logo

иқтисод

КИШТИ ТАКРОРӢ. МАҚСАД АФЗОИШИ ИСТЕҲСОЛИ МАВОДИ ҒИЗОӢ

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми навбатӣ ба Маҷлиси Олӣ изҳор намуданд, ки дар натиҷаи заҳмати пурмаҳсули кишоварзон дар соли 2017 таъминоти мардум бо маводи ғизоӣ беҳтар гардида бошад ҳам, бо назардошти захираву иқтидорҳои кишвар барои ба маротиб афзоиш додани истеҳсоли маҳсулоти соҳа ҳанӯз имкониятҳои зиёд мавҷуданд. Аз ин лиҳоз, ба роҳбарону масъулони Вазорати кишоварзӣ, Академияи илмҳои кишоварзӣ, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо супориш доданд, ки дар доираи иҷрои барномаҳои қабулгардида, ба афзоиши устувори ҳамаи намудҳои маҳсулоти соҳа  аҳамияти хосса зоҳир намоянд.
Тадриҷан зиёд кардани ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ ва  таъмини талаботи аҳолӣ ба маводи ғизоӣ аз истифодаи оқилона ва самараноки заминҳои корам  вобастагӣ дорад.
Шароити обию иқлимии минтақаҳои ҷумҳурӣ гуногун аст. Ин моро водор месозад, ки интихоби зироатҳоро дуруст ба роҳ монда, дар истеҳсолот технологияи муосири истифодаи самараноки заминҳои корамро бо мақсади рӯёндани 2-3 ҳосил ҷорӣ намоем. Рӯёндани ҳосили баланди зироатҳои кишоварзӣ дар кишти такрорӣ (вобаста ба намуди зироат) аз муҳлати кишт, истифодаи навъҳои тезпаз ва риояи агротехникаи парвариш вобастагии калон дорад. Тарзе кор бурдан лозим аст, ки  масалан, аз як гектари кишти такрории ҷуворимакка на камтар аз 50-60 сентнер дон истеҳсол шавад. Муҳим он аст, ки навъҳои зироат  дар шароити Тоҷикистон санҷида  ва баъдан истифода бурда шаванд. Мувофиқи маълумоти обуҳавосанҷон, соли ҷорӣ дар минтақаҳои ҷумҳурӣ ҳарорати ҳаво дар мавсим имконият медиҳад, ки аз кишти такрории зироатҳо ҳосили фаровон ҷамъоварӣ гардад.
Барои гузарондани кишти такрорӣ дар заминҳои обӣ баъд аз ҷамъоварии ҳосили  ғалла аз болои алафпоя дар майдони киштшаванда тавассути чизел-култиватори ЧКУ-2,0  амалиёти технологияи коркарди пеш аз кишти хок гузаронда мешавад. Хок дар чуқурии 20 см коркард шуда, воридсозии меъёри нуриҳои тавсияшуда - асосан фосфорӣ ва калийдор осон мегардад.
Истифодаи кишти такрории омехта ва фосилавӣ дар майдони 80-100 ҳазор гектар имконият медиҳад, ки иловатан 200-220 ҳазор тонна хӯроки чорво гирифта шавад. Дар киштзорҳои омехта истифодаи ҷуворимакка бо лаблабӯи хӯроки чорво, лӯбиёи чинӣ ва чойҷуворӣ самарабахш мебошад. Дар киштзорҳои мобайнӣ самаранокии нисбатан баландро кишти омехтаи мош - сулӣ ва мош - ҷавдор таъмин менамояд. Яке аз усулҳои зиёд намудани истеҳсоли хӯрокаҳои серғизои  емворӣ дар ҷумҳурӣ васеъ намудани кишти майдони ҷуворимакка барои дон дар заминҳои  обёришаванда ба ҳисоб меравад.
Баланд бардоштани маҳсулнокии зироатҳои хӯрокӣ ба истифодаи нуриҳои минералӣ вобастагии зиёд дорад. Бояд дар назар дошт, ки бо гузариш ба парвариши зироатҳои хӯрокӣ аз рӯи технологияи муосир ва васеъ намудани киштзорҳои кишти такрорию фосилавӣ барои гирифтани ҳосили баланди дон ва алафи сабз андохтани нуриҳои минералӣ бояд аз рӯи меъёри талаботи хоку иқлим ва зироат ҷараён гирад.
Дар кишти такрорӣ бояд зироатҳое истифода шаванд, ки давраи нашъунамояшон кӯтоҳ ва ба гармӣ тобовар бошанд, масалан ҷуворимакка, шолӣ, мош, офтобпараст, марҷумак, кунҷид, лӯбиёи чинӣ, маҳаллӣ ва сафедак, арзан, картошка, сабзавот. Вобаста ба минтақаҳои ҷумҳурӣ пухтарасии дони зироатҳои кишти такрорӣ асосан моҳҳои сентябр ва ноябр ба охир мерасад.
Саидҷамол САИДОВ,
ноиби президенти Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.05.2018    №: 106    Мутолиа карданд: 437

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал

ХАТЛОН. Таъсиси 31 корхона дар 6 моҳ

МАРКАЗИ ТАДҚИҚОТИ СТРАТЕГӢ. Ҳамкориҳо самар медиҳанд

"ТОҶИК ЭЙР". Парвозҳо аз нав шурӯъ гаштанд

Таъсиси 26 ширкати сайёҳӣ дар ним сол

ДДК. Шумораи омӯзгорони унвондор меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед