logo

иқтисод

ТОҶИКИСТОН – ЧИН – ПОКИСТОН. ДАҲЛЕЗИ ТИҶОРАТИИ ОСИЁ ВА ҶАҲОН

Барои рушди сиёсӣ, иҷтимоӣ ва иқтисодии давлат истиқлолият ва таҳкими робитаҳои минтақавӣ ва байналмилалӣ шарти асосӣ ба шумор меравад,  зеро бе рушди ҳамкорӣ рушди бахшҳои дигар  мушкил аст.  Ҳамкорӣ ва равобити кишварҳои Осиёи Ҷанубӣ, Шарқию Марказӣ имконоту тавоноиҳои хеле зиёд ва, аксаран, кашфношуда доранд, истифодаи оқилонаи онҳо ба нафъи тамоми кишварҳои ин минтақа мебошад.

Кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, аз ҷумла Афғонистон, Покистон ва Чин аз лиҳози ҷуғрофӣ бо Осиёи Марказӣ, хусусан бо Тоҷикистон, Ӯзбекистон ва Туркманистон, пайванди сарҳадӣ дошта, минтақаро бо уқёнуси Ҳинд мепайванданд.
Кишварҳои Осиёи Марказӣ асосан баъд аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ (1991) бо мамолики ҷаҳон робитаҳои мустақими сиёсӣ, иқтисодӣ ва тиҷоратӣ барқарор намуданд ва аз ҳамон вақт инҷониб минтақа аҳамияти стратегии худро дар Шарқу Ғарб намоиш дод.
Мавқеъҳои ҷуғрофӣ ва сиёсии Осиёи Марказӣ барои бозкушоии масирҳои тиҷоратӣ бо манотиқи Осиёи Ҷанубу Шарқӣ мувофиқанд. Лоиҳаи "Даҳлези иқтисодии Чину Покистон" яке аз барномаҳои муштараки иқтисодии минтақа мебошад, ки тавассути амалисозии он масири тиҷоратии онҳо  тавсеа ва рушд меёбад. Дар ин росто, лоиҳаи мазкур аҳамияти муҳими тиҷоратӣ дошта, аз ҷониби роҳбарони ин кишварҳо мавриди дастгирӣ қарор гирифтааст ва амалисозии он имконоти нави иқтисодиро дар пайвасти роҳи тиҷоратии Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон, Чин, Ӯзбекистон ва Туркманистон фароҳам меорад.
Дар ин масир аксари роҳҳо аз самти Покистон ба Осиёи Марказӣ тавассути Кобул ё долони Вахон, ки хатсайри муштараки тиҷоратии қадимӣ мебошад, мегузаранд. Эҳёи ин масири тиҷоратии таърихӣ ба манфиати иқтисодии тамоми кишварҳои минтақа буда, симои аслии Роҳи абрешимро дубора эҳё менамояд.
Лоиҳаи "Даҳлези иқтисодии Чину Покистон" василаи навест, ки тавассути он, хусусан бандари “Тводар”, кишварҳои Осиёи Марказӣ дар фурсати кӯтоҳ моли содиротии худро ба ҷаҳониён расонда метавонанд.
Дар ин масир лоиҳаи дигар - “Масири тиҷоратии Пешовар – Кобул –Тоҷикистон” низ тарҳрезӣ шудааст, ки амалисозии он ба манфиати тамоми мамолики минтақа ва Федератсияи  Русия мебошад.
Кишварҳои Осиёи Миёна, ки роҳи озоди тиҷоратии баҳрӣ надоранд, тавассути  амалӣ сохтани ин лоиҳаҳо метавонанд бо тамоми ҷаҳон, аз ҷумла кишварҳои ҳавзаи уқёнуси Ҳинд, бипайванданд.
Барои таҳким ва устувории лоиҳаи мазкур ҳамкорӣ ва ҳамгироии байни кишварҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ ва Осиёи Марказӣ хеле муҳим аст. Аз тарафи дигар, Ҳиндустон, ки  кишварҳои Осиёи Марказиро чун наздикони берунӣ ва ҳамсоягон шинохтааст, равобитро бо ин минтақа аз авлавиятҳои иқтисодию тиҷоратии худ қарор додааст. Ҳиндустон, ҳамчунин, барои рушди робитаҳо бо Осиёи Марказӣ, иқдомҳои назаррас зоҳир менамояд, ки таҳияю амалисозии лоиҳаи “Бандари Чобаҳор” аз ҷумлаи онҳост.
Чин, ки  таърихи қадима ва таҷрибаи хуби равобити байналмилалии иқтисодӣ дорад, барои таҳким ва густариши ҳамкорӣ бо кишварҳои Осиёи Марказӣ талошҳои пайваста менамояд.
Дар маҷмӯъ Осиёи Марказӣ ва Ҷанубу Шарқӣ дар асри XXI ба яке аз минтақаҳои асосии сайёра табдил меёбад. Айни ҳол, ҳиссаи минтақа якҷо бо кишварҳои дигари Осиё дар   маҷмӯи маҳсулоти дохилии ҷаҳон 52 дарсадро ташкил медиҳад.
Мирсаид РАҲМОНОВ,
коршиноси масъалаҳои АвруОсиё


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2018    №: 136    Мутолиа карданд: 310

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд

НУРОБОД . Эҳтиром ба шахсиятҳои таърихӣ

Ҷаҳон дар як сатр

11.04.2019


"Тоҷикон" ба забони ӯзбекӣ нашр шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед