logo

иҷтимоиёт

РӮЗГОРЕ БАРОИ ИБРАТ

Дар нимаи асри рафта дар кишвар ҳазорон гектар замини нав аз худ шуд ва, хусусан, истеҳсоли пахта афзуд. Дар самти азхуднамоии заминҳои нав,  албатта, фаъолияти олимони Институти хокшиносӣ бояд ривоҷ дода мешуд. Барои намуна метавон саҳми олим, доктори илми кишоварзӣ Мирзо Султоновро зикр намуд.  Тадқиқотҳои ӯ, пеш аз ҳама, омӯхтани хокҳои навазхудшуда ва мелиоратсияшудаи водиҳои Лоҳур, Ёвону Обикиик, Вахш, Бешкент, Ҳисор, Данғара, ноҳияҳои Шаҳритузу Фархор ва минтақаҳои Дилварзин, Қизилӣ, Ашти Калон, Тошработро дар бар гирифтааст.

Ӯ солҳои зиёд зери роҳбарии Иля Маркович Липкинд, яке аз асосгузорони тадқиқотҳои агрокимиёии хокҳо дар Тоҷикистон, дар гузарондани як силсила таҷрибаҳои навшавӣ ва махсуси саҳроӣ оид ба истифодаи изотопҳои радиоактивии фосфор, калсий ва сулфур иштирок намудааст. Мақсади ин тадқиқотҳо аз муайян намудани мақоми элементҳои номбурда дар қабатҳои зершудгор ва поёнии хок барои ғизои наботот, хусусиятҳои таъмини ин элементҳо аз хок ва нурӣ иборат буд. Ин тадқиқотҳо яке аз дастовардҳои назарраси олимони кишвар дар роҳи истифодаи манбаъҳои нурафкании радиоактивӣ дар кишоварзӣ ва дар заминаи он баровардани хулосаҳои мақбул буда, оид ба мақоми муҳими моддаҳои ғизоии қабатҳои поёнии хок дар ғизогирии рустаниҳо гардид.
Фаъолияти илмии минбаъдаи олим ба омӯхтан ва пешниҳоди тавсияҳо оид ба мушкилоти баланд бардоштан ва афзун гардондани ҳосилхезии хокҳои иқтидори табииашон паст ба хокҳои ҳосилхезиашон хуб дар натиҷаи гузарондани чораҳои агрокимиёӣ ва мелиоративӣ нигаронда шуда буд.
Олими забардасти соҳа диққати худро бештар ба ҳалли мушкилоти ҳосилхез намудани заминҳои шӯрахок, дуборашӯрзаминҳо, хокҳои гаҷнок ва беҳ намудани ҳолати мелиоративии онҳо низ, ки майдони беш аз 120 ҳазор га заминҳои ҷумҳуриро фаро гирифтааст, равона кардааст.
Натиҷаи таҳқиқотҳои дар тӯли беш аз 35 сол бадастовардааш дар рисолаи доктории ӯ дар мавзӯи «Хосиятҳои агрокимиёӣ ва роҳҳои баланд бардоштани ҳосилхезии хокҳои мелиоратсия ва рекултиватсияшудаи навобёригаштаи Тоҷикистон» ҷамъбаст гаштаанд.
Муҳаққиқ бо тадқиқотҳояш исбот намуд, ки хоки заминҳои обии Тоҷикистон имконияти нигоҳ доштани ҳосилхезии самарабахши худро, ки дар гузашта хуб кимиёӣ шуда буданд, соҳибанд ва беш аз 70 дарсади майдонҳои обёришуда қобилияти муътадили аз зироатҳо гирифтани ҳосил ҳангоми ба андозаи минималӣ истифодаи нурӣ доро мебошанд.
М. Султонов муаллифи беш аз 160 асари илмӣ, аз ҷумла асарҳои илмии «Ҳосилхезии хокҳои мелиоратсиягардидаи навобёришудаи Тоҷикистон», «Рекултиватсияи хокҳои Тоҷикистон» ва 32 тавсия, дастурҳои методӣ, меъёрҳои технологӣ мебошад.
Хизматҳои ӯ бо унвони Корманди шоистаи Тоҷикистон қадр карда  шудааст.
Сангинбой САНГИНОВ,
корманди Институти хокшиносӣ, доктори илми кишоварзӣ,                                     
Сайригул ШАРИПОВА,
узви вобастаи  Академияи илмҳои кишоварзӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 03.07.2018    №: 130    Мутолиа карданд: 160

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед