logo

иқтисод

“КОФАРНИҲОНИ ПОЁН”. ЛОИҲАИ БАРОИ ДУ КИШВАР СУДОВАР

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон муҳтарам Шавкат Мирзиёев бобати беш аз пеш боровар шудани ҳамкориҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ миёни ду мамлакат кӯшиши зиёд ба харҷ дода истодаанд. Дар ин замина, ба хотири тақвияти бештари дӯстии ду халқи ба ҳам бародар, ҷоиз аст, ки як иқдоми амалиношудаи замони шӯравиро ёдрас намуда, муҳимияти иҷрои онро таъкид кунем.   
Бо мақсади обёрии садҳо ҳазор гектар заминҳои ташналаби Тоҷикистону Ӯзбекистон ва ба ин васила таъсис додани чандин ноҳияи нав ҳукумати вақти шӯравӣ қарор карда буд, ки дар дарёи Кофарниҳон дар ҳудуди ноҳияҳои Шаҳритузу Қубодиён обанбор сохта шавад. Татбиқи ин лоиҳа, ки номи “Кофарниҳони Поён”-ро гирифта буд, соли 1983 оғоз шуд. Иншоот бояд соли 1993 мавриди истифода қарор мегирифт.
Қувваталӣ Додов, собиқадори меҳнат ва муаррихи минтақа, ки ҳамроҳи мо дар мавзеи барои обанбор пешбинишуда қарор дошт, дар ин бора чунин гуфт:
- Ин чуқуриҳое, ки мебинед, барои рехтани таҳкурсии сарбанд кофта шудаанд. Лоиҳа бо назардошти афзоиши босуръати аҳолӣ, таъсиси ҷойҳои нави кор ва бунёди манзилҳои истиқоматӣ омода шуда буд. Агар ин обанбор сохта мешуд, мувофиқи ҳисобҳои пешакӣ, дар Тоҷикистон се ноҳия ва дар Ӯзбекистон низ пас аз обёрӣ шудани мавзеи Чордағал се ноҳия ташкил мешуд. Ҳамзамон, дар ин дарё бунёди як неругоҳи обие, ки иқтидори бо барқ таъмин кардани мавзеъҳои навташкилро дошт, дар мадди назар буд. Аз рӯйи ҳисоби мутахассисон, агар ин обанбор сохта мешуд, он ҳамагӣ дар панҷ сол тамоми хароҷотро мепӯшонд.  
Тавре Талбон Ҳакимов, роҳбари пешини Институти илмию истеҳсолии лоиҳакашии “Нурофар” ва собиқ директори ПМК-12, ки сохтмони  обанборро бар дӯш дошт, зимни як мусоҳибаи матбуотӣ зикр кардааст, лоиҳаи “Кофарниҳони Поён” - ро даҳҳо институтҳои Иттиҳоди Шӯравӣ ба таври дақиқ омода кардаанд, он дар соҳаи мелиоратсияи ду кишвар сохтмони камназир маҳсуб меёбад ва бо татбиқи ин лоиҳа Тоҷикистону Ӯзбекистон метавонанд даштҳои ташналаби Курҷалолқум, Гулзор,  Чордағал, Каниздеҳа ва Бешкентро обёрӣ кунанд.
Муҳандис - гидротехник шодравон Геннадий Колитсов, собиқ роҳбари шуъбаи лоиҳаи “Кофарниҳони Поён” - и Институти лоиҳакашии “Тоҷикгипроводхоз”, зимни як гуфтугӯ ба хабарнигорон гуфтааст:
- Дар он минтақае, ки ин сохтмон ба нақша гирифта шуда буд, метавон зироатҳои зиёди ситрусию субтропикӣ парвариш кард. Он яке аз водиҳои зархез ба ҳисоб меравад. Дар ин мавзеъ дар моҳҳои июл – август дар ҳаҷми 243 миллион метри мукааб мушкили норасоии оби полизӣ ба назар мерасад. Ва ин норасоӣ дар оянда афзоиш хоҳад ёфт. 
Болотар аз он ҷое, ки бояд сарбанд сохта мешуд, дар дарёи Кофарниҳон ба дарозии 16 километр дар ҳаҷми 5,2 миллиард метри мукааб захираи об мавҷуд аст, ки ҳоло ҳамагӣ 1,2 миллиард метри мукааби он ҷорӣ мешаваду бас. Обанбор ба ҷоришавии ин захира вусъат бахшида, дар сурати ҳар мавсим дуруст танзим шудан имкон медиҳад, ки  68,3 ҳазор гектар замин обёрӣ шавад. Ҳангоми истифодаи муътадил, ба қавли мутахассисон, обанбор дар як сония то 650 метри мукааб об партофта метавонист, ки аз ин ҳисоб маблағҳои зиёди баҳри соҳилмустаҳкамкунӣ харҷшаванда сарфа мегардиданд. Арзиши лоиҳавии сохтмон, мувофиқи ҳисобҳои соли 1984-ум, бо назардошти эъмори неругоҳи барқӣ 416 миллион доллар пешбинӣ шуда буд. То фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ ва канда шудани риштаҳои иқтисодӣ дар ин мавзеъ дар доираи корҳои омодагии сохтани обанбор шаҳраки сохтмончиён қисман бунёд шуда буд. Мувофиқи лоиҳа, бояд дар шаҳраки сохтмончиён 200 хона сохта мешуд.
Умед аст, ки бо мустаҳкам шудани робитаҳои ҳасана миёни Тоҷикистону Ӯзбекистон лоиҳаи “Кофарниҳони Поён”, ки фоидааш  барои ду кишвар беҳисоб аст, дубора аз сар гирифта мешавад.
Зокир ҲАСАН, шаҳри Бохтар

 

 


 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.08.2018    №: 167    Мутолиа карданд: 193

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед