logo

иқтисод

ТОҶИКИСТОН – ЧИН – ПОКИСТОН. ДАҲЛЕЗИ ТИҶОРАТИИ ОСИЁ ВА ҶАҲОН

Барои рушди сиёсӣ, иҷтимоӣ ва иқтисодии давлат истиқлолият ва таҳкими робитаҳои минтақавӣ ва байналмилалӣ шарти асосӣ ба шумор меравад,  зеро бе рушди ҳамкорӣ рушди бахшҳои дигар  мушкил аст.  Ҳамкорӣ ва равобити кишварҳои Осиёи Ҷанубӣ, Шарқию Марказӣ имконоту тавоноиҳои хеле зиёд ва, аксаран, кашфношуда доранд, истифодаи оқилонаи онҳо ба нафъи тамоми кишварҳои ин минтақа мебошад.

Кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, аз ҷумла Афғонистон, Покистон ва Чин аз лиҳози ҷуғрофӣ бо Осиёи Марказӣ, хусусан бо Тоҷикистон, Ӯзбекистон ва Туркманистон, пайванди сарҳадӣ дошта, минтақаро бо уқёнуси Ҳинд мепайванданд.
Кишварҳои Осиёи Марказӣ асосан баъд аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ (1991) бо мамолики ҷаҳон робитаҳои мустақими сиёсӣ, иқтисодӣ ва тиҷоратӣ барқарор намуданд ва аз ҳамон вақт инҷониб минтақа аҳамияти стратегии худро дар Шарқу Ғарб намоиш дод.
Мавқеъҳои ҷуғрофӣ ва сиёсии Осиёи Марказӣ барои бозкушоии масирҳои тиҷоратӣ бо манотиқи Осиёи Ҷанубу Шарқӣ мувофиқанд. Лоиҳаи "Даҳлези иқтисодии Чину Покистон" яке аз барномаҳои муштараки иқтисодии минтақа мебошад, ки тавассути амалисозии он масири тиҷоратии онҳо  тавсеа ва рушд меёбад. Дар ин росто, лоиҳаи мазкур аҳамияти муҳими тиҷоратӣ дошта, аз ҷониби роҳбарони ин кишварҳо мавриди дастгирӣ қарор гирифтааст ва амалисозии он имконоти нави иқтисодиро дар пайвасти роҳи тиҷоратии Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон, Чин, Ӯзбекистон ва Туркманистон фароҳам меорад.
Дар ин масир аксари роҳҳо аз самти Покистон ба Осиёи Марказӣ тавассути Кобул ё долони Вахон, ки хатсайри муштараки тиҷоратии қадимӣ мебошад, мегузаранд. Эҳёи ин масири тиҷоратии таърихӣ ба манфиати иқтисодии тамоми кишварҳои минтақа буда, симои аслии Роҳи абрешимро дубора эҳё менамояд.
Лоиҳаи "Даҳлези иқтисодии Чину Покистон" василаи навест, ки тавассути он, хусусан бандари “Тводар”, кишварҳои Осиёи Марказӣ дар фурсати кӯтоҳ моли содиротии худро ба ҷаҳониён расонда метавонанд.
Дар ин масир лоиҳаи дигар - “Масири тиҷоратии Пешовар – Кобул –Тоҷикистон” низ тарҳрезӣ шудааст, ки амалисозии он ба манфиати тамоми мамолики минтақа ва Федератсияи  Русия мебошад.
Кишварҳои Осиёи Миёна, ки роҳи озоди тиҷоратии баҳрӣ надоранд, тавассути  амалӣ сохтани ин лоиҳаҳо метавонанд бо тамоми ҷаҳон, аз ҷумла кишварҳои ҳавзаи уқёнуси Ҳинд, бипайванданд.
Барои таҳким ва устувории лоиҳаи мазкур ҳамкорӣ ва ҳамгироии байни кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ ва Осиёи Марказӣ хеле муҳим аст. Аз тарафи дигар, Ҳиндустон, ки  кишварҳои Осиёи Марказиро чун наздикони берунӣ ва ҳамсоягон шинохтааст, равобитро бо ин минтақа аз авлавиятҳои иқтисодию тиҷоратии худ қарор додааст. Ҳиндустон, ҳамчунин, барои рушди робитаҳо бо Осиёи Марказӣ, иқдомҳои назаррас зоҳир менамояд, ки таҳияю амалисозии лоиҳаи “Бандари Чобаҳор” аз ҷумлаи онҳост.
Чин, ки  таърихи қадима ва таҷрибаи хуби равобити байналмилалии иқтисодӣ дорад, барои таҳким ва густариши ҳамкорӣ бо кишварҳои Осиёи Марказӣ талошҳои пайваста менамояд.
Дар маҷмӯъ Осиёи Марказӣ ва Ҷанубу Шарқӣ дар асри XXI ба яке аз минтақаҳои асосии сайёра табдил меёбад. Айни ҳол, ҳиссаи минтақа якҷо бо кишварҳои дигари Осиё дар   маҷмӯи маҳсулоти дохилии ҷаҳон 52 дарсадро ташкил медиҳад.
Мирсаид РАҲМОНОВ,
коршиноси масъалаҳои АвруОсиё


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2018    №: 136    Мутолиа карданд: 142

19.07.2018


Мулоқоти Исматулло Насредин бо Томас Гремингер

Баррасии масъалаи ҳифзу нигоҳдории оби пок

Эълони озмун бо мақсади дастгирӣ ва ҳавасмандии ҷавонони соҳибистеъдод

КУМИТАИ РУШДИ МАҲАЛ. РОҲАНДОЗИИ РЕЙТИНГИ МИЛЛИИ ФАЗОИ САРМОЯГУЗОРӢ

ПЕШГИРИИ ВОРИДОТИ 42,8 ТОННА МОҲИИ ПАСТСИФАТ

ГЕОЛОГИЯ. НИЗОМИ РАҚАМӢ ҶОРӢ МЕШАВАД

ҶОЙИ КОР МУШКИЛИИ № 1 - И ХАТМКУНАНДАГОН

САТҲИ ПАСТИ ДОНИШ БОИСИ ХОРИҶ ГАРДИДАНИ ДОНИШҶӮЁН ШУД

ЛЕВАКАНТ. ОЗМУНЕ БАРОИ ИБРАТ

КӮЛОБ 1,2 МИЛЛИОН СОМОНӢ БАРОИ ИСТЕҲСОЛИ ЛИБОСИ МАКТАБӢ

18.07.2018


ФЕСТИВАЛИ ТОБИСТОНАИ ДУШАНБЕ. ИҚДОМИ НАВ ҶИҲАТИ РУШДИ САЙЁҲӢ ВА ФАРОҒАТИ МЕҲМОНОНУ СОКИНОН

12 ҲАЗОРУ 482 ҶИНОЯТ ДАР ШАШ МОҲ

ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ МЕАФЗОЯД

ДМТ. ҲАМКОРИҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ГУСТАРИШ МЕЁБАНД

БАРНОМАИ ДАВЛАТИИ ЭКОЛОГӢ МАРҲИЛА БА МАРҲИЛА ТАТБИҚ МЕГАРДАД

ШАҲРИ ВАҲДАТ. МАҲСУЛОТИ САНОАТӢ 3 МИЛЛИОН СОМОНӢ АФЗУД

Варзиш

17.07.2018


Мулоқоти Қоҳир Расулзода ва Абдулло Орипов дар Фарғона

Ҷаласаи мушовараи мақомоти корҳои дохилӣ баргузор шуд

Ҷумҳурии Мардумии Чин дар Тоҷикистон 3 мактаби нав месозад

Мунтахаби Тоҷикистон – ғолиби мусобиқаи Ҷоми шаҳрдории Остона

Ҷаҳон дар як сатр

Путин гуфтушунид бо Трампро бобарор номид

Трамп аз натиҷаҳои вохӯриаш бо Путин нақл кард

Ҳалокати мардуми осоиштаи афғон дар ҳоли афзоиш аст

Ҳангоми чемпионати ҷаҳон 25 миллион киберҳамла пешгирӣ шуд

16.07.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин бо Пратибҳа Меҳта

Машварати муовинони вазирони корҳои хориҷии кишварҳои аъзои СҲШ

Баррасии тақвияти ҳамкориҳо бо Бонки ҷаҳонӣ

РОҒУН. Бунёди иншооти нав ба муносибати 30-солагии Истиқлолияти давлатӣ

ФАРОНСА – чемпиони ҷаҳон

Ҷаҳон дар як сатр

Трамп ҷонибдори роҳандозии муносибот байни ИМА ва Британия бо Русия ва Чин аст

Чин соли 2020 «қудрати донорӣ» мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед