logo

фарҳанг

ТАЪРИХИ ЯК АКС. ДАР БОРАИ ДӮСТИИ БОБОҶОН ҒАФУРОВ ВА ХУДОНАЗАР МАМАДНАЗАРОВ

Хостам дар бораи ҳаёт ва фаъ- олияти меҳнатии собиқ раиси комиҷроияи шаҳри Душанбе Худоназар Мамадназаров маводе таҳия намоям. Аз ин хотир, ба ҳамсараш Хоҷахоним Мирғаёсиева, ки он солҳо дар қайди ҳаёт буданд, телефон кардам.

Рӯзи дигар ҳамроҳи устоди ДДОТ ба номи С. Айнӣ, дотсент Мӯсоят Шерғозиев ба аёдати муаллима рафтем ва дар бораи ходими намоёни ҳизбӣ ва давлатӣ Х. Мамадназаров маълумоти дақиқ, нодир ва суратҳои то ҳанӯз чопнашуда, ки қимати баланди таърихӣ доранд, дастрас намудем. Дар баробари дигар расмҳо сурати Худоназар Мамадназаров бо аллома Бобоҷон Ғафуров диққати моро бештар ба худ кашид ва аз муаллима таърихи ин расмро пурсидем.
- Дӯстии ин ду шахсияти шинохтаи таърихӣ аз солҳои 1946-1948, овоне, ки Бобоҷон Ғафуров котиби якуми КМ ҲК Тоҷикистон буд, оғоз ёфтааст.  То имрӯз касе ба ин расм таваҷҷуҳ зоҳир накард. Азбаски чизе нагуфтанд, гумон доштам, ки зарурати чопи сурат нест. Шумо ба акси Бобоҷон Ғафурову Мамадназаров мутаваҷҷеҳ шудед. Метавонед аз хусуси дӯстии онҳо нависед. Мақолаи шумо метавонад паҳлуҳои нави ҳаёт ва фаъолияти ин алломаро кушода бошад. Ҳамсарам дар бораи дӯстӣ ва мулоқотҳояш бо академик Ғафуров нақл карданро нағз медид ва ифтихор дошт, ки бо чунин шахсияти маъруф дӯстӣ ва рафтуомад дорад. Он чизе, ки ба Шумо нақл мекунам, борҳо аз Худоназар шунидаам, ё худ бевосита шоҳид будам, - изҳор дошт муаллима Хоҷахоним.
Худоназар Мамадназаров солҳои вазнини Ҷанги Бузурги Ватанӣ, аз соли 1943 то соли 1949 мудири шуъбаи маорифи халқи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон буд. Айёми ҷанг зиндагии мардум бисёр вазнин буд. Маҳз дар ҳамон шароити сангин қобилияти ташкилотчигӣ ва кордонии Худоназар зоҳир гардид. Бо ёрии муаллимони вилоят барои фронт  маблағ ва облигатсияи заёмҳои давлатӣ ҷамъ карда фиристонд. Дере нагузашта, аз шаҳри Маскав, аз номи раиси Кумитаи давлатии мудофиаи СССР Иосиф Виссарионович Сталин бо чунин мазмун барқия расид.
«Ба мудири шуъбаи маорифи халқи ВАБК рафиқ Мамадназаров.
Хоҳишмандам, ба муаллимони Помир, ки ба таври илова барои сохтмони Авиаэскадрилияи «Муаллими Тоҷикистон» 125 ҳазор сӯм ва облигатсияи заёмҳои давлатӣ ҷамъ намудаанд, саломи бародаронаи ман ва миннатдории Армияи Сурхро расонед.
И. В. Сталин».

Баъди гирифтани телеграмма Мамадназаровро ба телефони ҳукуматӣ даъват мекунанд. Котиби якуми КМ ҲК Тоҷикистон Бобоҷон Ғафуров ба ӯ барои иқдоми некаш изҳори миннатдорӣ намуд. Ин нахустин мулоқоти телефонии онҳо буд. Худоназар он рӯз ба хона хушбахт ва хурсанд баргашт. Ӯ аз барқияи Сталин ва сипосу шиносоӣ бо Бобоҷон Ғафуров сарфароз буд.
Ҳанӯз соли 1943 Мамадназаров котиби кумитаи ҳизби вилоятии Бадахшони кӯҳии ПК Тоҷикистон буд, ҳасудон аз болояш номаҳои беимзо навиштанд. Гӯё яке аз хешонаш дар хориҷи кишвар ҳасту вай метавонад ягон супоришро иҷро кунад. Аз ин рӯ, вайро ба кори дигар –мудири шуъбаи маорифи халқи вилоят гузаронданд. Баъдтар, маҳз бо дастгирии Бобоҷон Ғафуров вай ба вазифаҳои баланду пурмасъулият таъйин шуд ва он гумону буҳтонҳо аз байн рафтанд.
Соли 1949 Худоназар Мамадназаровро ба Кумитаи Марказӣ барои суҳбат даъват мекунанд, ба Бобоҷон Ғафуров мегӯянд: «Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон кори соҳаи маорифро пешрав намудед. Акнун ба Кӯлоб рафта, кори Институти педагогии Кӯлобро низ ҷоннок кардан даркор».
Худоназар Мамадназаров солҳои 1949 -1952 директори (ректори) Институти педагогии шаҳри Кӯлоб буд ва барои ободонӣ, пешрафту кор, тарбияи омӯзгорону донишҷӯён заҳмати зиёд кашид.
 Бобоҷон Ғафуров минбаъд ӯро муовини раиси комиҷроияи вилояти Кӯлоб таъйин намуданд. Се сол дар ин вазифа кор кард. Аз сифатҳои кордонӣ ва масъулиятшиносиаш мардуми Кӯлоб то ҳанӯз нақл мекунанд.
Ҳамин тавр, Бобоҷон Ғафуров тадриҷан Мамадназаровро тарбия карда, соли 1952 ба шаҳри Душанбе даъват намуд ва муовини вазири маорифи РСС Тоҷикистон таъйин кард.
Боре Худоназар ба хона дертар омада гуфт: «Бо Бобоҷон Ғафурович масъалаи ба вазифаи котиби якуми Комитети партиявии вилояти Бадахшони кӯҳии ПК Тоҷикистон пешбарӣ шуданам суҳбати тӯлонӣ доштам. Маслиҳатҳои ҷолиб дод. Имрӯз ё пагоҳ ҳуҷҷатҳоямро тахт карда, барои суҳбат ба шаҳри Москва мефиристонад». Вале бо амри тақдир, вақте Мамадназаровро котиби якуми ҲК шаҳри Хоруғ интихоб намуданд, Бобоҷон Ғафуров аллакай дар вазифаи Котиби якуми кумитаи марказӣ кор намекард.
- Минбаъд Б. Ғафуров дар Маскав фаъолияташро идома доду Х. Мамадназаров дар шаҳрҳои Хоруғу Душанбе. Вале вохӯрию зангҳои телефонӣ, дӯстиашон идома ёфт. Дар яке аз сафарҳо ба Москва Бобоҷон Ғафуров китоби «Таджики» - ро бо соядаст ба Мамадназаров тақдим кард. Худи ӯ дар ҳар сафараш аз ободонии шаҳри Душанбе хурсанд мешуд,- афзуд Хоҷахоним.
Тиллои НЕКҚАДАМ,
рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 04.06.2018    №: 110-111    Мутолиа карданд: 179

13.06.2018


Шиносоии Сарвазири мамлакат бо фаъолияти корхонаҳои пойтахт

12 медали варзишгарони тоҷик дар Ҷоми Ӯзбекистон

Боздиди ҳайати Ӯзбекистон аз НБО Роғун ва мавзеи сайёҳии Варзоб

Ҷаҳон дар як сатр

Вохӯрии таърихӣ - муқаддимаи сулҳ

Дар Муғулистон Маркази байналмилалии тадқиқотии кишварҳои рушдкунанда ташкил шуд

Сарвари Сандуқи байналмилалии асъор аз хатар ба иқтисоди ҷаҳонӣ огоҳ сохт

Бонки миллии Қирғизистон 90 дарсади даромадашро ба давлат медиҳад

12.06.2018


Баргузории ҷаласаи Шӯрои вазирони корҳои хориҷии СААД

Баимзорасии созишномаи ҳамкорӣ

Вазорати маориф ва илм ба ҷадвали санҷишу имтиҳонҳо тағйирот ворид кард

Баистифодадиҳии корхонаи коркарди санги хоро

Ҷаҳон дар як сатр

СААД ба Тоҷикистон дар таҳкими марз бо Афғонистон ёрӣ мерасонад

Дар Чин сафари Путинро комёбии мутлақ унвон карданд

Баррасии вазъи Афғонистон, Сурия ва Корея дар Алмаато

Мирзиёев хостори "долони озод"-и тиҷоратии СҲШ шуд

Минск аз Чин 800 миллион юан ёрии ройгон мегирад

08.06.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Никлас Линдквист

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ баргузор мешавад

Иди саиди Фитр дар Тоҷикистон 15 июн таҷлил мегардад

Муҳлати бақайдгирии шаҳрвандони хориҷӣ аз 3 то 10 рӯзи корӣ тамдид шуд

Як вохӯрии судманд

РАШТ. Бунёду азнавсозии муассисаҳои таълимӣ вусъат мегирад

МОҲӢ. Афзоиши истеҳсол

Тақвими бозиҳои Ҷоми ҷаҳон

07.06.2018


Баргузории ҷаласаи навбатии кумитаи тадорукот

Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин бо Алӣ Муборак ал-Муҳаннадӣ

Корхонаи парандапарварӣ ба истифода дода хоҳад шуд

Тоҷикистон боз дар мақоми аввал

ХАТЛОН. Рафти кишти такрорӣ бад нест, аммо...

Ҷаҳон дар як сатр

Путин зарурати рушддиҳии технологияҳои рақамиро таъкид кард

Ба Афғонистон низомиёни Амороти Муттаҳидаи Араб ва Қатар меоянд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед