logo

туризм

САРАЗМ МАКОНИ САНГҲОИ ГӮЁ

Аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пешниҳод гардидани таҷлили 5500 - солагии Саразми бостонӣ ҳамчун маркази ташаккули маданияти кишоварзӣ, ҳунармандӣ ва шаҳрсозии тоҷикон дар соли 2020, ин арҷгузорӣ ба таъриху фарҳанги миллист.
Шаҳраки қадимаи Саразм аз ёдгориҳои куҳантарини мардуми Осиёи Марказӣ буда, аз ҳунармандии ниёгонамон шаҳодат медиҳад. Дар ин ҷо бештар иморатҳои маъмурӣ, ки то 50 - 100 метри мураббаъ масоҳат доранд, сохта шудаанд. Атрофи онҳоро ҳуҷраҳои хоҷагӣ, растаҳои ҳунармандӣ иҳота намуда, кӯчаю паскӯчаҳои сангфаршшуда онҳоро аз ҳам ҷудо мекунанд.
Ба ақидаи муҳаққиқон, дар Саразм якчанд аломатҳои пайдоиши аввалин шаҳрҳо мушоҳида мешаванд. Биноҳои монументалӣ, кӯчаҳои сангфарш, нобаробарӣ дар молу мулкдорӣ ва табақаҳои иҷтимоӣ, инкишофи баланди тиҷорат, растаҳои ҳунармандӣ, ба соҳаҳо тақсимшавии кишоварзӣ, чорводорӣ, кулолгарӣ, маъданҷӯиву маъдангудозӣ, заршӯиву заргарӣ, бофандагиву ресандагӣ, чармгарӣ, коркарди чӯб, сангтарошӣ ва ғайраҳо, ки рукнҳои хоси шаҳрдориву шаҳрсозист, дида мешаванд.
Миқдори зиёди бозёфтҳои моддии воридотие чун лоҷуварди Бадахшон, ақиқи Қайроққум, фирӯзаи Хоразму Фарғона, зарфҳои мунаққаши хоси маданияти Балуҷистон, Сиистону Афғонистон ва ғайра бо роҳи тиҷорат ба Саразм ворид гаштаанд. Аз сӯи дигар саразмиён паҳнкунандагони лоҷуварду  маҳсулоти маъдании шимолу шарқи Осиёи Марказӣ, тиллову нуқра, мису қӯрғошим ва дигар металлҳои қиматбаҳо ба самти ҷанубу шарқи Осиёи Миёна будаанд. Агар ба таҳқиқ назар кунем, Саразм як пойгоҳи омезишёбӣ ва такомули чандин маданиятҳои ақвоми АвруОсиё мебошад.
Нахустмуҳаққиқи ёдгории Саразм Абдуллоҷон Исҳоқӣ дар натиҷаи тадқиқоти худ  муайян кардааст, ки  масоҳати он 100 гектар буда,  наздики 8000 аҳолӣ доштааст.
Дар ёдгории Саразм дар баробари муҳаққиқони дохилию хориҷӣ,  инчунин, донишҷӯёни ихтисоси таърих ва бостоншиносии Донишкадаи  омӯзгории шаҳри Панҷакент низ дар кофтукоби ҳафриётҳои нав саҳми бориз доранд.
Илҳом Муҳиддинов, магистри курси якум ва Сунатулло Набиев, донишҷӯи курси яки донишгоҳи мазкур зикр карданд, ки онҳо ҳафриёти дувуми худро канда истодаанд. Ҳафриёти якуми онҳо коргоҳи кулолӣ буд.
Барои беҳтар намудани инфрасохтори мамнӯъгоҳ масъулон ба мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳри Панҷакент, вилояти Суғд ва Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон муроҷиат намуданд, ки осорхонаи замонавии дорои лабаратория, меҳмонхона барои бостоншиносону меҳмонон ва гулгаштҳои зебо барои сайёҳони  дохиливу хориҷӣ сохта шаванд.
Дар даромадгоҳи осорхона сангҳое, ки дар натиҷаи кофтукоб пайдо шудаанд, ба маърази меҳмонон ва сайёҳон гузошта шудаанд, ки хеле назаррабоянд. Ашёи рӯзгоре, ки мо ҳоло шакли содаи онро истифода мебарем, дар ин ҷо намунаҳое, ки 5500 сол пеш истифода мебурданд, мавҷуд мебошад.
Дар осорхона бозёфтҳое, ки дар натиҷаи таҳқиқот пайдо шудаанд, дар рафҳо нигоҳ дошта шудаанд. Дар даромадгоҳи осорхона дар девор расмҳои Пешвои миллат дар Саразм (солҳои 2003, 2005), муҳаққиқони дохилию хориҷӣ ва Ашӯралӣ  Тайлонов,  нафаре, ки бори аввал табари нуқрагиро пайдо намудааст, ҷой дода шудаанд. Дар рӯ ба рӯи осорхона нимпайкараи нахусткашшофи ёдгорӣ Абдуллоҷон Исҳоқӣ гузошта шудааст.
Барои ҷалби сайёҳон ба ин ёдгории таърихӣ тарғибу ташвиқ тавассути сомонаҳои интернетӣ ва чопи варақаҳо ба роҳ монда шудааст.
Қобили зикр аст, бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21 сентябри соли 2001 ёдгории Саразм ҳамчун маркази ташаккулёбии маданияти  кишоварзӣ, ҳунармандӣ ва шаҳрсозии тоҷикон мамнӯъгоҳи таърихӣ - бостоншиносӣ эълон шудааст. Ин ёдгории гаронарзиш 31 июни соли 2014 дар сессияи 34 - уми ЮНЕСКО, ки дар Бразилия баргузор гардида буд, ба феҳристи мероси фарҳанги умумибашарӣ шомил шуд.
Маҳмуд ҶӮРАЕВ, 
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.07.2018    №: 137    Мутолиа карданд: 284

18.12.2018


Баргузории барномаи фарҳангии «Сад ранги чакан»

Боздиди вазири корҳои дохилӣ аз дидбонгоҳҳои сарҳадӣ

Ифтитоҳи маркази ташхису табобат дар шаҳри Хоруғ

Душанбе шукӯҳи идона мегирад

ЛИГАИ ЧЕМПИОНҲО. Ҷараёни 1/8 финал

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Сарвари низомиёни Покистон ҳукми қатли 15 террористро тасдиқ намуд

Соли 2018 дар дунё беш аз 110 журналист ба ҳалокат расид

Россия ва Чин ҷиҳати тағйирдиҳии атмосфера озмоиши муштарак гузаронданд

Дар Қазоқистон давоми 27 сол беш аз 130 миллион метри мураббаъ манзил сохтанд

17.12.2018


Баррасии масоили густариши ҳамкориҳо

Ҷамъбасти натиҷаҳои амалиёти «Кӯкнор – 2018»

Вохӯрии Имомуддин Сатторов бо Вячеслав Павловский

ХАТЛОН. Ифтитоҳи 32 бунгоҳи тиббӣ

ШУҒНОН. 2 муассисаи таълимии нав сохта шуд

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Сифати таълим беҳтар мегардад

Қариб 200 кишвар маҷмӯи қоидаҳои созишномаи Парижро ҷонибдорӣ кард

Надя Мурод бо маблағи ҷоизаи Нобел беморхона сохтанист

Масоили марз дар маркази таваҷҷуҳи сарони ҳукуматҳои Ӯзбекистону Қирғизистон

«Зардпӯшҳо» ба Фаронса Ђ10 миллиард зиён оварданд

Дар Россия теъдоди маҳбусон ба ҳадди таърихӣ коҳиш ёфт

14.12.2018


Масъалаи густариши ҳамкориҳо матраҳ гашт

Баргузории ҷаласаи Шӯро оид ба шарикии давлат ва бахши хусусӣ

Машварати сиёсии Тоҷикистону Олмон

Лукашенко: «Бозори Россия барои Беларус якумрӣ кифоят мекунад»

Вазири олмонӣ таҳримоти нави зиддирусиро нахост

Дар Сурия беш аз 30 ҳазор манзилро барқарор намуданд

Таҷлили 90-солагии нависандаи зиндаёд Чингиз Айтматов дар Қирғизистон

Ҷаҳон дар як сатр

Як вохӯрии муҳим

13.12.2018


Иштироки Азим Иброҳим дар Форуми ҳамкории Чин ва Осиёи Марказӣ

Шаҳри Душанбе бо музофоти Хайнан бародаршаҳр гардид

Вохӯрии Заробиддин Қосимӣ бо Абдулазиз ибни Абдулкарим ал-Исӣ

Мадуро вохӯриашро бо Путин таърихӣ унвон кард


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед