logo

фарҳанг

АДАБИЁТ ХАЗИНАИ БУЗУРГИ АХЛОҚӢ

Барои ба воя расондани як инсони комил ҳамон қадар ранҷу машаққат лозим аст, ки барои бунёди як шаҳр. Хушбахтона, баҳри тарбияи дурусти фарзанд мо ганҷинаи дастурҳое дорем, ки ин адабиёти қадиму ҷадиди мост.

Мутафаккири бузурги асрҳои миёнаи тоҷик Муҳаммад Ғаззолӣ чунин гуфта буд: «Фарзанд амонат аст дар дасти падару модар ва дили поки фарзанд нафис асту нақшпазир, ҳар нақше ба ӯ гузорӣ, чун мушк ба худ бигирад ва чун замин пок аст, ки дар вай ҳар чӣ бикорӣ, бирӯяд. Агар тухми хайру некӣ аст, ба саодати дину дунё расад ва падару модару муаллим дар он савоб шарик бошанд. Агар тухми бадӣ афканӣ ва ӯро ба ҳолаш гузорӣ, то ҳар чӣ хоҳад, кунад ва бо ҳар кӣ хоҳад нишинад, ҳаргиз аз вай умеди некӣ накунӣ».
Фаромӯш набояд кард, ки тарбияи фарзанд дар баробари ин ки бар дӯши муассисаҳои таълимӣ мебошад, пеш аз ҳама, масъулият ва вазифаи муқаддаси ҳар як падару модар ҳам ҳаст.
Классики адабиёти тоҷику форс Кайковус Гелоншоҳ ном писаре доштааст. Ӯ бо мақсади тарбияи фарзанди гиромии худ ва бо роҳи неки зиндагӣ ҳидоят намудани вай дар синни 63 - солагӣ ба навиштани насиҳатномае шурӯъ мекунад, ки бо номи «Қобуснома» машҳур аст. Кайковус насиҳатномаи худро барои адои «шарти падарӣ», бо мақсади тарбияи фарзандонаш таълиф кардааст, вале он ба дастури ахлоқиву тарбиявӣ ва китоби бадеиву хондании ҳазорҳо одамон табдил ёфт ва номи муаллифашро дар таърихи адабиёту афкори педагогии ҷаҳон ҷовидонӣ сабт намуд.
Насри гузаштаи тоҷику форс ҳам ба мисли назми оламшумули он таърихи анъанаҳои шоистаеро дорост. «Қобуснома» - и Унсурмаолии Кайковус дар силки он дурдонаҳоест, ки зиёда аз 900 сол пеш аз ин эҷод шуда, то имрӯз арзиши худро аз даст надодааст ва ҷилову дурахши пешинаашро гум накардааст. Аз ин китоб, ки пур аз панду андарзҳои ҳакимонаву ҳикояту саргузаштҳои ибратбахш аст, чандин насл сабақи зиндагӣ омӯхта, дарси ахлоқу одоби ҳамида гирифтаанд ва ба тарзи рӯзгордории гузаштагон шиносоӣ пайдо карда, анъанаҳои неки онро давом додаанд.
Носири Хусрав дар таърихи адабиёти форсу тоҷик ва аҳли илму адаби Машриқзамин яке аз шоирону нависандагонест, ки дар давоми умри бобаракати худ бо назму наср асарҳои зиёде эҷод намудааст. Бавижа, асари «Саодатнома» - и ӯ аз беҳтарин осори тарбиявист, ки метавон сармашқи оиладорӣ намуд.
Фирдавсӣ дар «Шоҳнома» - и худ ба мавзӯъҳои панду ахлоқ, ватандӯстӣ, инсондӯстӣ, некиву накукорӣ, ростиву ростгӯӣ, донишу хирад, танқиди ҷаҳолат ва ситамкорӣ, ҳифзи Ватан ва муҳаббат аҳамияти бузург додааст. Танҳо «Шоҳнома» кофист, ки чандин насл ҳувиятманду ватандӯст шаванд.
Агар падару модар дар оила, омӯзгорон дар мактаб ва умуман, ҷамъият ба насли ҷавон дар баробари додани донишҳои илмӣ, инчунин, тарбияи нек диҳанд, ба мақсадҳои дар пеши худ гузоштаамон ҳамеша ноил шуда метавонем.
Соҷида САИДАСАНОВА,
омӯзгори МТМУ № 92 - и ноҳияи Синои шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.01.2019    №: 10    Мутолиа карданд: 236

11.11.2019


Фаронса ба «ТАЛКО» таҷҳизот ва ба «Сомон Эйр» панҷ чархбол таҳвил медиҳад

Таъкиди Путин аз зарурати арҷгузории арзишҳои оилаи серфарзанд

Сарвазири Афғонистон: "Натиҷа бояд ба раъйдиҳии воқеии халқи мо асос ёфта бошад"

Чин ба шарти бастани созишномаи тиҷоратӣ бо ИМА ба мувофиқа расид

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медалҳои биринҷии гӯштигирони тоҷик

08.11.2019


Давлаталӣ Саид бо Мансур бинни Зойид оли Наҳён вохӯрд

Баргузории конференсия оид ба саҳми диаспораҳо дар рушди кишвар

Масоили ҳамкории фарҳангӣ матраҳ шуданд

МАОРИФ. Медали тиллои хонандагони точик аз Туркия

07.11.2019


Гурӯҳи мусаллаҳ безарар гардонда шуд

БОКС. Медали тиллои муштзани тоҷик дар Россия

ФОРУМИ ПАНҶУМИ МИЛЛӢ. Пойгоҳе ки ҳуқуқшиносонро ба ҳам меорад

Ба Ингушистон суриёие омад, ки аспсавор ба дидори Путин раҳсипор аст

Эрдуғон аз боздошти ҳамсари сарвари "ДИ" Ал-Бағдодӣ хабар дод

Интиқоди ҳазорҳо олим аз беэътиноии сиёсатмадорон ба тағйири иқлим

Пойтахти Тоҷикистон мизбони ҷаласаи Шӯрои ҳамкориҳои ИДМ мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.11.2019


Роҳҳои баланд бардоштани ҳифзи ҳуқуқҳои истеъмолкунандагони хизматрасониҳои молиявӣ баррасӣ шуданд

Ҳамоиш доир ба нақши ҷавонон дар тарғиби арзишҳои миллӣ

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2019. «Истиқлол» ва «Регар - ТадАЗ» бори ҳафтум дар финал

Вохӯрии раҳбарони кумитаҳои амнияти Тоҷикистону Қирғизистон дар Исфара

СММ: "Дар 100 сол аз сунами беш аз 250 ҳазор нафар ҳалок гашт"

Дар Сурия хоҳари Бағдодӣ бо хонаводааш боздошт шуд

Трамп бо Россия ва Чин оид ба назорати силоҳ созишнома бастанист

Дар Ӯзбекистон таҳияи сенарияи ягонаи тӯйҳоро пешниҳод доранд

Ҷаҳон дар як сатр

04.11.2019


Вохӯрии Шукурҷон Зуҳуров бо ҳайати вакилони Парлумони Аврупо

Ҷаласаи Шӯрои миллии рушди маориф баргузор шуд

Машварати сиёсии вазоратҳои корҳои хориҷии Тоҷикистону Туркманистон

Чин ва ИМА масоили асосии созишномаи тиҷоратиро мувофиқа намуданд

Соли гузашта дар дунё 8 ҳазор амали террористӣ руй дод

Қазоқистон таъсиси Шӯро оид ба рушди иқтисоди рақамӣ дар СҲШ - ро пешниҳод кард

Барномаи ҳамкории иқтисодии кишварҳои СҲШ то соли 2035 қабул шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед