣ

Рушди чорводорӣ

КАРТОШКАПАРВАРӢ. Талошҳо самар медиҳанд

 "Подоши амал" дар фестивали байналмилалӣ

 Дар ноҳияи Восеъ беш аз 200 иншоот месозанд

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН. Ғалабаҳои "Истиқлол" ва "Хуҷанд"

17.10.2018


РАШТ. Гусели 40 нафар ба хизмати ҳарбӣ

ТОҶИКОБОД. Ду коргоҳи нав дар хизмати сокинон

Вусъати омодагиҳо дар ноҳияи Спитамен

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. 414 иншоот бунёд меёбад

ВАРЗИШГАРОНИ ТОҶИК ДАР ҚУВВАОЗМОИИ ҶАҲОНӢ

Бозиҳои олимпии наврасон. МЕДАЛИ НУҚРАИ БЕЖАН

16.10.2018


Тасдиқи нақшаи чорабиниҳо оид ба шинондани ниҳолҳо

Мунтахаби Тоҷикистон дар мусобиқаи "Bangabandhu Gold Cup" ҷои дувумро гирифт

БОЗИҲОИ ОЛИМПИИ НАВРАСОН. Мо соҳиби медал шудем

10.10.2018


Ҷаласаи Шӯрои вазирони мудофиаи кишварҳои узви ИДМ баргузор мешавад

Таҳкими ҳамкориҳои Бонки миллии Тоҷикистон ва БАТР

Дар Душанбе Фестивали байналмилалии «Чакан» доир мегардад

СУҒД. Бунёд ва таъмири 110 иншооти фарҳангӣ

РАШТ. Сохтмони 140 иншоот

РОШТҚАЛЪА. Вусъати созандагӣ

“SLOW FOOD”. Муаррифии гулмоҳии амударёӣ ва оши палов

МУНТАХАБИ ТОҶИКИСТОН ДАР ФИНАЛИ МУСОБИҚАИ "BANGABANDHU GOLD CUP"

09.10.2018


БАЛҶУВОН. Рӯ ба рушд

РАШТ. Авлавият ба ҳифзи муҳити зист


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед