logo

иқтисод

“КОФАРНИҲОНИ ПОЁН”. ЛОИҲАИ БАРОИ ДУ КИШВАР СУДОВАР

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон муҳтарам Шавкат Мирзиёев бобати беш аз пеш боровар шудани ҳамкориҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ миёни ду мамлакат кӯшиши зиёд ба харҷ дода истодаанд. Дар ин замина, ба хотири тақвияти бештари дӯстии ду халқи ба ҳам бародар, ҷоиз аст, ки як иқдоми амалиношудаи замони шӯравиро ёдрас намуда, муҳимияти иҷрои онро таъкид кунем.   
Бо мақсади обёрии садҳо ҳазор гектар заминҳои ташналаби Тоҷикистону Ӯзбекистон ва ба ин васила таъсис додани чандин ноҳияи нав ҳукумати вақти шӯравӣ қарор карда буд, ки дар дарёи Кофарниҳон дар ҳудуди ноҳияҳои Шаҳритузу Қубодиён обанбор сохта шавад. Татбиқи ин лоиҳа, ки номи “Кофарниҳони Поён”-ро гирифта буд, соли 1983 оғоз шуд. Иншоот бояд соли 1993 мавриди истифода қарор мегирифт.
Қувваталӣ Додов, собиқадори меҳнат ва муаррихи минтақа, ки ҳамроҳи мо дар мавзеи барои обанбор пешбинишуда қарор дошт, дар ин бора чунин гуфт:
- Ин чуқуриҳое, ки мебинед, барои рехтани таҳкурсии сарбанд кофта шудаанд. Лоиҳа бо назардошти афзоиши босуръати аҳолӣ, таъсиси ҷойҳои нави кор ва бунёди манзилҳои истиқоматӣ омода шуда буд. Агар ин обанбор сохта мешуд, мувофиқи ҳисобҳои пешакӣ, дар Тоҷикистон се ноҳия ва дар Ӯзбекистон низ пас аз обёрӣ шудани мавзеи Чордағал се ноҳия ташкил мешуд. Ҳамзамон, дар ин дарё бунёди як неругоҳи обие, ки иқтидори бо барқ таъмин кардани мавзеъҳои навташкилро дошт, дар мадди назар буд. Аз рӯйи ҳисоби мутахассисон, агар ин обанбор сохта мешуд, он ҳамагӣ дар панҷ сол тамоми хароҷотро мепӯшонд.  
Тавре Талбон Ҳакимов, роҳбари пешини Институти илмию истеҳсолии лоиҳакашии “Нурофар” ва собиқ директори ПМК-12, ки сохтмони  обанборро бар дӯш дошт, зимни як мусоҳибаи матбуотӣ зикр кардааст, лоиҳаи “Кофарниҳони Поён” - ро даҳҳо институтҳои Иттиҳоди Шӯравӣ ба таври дақиқ омода кардаанд, он дар соҳаи мелиоратсияи ду кишвар сохтмони камназир маҳсуб меёбад ва бо татбиқи ин лоиҳа Тоҷикистону Ӯзбекистон метавонанд даштҳои ташналаби Курҷалолқум, Гулзор,  Чордағал, Каниздеҳа ва Бешкентро обёрӣ кунанд.
Муҳандис - гидротехник шодравон Геннадий Колитсов, собиқ роҳбари шуъбаи лоиҳаи “Кофарниҳони Поён” - и Институти лоиҳакашии “Тоҷикгипроводхоз”, зимни як гуфтугӯ ба хабарнигорон гуфтааст:
- Дар он минтақае, ки ин сохтмон ба нақша гирифта шуда буд, метавон зироатҳои зиёди ситрусию субтропикӣ парвариш кард. Он яке аз водиҳои зархез ба ҳисоб меравад. Дар ин мавзеъ дар моҳҳои июл – август дар ҳаҷми 243 миллион метри мукааб мушкили норасоии оби полизӣ ба назар мерасад. Ва ин норасоӣ дар оянда афзоиш хоҳад ёфт. 
Болотар аз он ҷое, ки бояд сарбанд сохта мешуд, дар дарёи Кофарниҳон ба дарозии 16 километр дар ҳаҷми 5,2 миллиард метри мукааб захираи об мавҷуд аст, ки ҳоло ҳамагӣ 1,2 миллиард метри мукааби он ҷорӣ мешаваду бас. Обанбор ба ҷоришавии ин захира вусъат бахшида, дар сурати ҳар мавсим дуруст танзим шудан имкон медиҳад, ки  68,3 ҳазор гектар замин обёрӣ шавад. Ҳангоми истифодаи муътадил, ба қавли мутахассисон, обанбор дар як сония то 650 метри мукааб об партофта метавонист, ки аз ин ҳисоб маблағҳои зиёди баҳри соҳилмустаҳкамкунӣ харҷшаванда сарфа мегардиданд. Арзиши лоиҳавии сохтмон, мувофиқи ҳисобҳои соли 1984-ум, бо назардошти эъмори неругоҳи барқӣ 416 миллион доллар пешбинӣ шуда буд. То фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ ва канда шудани риштаҳои иқтисодӣ дар ин мавзеъ дар доираи корҳои омодагии сохтани обанбор шаҳраки сохтмончиён қисман бунёд шуда буд. Мувофиқи лоиҳа, бояд дар шаҳраки сохтмончиён 200 хона сохта мешуд.
Умед аст, ки бо мустаҳкам шудани робитаҳои ҳасана миёни Тоҷикистону Ӯзбекистон лоиҳаи “Кофарниҳони Поён”, ки фоидааш  барои ду кишвар беҳисоб аст, дубора аз сар гирифта мешавад.
Зокир ҲАСАН, шаҳри Бохтар

 

 


 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.08.2018    №: 167    Мутолиа карданд: 156

14.12.2018


Масъалаи густариши ҳамкориҳо матраҳ гашт

Баргузории ҷаласаи Шӯро оид ба шарикии давлат ва бахши хусусӣ

Машварати сиёсии Тоҷикистону Олмон

Лукашенко: «Бозори Россия барои Беларус якумрӣ кифоят мекунад»

Вазири олмонӣ таҳримоти нави зиддирусиро нахост

Дар Сурия беш аз 30 ҳазор манзилро барқарор намуданд

Таҷлили 90-солагии нависандаи зиндаёд Чингиз Айтматов дар Қирғизистон

Ҷаҳон дар як сатр

Як вохӯрии муҳим

13.12.2018


Иштироки Азим Иброҳим дар Форуми ҳамкории Чин ва Осиёи Марказӣ

Шаҳри Душанбе бо музофоти Хайнан бародаршаҳр гардид

Вохӯрии Заробиддин Қосимӣ бо Абдулазиз ибни Абдулкарим ал-Исӣ

Мадуро вохӯриашро бо Путин таърихӣ унвон кард

Қазоқистон 50 номгӯи маҳсулотро ба содирот баровард

Дабири кулли СММ: «Лағви шартномаи Париж «худкушист»

Голикова: «Собиқадорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳамагӣ 1,4 миллион нафар мондаанд»

Дар Қирғизистон домоди қотил 20 сол зиндонӣ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

12.12.2018


Мулоқоти Низомиддин Зоҳидӣ бо Лю Бин

Таҳкими ҳамкориҳо бо Бонки аврупоии таҷдид ва рушд

Таъсиси шӯрои рушди маориф

Қазоқистон калонтарин дар ИДМ неругоҳи барқи офтобиро ба кор даровард

Дар Қирғизистон ба волидони кӯдакони маъюб маош таъйин мекунанд

Чин ваъдаи кам кардани боҷ ба автомобилҳои амрикоиро баҷо меорад

Ҷаҳон дар як сатр

ГӮШТӢ. Тоҷикистон 6 медали тилло ба даст овард

РОҲ БА СӮИ ТОКИО. Ҷаласаи машваратӣ бо федератсияҳои варзишӣ

ХУҶАНД. Бунёди 5 иншооти нав

МУЪМИНОБОД. "Якарча" ба кор даромад

СММ: “Аз коррупсия иқтисоди ҷаҳонӣ соле 2,6 триллион доллар талаф медиҳад”

Дар Стокголм ҷоизаҳои Нобел барои соли 2018 супурда шуданд

Катрунгалос: «Муносиботи мо бо Россия самимитар гашт»

Дар Қазоқистон нархи яклухти барқ ва газро паст мекунанд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед