logo

туризм

САРАЗМ МАКОНИ САНГҲОИ ГӮЁ

Аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пешниҳод гардидани таҷлили 5500 - солагии Саразми бостонӣ ҳамчун маркази ташаккули маданияти кишоварзӣ, ҳунармандӣ ва шаҳрсозии тоҷикон дар соли 2020, ин арҷгузорӣ ба таъриху фарҳанги миллист.
Шаҳраки қадимаи Саразм аз ёдгориҳои куҳантарини мардуми Осиёи Марказӣ буда, аз ҳунармандии ниёгонамон шаҳодат медиҳад. Дар ин ҷо бештар иморатҳои маъмурӣ, ки то 50 - 100 метри мураббаъ масоҳат доранд, сохта шудаанд. Атрофи онҳоро ҳуҷраҳои хоҷагӣ, растаҳои ҳунармандӣ иҳота намуда, кӯчаю паскӯчаҳои сангфаршшуда онҳоро аз ҳам ҷудо мекунанд.
Ба ақидаи муҳаққиқон, дар Саразм якчанд аломатҳои пайдоиши аввалин шаҳрҳо мушоҳида мешаванд. Биноҳои монументалӣ, кӯчаҳои сангфарш, нобаробарӣ дар молу мулкдорӣ ва табақаҳои иҷтимоӣ, инкишофи баланди тиҷорат, растаҳои ҳунармандӣ, ба соҳаҳо тақсимшавии кишоварзӣ, чорводорӣ, кулолгарӣ, маъданҷӯиву маъдангудозӣ, заршӯиву заргарӣ, бофандагиву ресандагӣ, чармгарӣ, коркарди чӯб, сангтарошӣ ва ғайраҳо, ки рукнҳои хоси шаҳрдориву шаҳрсозист, дида мешаванд.
Миқдори зиёди бозёфтҳои моддии воридотие чун лоҷуварди Бадахшон, ақиқи Қайроққум, фирӯзаи Хоразму Фарғона, зарфҳои мунаққаши хоси маданияти Балуҷистон, Сиистону Афғонистон ва ғайра бо роҳи тиҷорат ба Саразм ворид гаштаанд. Аз сӯи дигар саразмиён паҳнкунандагони лоҷуварду  маҳсулоти маъдании шимолу шарқи Осиёи Марказӣ, тиллову нуқра, мису қӯрғошим ва дигар металлҳои қиматбаҳо ба самти ҷанубу шарқи Осиёи Миёна будаанд. Агар ба таҳқиқ назар кунем, Саразм як пойгоҳи омезишёбӣ ва такомули чандин маданиятҳои ақвоми АвруОсиё мебошад.
Нахустмуҳаққиқи ёдгории Саразм Абдуллоҷон Исҳоқӣ дар натиҷаи тадқиқоти худ  муайян кардааст, ки  масоҳати он 100 гектар буда,  наздики 8000 аҳолӣ доштааст.
Дар ёдгории Саразм дар баробари муҳаққиқони дохилию хориҷӣ,  инчунин, донишҷӯёни ихтисоси таърих ва бостоншиносии Донишкадаи  омӯзгории шаҳри Панҷакент низ дар кофтукоби ҳафриётҳои нав саҳми бориз доранд.
Илҳом Муҳиддинов, магистри курси якум ва Сунатулло Набиев, донишҷӯи курси яки донишгоҳи мазкур зикр карданд, ки онҳо ҳафриёти дувуми худро канда истодаанд. Ҳафриёти якуми онҳо коргоҳи кулолӣ буд.
Барои беҳтар намудани инфрасохтори мамнӯъгоҳ масъулон ба мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳри Панҷакент, вилояти Суғд ва Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон муроҷиат намуданд, ки осорхонаи замонавии дорои лабаратория, меҳмонхона барои бостоншиносону меҳмонон ва гулгаштҳои зебо барои сайёҳони  дохиливу хориҷӣ сохта шаванд.
Дар даромадгоҳи осорхона сангҳое, ки дар натиҷаи кофтукоб пайдо шудаанд, ба маърази меҳмонон ва сайёҳон гузошта шудаанд, ки хеле назаррабоянд. Ашёи рӯзгоре, ки мо ҳоло шакли содаи онро истифода мебарем, дар ин ҷо намунаҳое, ки 5500 сол пеш истифода мебурданд, мавҷуд мебошад.
Дар осорхона бозёфтҳое, ки дар натиҷаи таҳқиқот пайдо шудаанд, дар рафҳо нигоҳ дошта шудаанд. Дар даромадгоҳи осорхона дар девор расмҳои Пешвои миллат дар Саразм (солҳои 2003, 2005), муҳаққиқони дохилию хориҷӣ ва Ашӯралӣ  Тайлонов,  нафаре, ки бори аввал табари нуқрагиро пайдо намудааст, ҷой дода шудаанд. Дар рӯ ба рӯи осорхона нимпайкараи нахусткашшофи ёдгорӣ Абдуллоҷон Исҳоқӣ гузошта шудааст.
Барои ҷалби сайёҳон ба ин ёдгории таърихӣ тарғибу ташвиқ тавассути сомонаҳои интернетӣ ва чопи варақаҳо ба роҳ монда шудааст.
Қобили зикр аст, бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21 сентябри соли 2001 ёдгории Саразм ҳамчун маркази ташаккулёбии маданияти  кишоварзӣ, ҳунармандӣ ва шаҳрсозии тоҷикон мамнӯъгоҳи таърихӣ - бостоншиносӣ эълон шудааст. Ин ёдгории гаронарзиш 31 июни соли 2014 дар сессияи 34 - уми ЮНЕСКО, ки дар Бразилия баргузор гардида буд, ба феҳристи мероси фарҳанги умумибашарӣ шомил шуд.
Маҳмуд ҶӮРАЕВ, 
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.07.2018    №: 137    Мутолиа карданд: 345

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед