logo

иқтисод

КИШТИ ТАКРОРӢ. МАҚСАД АФЗОИШИ ИСТЕҲСОЛИ МАВОДИ ҒИЗОӢ

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми навбатӣ ба Маҷлиси Олӣ изҳор намуданд, ки дар натиҷаи заҳмати пурмаҳсули кишоварзон дар соли 2017 таъминоти мардум бо маводи ғизоӣ беҳтар гардида бошад ҳам, бо назардошти захираву иқтидорҳои кишвар барои ба маротиб афзоиш додани истеҳсоли маҳсулоти соҳа ҳанӯз имкониятҳои зиёд мавҷуданд. Аз ин лиҳоз, ба роҳбарону масъулони Вазорати кишоварзӣ, Академияи илмҳои кишоварзӣ, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо супориш доданд, ки дар доираи иҷрои барномаҳои қабулгардида, ба афзоиши устувори ҳамаи намудҳои маҳсулоти соҳа  аҳамияти хосса зоҳир намоянд.
Тадриҷан зиёд кардани ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ ва  таъмини талаботи аҳолӣ ба маводи ғизоӣ аз истифодаи оқилона ва самараноки заминҳои корам  вобастагӣ дорад.
Шароити обию иқлимии минтақаҳои ҷумҳурӣ гуногун аст. Ин моро водор месозад, ки интихоби зироатҳоро дуруст ба роҳ монда, дар истеҳсолот технологияи муосири истифодаи самараноки заминҳои корамро бо мақсади рӯёндани 2-3 ҳосил ҷорӣ намоем. Рӯёндани ҳосили баланди зироатҳои кишоварзӣ дар кишти такрорӣ (вобаста ба намуди зироат) аз муҳлати кишт, истифодаи навъҳои тезпаз ва риояи агротехникаи парвариш вобастагии калон дорад. Тарзе кор бурдан лозим аст, ки  масалан, аз як гектари кишти такрории ҷуворимакка на камтар аз 50-60 сентнер дон истеҳсол шавад. Муҳим он аст, ки навъҳои зироат  дар шароити Тоҷикистон санҷида  ва баъдан истифода бурда шаванд. Мувофиқи маълумоти обуҳавосанҷон, соли ҷорӣ дар минтақаҳои ҷумҳурӣ ҳарорати ҳаво дар мавсим имконият медиҳад, ки аз кишти такрории зироатҳо ҳосили фаровон ҷамъоварӣ гардад.
Барои гузарондани кишти такрорӣ дар заминҳои обӣ баъд аз ҷамъоварии ҳосили  ғалла аз болои алафпоя дар майдони киштшаванда тавассути чизел-култиватори ЧКУ-2,0  амалиёти технологияи коркарди пеш аз кишти хок гузаронда мешавад. Хок дар чуқурии 20 см коркард шуда, воридсозии меъёри нуриҳои тавсияшуда - асосан фосфорӣ ва калийдор осон мегардад.
Истифодаи кишти такрории омехта ва фосилавӣ дар майдони 80-100 ҳазор гектар имконият медиҳад, ки иловатан 200-220 ҳазор тонна хӯроки чорво гирифта шавад. Дар киштзорҳои омехта истифодаи ҷуворимакка бо лаблабӯи хӯроки чорво, лӯбиёи чинӣ ва чойҷуворӣ самарабахш мебошад. Дар киштзорҳои мобайнӣ самаранокии нисбатан баландро кишти омехтаи мош - сулӣ ва мош - ҷавдор таъмин менамояд. Яке аз усулҳои зиёд намудани истеҳсоли хӯрокаҳои серғизои  емворӣ дар ҷумҳурӣ васеъ намудани кишти майдони ҷуворимакка барои дон дар заминҳои  обёришаванда ба ҳисоб меравад.
Баланд бардоштани маҳсулнокии зироатҳои хӯрокӣ ба истифодаи нуриҳои минералӣ вобастагии зиёд дорад. Бояд дар назар дошт, ки бо гузариш ба парвариши зироатҳои хӯрокӣ аз рӯи технологияи муосир ва васеъ намудани киштзорҳои кишти такрорию фосилавӣ барои гирифтани ҳосили баланди дон ва алафи сабз андохтани нуриҳои минералӣ бояд аз рӯи меъёри талаботи хоку иқлим ва зироат ҷараён гирад.
Дар кишти такрорӣ бояд зироатҳое истифода шаванд, ки давраи нашъунамояшон кӯтоҳ ва ба гармӣ тобовар бошанд, масалан ҷуворимакка, шолӣ, мош, офтобпараст, марҷумак, кунҷид, лӯбиёи чинӣ, маҳаллӣ ва сафедак, арзан, картошка, сабзавот. Вобаста ба минтақаҳои ҷумҳурӣ пухтарасии дони зироатҳои кишти такрорӣ асосан моҳҳои сентябр ва ноябр ба охир мерасад.
Саидҷамол САИДОВ,
ноиби президенти Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 29.05.2018    №: 106    Мутолиа карданд: 485

11.12.2019


Баррасии масоили тақвияти ҳамкориҳо

Бахтиёр Худоёрзода бо ҳайати Дафтари ниҳодҳои демократӣ ва ҳуқуқи инсони САҲА мулоқот намуд

Намоиши филмҳои тоҷикӣ дар Бангладеш

“МАҲБУБИ ВАТАН”

Трамп: «Бо Лавров вохӯрии хубе гузарондем»

Зеленский гуфт, ки бо Путин гуфтушунид кардан мураккаб аст

Сарвазири Эфиопия соҳиби Ҷоизаи сулҳи Нобел шуд

«Толибон» дар шимоли Афғонистон 40 куҳансолро рабуданд

МУСОБИҚАИ СИТОРАҲОИ ДЗЮДО. Бори нахуст кишварро 4 гӯштигир намояндагӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

10.12.2019


Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо Хуан Тсзян Жун

Шиносоии Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонии роҳҳои Душанбе

Дар доираи Озмуни ҷумҳуриявии «Сайри гули лола» машварати корӣ баргузор гардид

Дар Париж, Москва ва Киев оид ба муовизаи асирон ба мувофиқа омаданд

Туркия ба рафъи хатари «Давлати исломӣ» дар Афғонистон мусоидат мекунад

Сарвазири нави Финляндия - ҷавонтарин дар ҷаҳон сарвари ҳукумат

Disney дар остонаи рекорди нави ҷаҳонӣ

Ҷаҳон дар як сатр

09.12.2019


Боз як майдончаи нави варзишу бозии кӯдакон кушода шуд

Сохтмони гузаргоҳи зеризаминӣ бо дарозии 260 метр

Чемпионати осиё. Тоҷикистон дар гурӯҳи "А"

Сӯхтор дар фабрикаи Деҳлӣ боиси марги беш аз 40 нафар шуд

Медведев шартҳои бастани шартномаи газ бо Киевро гуфт

Ёрии ҷаҳонӣ ба Афғонистон 46 дарсад коҳиш ёфт

Аморати Муттаҳидаи Араб кайҳоннавард интихоб мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед