logo

иҷтимоиёт

РӮЗГОРЕ БАРОИ ИБРАТ

Дар нимаи асри рафта дар кишвар ҳазорон гектар замини нав аз худ шуд ва, хусусан, истеҳсоли пахта афзуд. Дар самти азхуднамоии заминҳои нав,  албатта, фаъолияти олимони Институти хокшиносӣ бояд ривоҷ дода мешуд. Барои намуна метавон саҳми олим, доктори илми кишоварзӣ Мирзо Султоновро зикр намуд.  Тадқиқотҳои ӯ, пеш аз ҳама, омӯхтани хокҳои навазхудшуда ва мелиоратсияшудаи водиҳои Лоҳур, Ёвону Обикиик, Вахш, Бешкент, Ҳисор, Данғара, ноҳияҳои Шаҳритузу Фархор ва минтақаҳои Дилварзин, Қизилӣ, Ашти Калон, Тошработро дар бар гирифтааст.

Ӯ солҳои зиёд зери роҳбарии Иля Маркович Липкинд, яке аз асосгузорони тадқиқотҳои агрокимиёии хокҳо дар Тоҷикистон, дар гузарондани як силсила таҷрибаҳои навшавӣ ва махсуси саҳроӣ оид ба истифодаи изотопҳои радиоактивии фосфор, калсий ва сулфур иштирок намудааст. Мақсади ин тадқиқотҳо аз муайян намудани мақоми элементҳои номбурда дар қабатҳои зершудгор ва поёнии хок барои ғизои наботот, хусусиятҳои таъмини ин элементҳо аз хок ва нурӣ иборат буд. Ин тадқиқотҳо яке аз дастовардҳои назарраси олимони кишвар дар роҳи истифодаи манбаъҳои нурафкании радиоактивӣ дар кишоварзӣ ва дар заминаи он баровардани хулосаҳои мақбул буда, оид ба мақоми муҳими моддаҳои ғизоии қабатҳои поёнии хок дар ғизогирии рустаниҳо гардид.
Фаъолияти илмии минбаъдаи олим ба омӯхтан ва пешниҳоди тавсияҳо оид ба мушкилоти баланд бардоштан ва афзун гардондани ҳосилхезии хокҳои иқтидори табииашон паст ба хокҳои ҳосилхезиашон хуб дар натиҷаи гузарондани чораҳои агрокимиёӣ ва мелиоративӣ нигаронда шуда буд.
Олими забардасти соҳа диққати худро бештар ба ҳалли мушкилоти ҳосилхез намудани заминҳои шӯрахок, дуборашӯрзаминҳо, хокҳои гаҷнок ва беҳ намудани ҳолати мелиоративии онҳо низ, ки майдони беш аз 120 ҳазор га заминҳои ҷумҳуриро фаро гирифтааст, равона кардааст.
Натиҷаи таҳқиқотҳои дар тӯли беш аз 35 сол бадастовардааш дар рисолаи доктории ӯ дар мавзӯи «Хосиятҳои агрокимиёӣ ва роҳҳои баланд бардоштани ҳосилхезии хокҳои мелиоратсия ва рекултиватсияшудаи навобёригаштаи Тоҷикистон» ҷамъбаст гаштаанд.
Муҳаққиқ бо тадқиқотҳояш исбот намуд, ки хоки заминҳои обии Тоҷикистон имконияти нигоҳ доштани ҳосилхезии самарабахши худро, ки дар гузашта хуб кимиёӣ шуда буданд, соҳибанд ва беш аз 70 дарсади майдонҳои обёришуда қобилияти муътадили аз зироатҳо гирифтани ҳосил ҳангоми ба андозаи минималӣ истифодаи нурӣ доро мебошанд.
М. Султонов муаллифи беш аз 160 асари илмӣ, аз ҷумла асарҳои илмии «Ҳосилхезии хокҳои мелиоратсиягардидаи навобёришудаи Тоҷикистон», «Рекултиватсияи хокҳои Тоҷикистон» ва 32 тавсия, дастурҳои методӣ, меъёрҳои технологӣ мебошад.
Хизматҳои ӯ бо унвони Корманди шоистаи Тоҷикистон қадр карда  шудааст.
Сангинбой САНГИНОВ,
корманди Институти хокшиносӣ, доктори илми кишоварзӣ,                                     
Сайригул ШАРИПОВА,
узви вобастаи  Академияи илмҳои кишоварзӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 03.07.2018    №: 130    Мутолиа карданд: 116

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй

Таъсиси гурӯҳи корӣ баҳри иҷрои «Барномаи рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе барои давраи то соли 2025»

Давлаталӣ Саид дар Корея

20-умин конфронси расонаҳои Осиёи Марказӣ дар Остона баргузор шуд

«Толибон» рӯйхати иштирокдорони мушовараи Москваро интишор дод

Таърихшиноси фаронсавӣ ба Макрон нақши Россияро дар наҷоти Аврупо хотиррасон кард

Ҷаҳон дар як сатр

"TASHKENT GRAND PRIX" ИШТИРОКИ ПАҲЛАВОНОНИ ТОҶИК ДАР ОН

"Истиқлол" бори ҳафтум чемпиони Тоҷикистон шуд!


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед