logo

иқтисод

САБАДИ ИСТЕЪМОЛӢ. ҲИМОЯИ ИҶТИМОИИ АҲОЛӢ ДАР МАДДИ АВВАЛ

Президенти мамлакат, Раиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Қарор «Дар бораи меъёрҳои тавсиявии физиологии маҳсулоти асосии озуқаворӣ ба ҳар сари аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон» -ро ба имзо расонданд. Яъне сабади истеъмолӣ барои аҳолии мамлакат муайян шуд.

Тибқи таҷриба, дар аксари мамолики дунё ба гурӯҳи озуқавории сабади истеъмолӣ 11 намуди маҳсулоти мавриди ниёзи аввал ворид шудаанд. Ба номгӯи маҳсулоти асосии хӯроквории сабади истеъмолии Тоҷикистон нону маҳсулоти нонӣ, рустаниҳои ғалладонаӣ, лӯбиёӣ, гӯшту маҳсулоти гӯштӣ, моҳӣ, ширу маҳсулоти ширӣ, равған, қанду маҳсулоти қаннодӣ, картошка, сабзавот, полизӣ ва чой дохиланд.
Тибқи меъёрҳои қабулгардида, дар сабади истеъмолии кишвар дар як шабонарӯз истеъмоли 404 грамм маҳсулоти нонӣ, 111 грамм маҳсулоти гӯштӣ, 25 грамм маҳсулоти моҳӣ, 316 грамм маҳсулоти ширӣ, 25-30 грамм тухм ҳадди ақалли барои зиндагӣ ва фаъолият зарурӣ муайян шудааст.
Вазорату идораҳои дахлдори ҷумҳурӣ метавонанд ба меъёрҳои тавсиявии физиологии истеъмоли маҳсулоти асосии хӯрокворӣ тағйиру иловаҳо пешниҳод намоянд.
Сабади истеъмолӣ маҷмӯи намунавии ҳадди ақалли намудҳои молу маҳсулот ва хизматрасониҳои дар як шабонарӯз ё сол барои инсон зарурӣ мебошад.
Муайян гардидани меъёрҳои илман дақиқи сабади истеъмолӣ ва ба инобат гирифтани он барои муътадил нигоҳ доштани сатҳи зиндагии аҳолӣ, татбиқи босамари сиёсати иҷтимоии давлат, таҳияи барномаҳои миллии ташкили истеҳсолоти рақобатпазир, идорасозии босамари захираҳои табиӣ ҷиҳати таъмини аҳолӣ бо маҳсулоти ғизоӣ ва корхонаҳои саноатӣ бо ашёи хоми маҳаллӣ, ояндабинии истеҳсоли маҳсулоти озуқаворӣ ва рушди устувору босуботи кишвар нақши калидӣ дорад. Он, ҳамчунин, барои муайян кардани буҷети минималии истеъмолӣ (ҳадди ақалли барои зиндагӣ ва фаъолият зарурӣ) нишондиҳандаи асосии воқеӣ ва барои дақиқ намудани имконоти харидории асъорҳои миллӣ омили асосӣ ба шумор меравад.
Моддаи 5 - и Қонуни Ҷумҳурии  Тоҷикистон «Дар бораи ҳадди ақалли зиндагӣ» тақозо менамояд, ки ҳангоми муайян кардани маҷмӯи маҳсулоти озуқаи сабади истеъмолӣ меъёрҳои илман асосноки талаботи физиологии инсон барои ҳадди ақалли зиндагӣ, номгӯй, инчунин таркибу ғизонокии маҳсулоти озуқа, бояд маҳаки асосӣ бошанд. Ба маҳсулоти ғайриғизоӣ асосан либос (болопӯш, курта, костюм, тагпӯш), пойафзол, рахти хоб, доруворӣ ва молҳои саноатию маишӣ, ба хизматрасониҳо манзили зист, таъминот бо об, гармӣ, барқ ва нақлиёти ҷамъиятӣ дохиланд.
Маъмулан, дар сабадҳои истеъмолӣ арзиши маҳсулоти ғайриғизоӣ ва хизматрасониҳо ними (50%- и) арзиши маҳсулоти озуқавориро ташкил медиҳад. Вобаста ба намудҳо ва фаровонии маҳсулоти ғизоӣ дар минтақаҳои зист номгӯи маҳсулоти ғизоии сабадҳои истеъмолии мамлакатҳои ҷаҳон аз ҳам каму беш фарқ мекунанд. Ҳангоми муайян намудани меъёрҳои тавсиявии сабадҳои истеъмолӣ имконият ва захираҳои кишварҳо, инчунин, расму оин ва хусусиятҳои миллиро ба назар мегиранд. Барои мисол, нону маҳсулоти нонӣ барои як нафар дар як сол барои сабадҳои истеъмолии Федератсияи Русия 126,5 кг, барои аҳолии  Тоҷикистон 147,5 кг муайян гардидааст, яъне ин ҷо хусусиятҳои миллии мардуми тоҷик ва, умуман, Осиёи Марказӣ, ки маҳсулоти нониро зиёдтар истеъмол мекунанд, ба инобат гирифта шудааст. Меъёри тавсиявии истеъмоли моҳӣ, гӯшт, қанд, шир низ дар сабади истеъмолии Тоҷикистон дар муқоиса бо Русия фарқ мекунад. Дар бораи сабзавоту мевагӣ ва полизии дар Тоҷикистон фаровон бошад, ҳоҷатӣ шарҳ ҳам нест.
С. АЗИЗӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.09.2018    №: 189    Мутолиа карданд: 204

14.12.2018


Масъалаи густариши ҳамкориҳо матраҳ гашт

Баргузории ҷаласаи Шӯро оид ба шарикии давлат ва бахши хусусӣ

Машварати сиёсии Тоҷикистону Олмон

Лукашенко: «Бозори Россия барои Беларус якумрӣ кифоят мекунад»

Вазири олмонӣ таҳримоти нави зиддирусиро нахост

Дар Сурия беш аз 30 ҳазор манзилро барқарор намуданд

Таҷлили 90-солагии нависандаи зиндаёд Чингиз Айтматов дар Қирғизистон

Ҷаҳон дар як сатр

Як вохӯрии муҳим

13.12.2018


Иштироки Азим Иброҳим дар Форуми ҳамкории Чин ва Осиёи Марказӣ

Шаҳри Душанбе бо музофоти Хайнан бародаршаҳр гардид

Вохӯрии Заробиддин Қосимӣ бо Абдулазиз ибни Абдулкарим ал-Исӣ

Мадуро вохӯриашро бо Путин таърихӣ унвон кард

Қазоқистон 50 номгӯи маҳсулотро ба содирот баровард

Дабири кулли СММ: «Лағви шартномаи Париж «худкушист»

Голикова: «Собиқадорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳамагӣ 1,4 миллион нафар мондаанд»

Дар Қирғизистон домоди қотил 20 сол зиндонӣ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

12.12.2018


Мулоқоти Низомиддин Зоҳидӣ бо Лю Бин

Таҳкими ҳамкориҳо бо Бонки аврупоии таҷдид ва рушд

Таъсиси шӯрои рушди маориф

Қазоқистон калонтарин дар ИДМ неругоҳи барқи офтобиро ба кор даровард

Дар Қирғизистон ба волидони кӯдакони маъюб маош таъйин мекунанд

Чин ваъдаи кам кардани боҷ ба автомобилҳои амрикоиро баҷо меорад

Ҷаҳон дар як сатр

ГӮШТӢ. Тоҷикистон 6 медали тилло ба даст овард

РОҲ БА СӮИ ТОКИО. Ҷаласаи машваратӣ бо федератсияҳои варзишӣ

ХУҶАНД. Бунёди 5 иншооти нав

МУЪМИНОБОД. "Якарча" ба кор даромад

СММ: “Аз коррупсия иқтисоди ҷаҳонӣ соле 2,6 триллион доллар талаф медиҳад”

Дар Стокголм ҷоизаҳои Нобел барои соли 2018 супурда шуданд

Катрунгалос: «Муносиботи мо бо Россия самимитар гашт»

Дар Қазоқистон нархи яклухти барқ ва газро паст мекунанд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед