logo

иҷтимоиёт

ЧАРЛЗ ДАРВИН ТАБИАТШИНОСИ БУЗУРГ

Пайдост, ки инсон бо табиат робитаи ногусастанӣ дорад. Ҳаёти инсониятро бе он тасаввур кардан нашояд. Табиат омили асосии ҳаёти осоиштаи мо низ ҳаст. Қатъи назар аз наздик будани инсон бо табиат ҳазорон уқдаи бознашудаи олами пурасрор мавҷуд аст. Онҳо барои боз намудани равзанаҳои  илму дониш  ба мо мадад мерасонанд. Маҳз бо нури хиради олимони соҳаи табиатшиносӣ дар ин самт кашфиёти нодир ба миён меояд.
Табиатшиноси бузурги англис Чарлз Дарвин аз шумори он донишмандонест, ки дар илми биология  ба дарёфти падидаҳои нав ноил гаштааст. Маҳз бо ибтикори ӯ нахустин маротиба китоби «Зоология» дар 5 қисм (солҳои 1839-1843) ба чоп расид. Дарвин дар асоси тадқиқоташ хулоса баровард, ки намудҳои ҳайвонот ва рустаниҳо доимӣ нестанд.
Ӯ соли 1859 асари дигареро бо номи «Пайдоиши намудҳо бо роҳи интихоби табиӣ» иншо мекунад. Тавре ки аз мутоилиаи асар бармеояд, навъҳои гуногуни рустанӣ ва ҳайвонот бо муҳит  мувофиқ мегарданд. Дарвин соли 1871 оид ба назарияи таҳаввул асари машҳури худ - «Пайдоиши одам ва интихоби ҷинсӣ» - ро  нашр намуд.
«Ба андешаи ман  дар як ҳолат қарор доштани табиат имконнопазир аст. Ҳодисаҳои табиат новобаста аз хоҳиши мо ба  амал меоянд. Вале инсон қодир аст, ки бо неруи бузурги ақл табиатро ба манфиати хеш истифода барад. Эҳёи табиати рангин калиди дари хушбахтии мост. Зеро  танҳо илму дониш ва ҳунари асил  инсонро ба қуллаи мурод мерасонанд», - гуфтааст олими бузург.
Илми табиатшиносӣ дар ҳифзи сарватҳои бебаҳои олам нақши муассир дорад. Маҳз бо дастури олимони соҳа  олами табиат  умри дубора касб мекунад. Мутаассифона, дар баъзе мамолики дунё аз ҷониби гурӯҳҳои ҷиноӣ сарвати бебаҳои табиат бераҳмона ғорат мешаванд.
Дарвин дӯст доштани олами набототу ҳайвонотро талқин намуда, онро боиси зебоӣ ва хушбахтии инсон медонад.
Натиҷаи  корҳои  илмии Ч. Дарвин дар  муассисаҳои таълимии Тоҷикистон низ мавриди истифода қарор доранд. Олимони тоҷик дар такя ба кашфиёти нодири донишмандони олам  сеҳри табиати афзункорро омӯхта, зина ба зина ба қуллаи фатҳ наздик мешаванд.
Аз ин андешаҳо хулоса бармеояд, ки инсон набояд нисбат ба табиат муносибати сард  дошта бошад. Дар акси ҳол  табиат барояш  бадбахтиҳои зиёдеро ба бор меорад.
Мо аз он меболем, ки Тоҷикистони азизи мо  ҳам табиати нотакрор дорад. Ҳар сол  садҳо сайёҳон барои ошноӣ ба табиати рангини диёри мо ба Тоҷикистон меоянд. Сокинони кишвари мо бошанд, аз табиати бою зебои Аврупо дидан намуда, ҳаловат мебаранд.
Дар ҳақиқат, олами зебоӣ ва санъат сарҳад надоранд.
Лола ЛУТФИШОЕВА, 
омӯзгори фанни биологияи  МТМУ  № 41 - и шаҳри Душанбе


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.01.2019    №: 13    Мутолиа карданд: 246

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид

Дар Ҷопон аз тӯфони «Хагибис» 33 нафар ҳалок гашт

Трамп маблағеро ном бурд, ки Вашингтон дар ҷангҳои Шарқи Наздик масраф кардааст

Астронавти амрикоӣ рекорди ба кайҳон баромадани кайҳоннавардони русро пас мегузорад

Ҷаҳон дар як сатр

11.10.2019


Боздиди қариб 8 миллион нафар аз ғурфаи Тоҷикистон дар намоишгоҳи Чин

СААД дар Бишкек вокуниши муштарак ба ҳолатҳои фавқулодаро баррасӣ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10.10.2019


Ёддошти тафоҳум ба имзо расид

Вохӯрии вазирони корҳои дохилии Тоҷикистону Россия

Душанбе ва Димишқ бозгашти тоҷикистониёнро аз Сурия баррасӣ намуданд

Меркел ва Ҷонсон оид ба Brexit ба мувофиқа омада натавонистанд

Барнаул лидерҳои ҷавони кишварҳои Осиёро гирд овард

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2019


ТОҶИКОБОД. 40 НАФАР БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТ

Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо роҳбарони ҳайатҳои давлатҳои аъзои САҲА

Ҳамоиш ба муносибати Рӯзи забони давлатӣ дар Тошканд

Бизнес - форуми сайёҳии Тоҷикистону Қирғизистон

СММ амнияти кӯдакони Афғонистонро боиси нигаронӣ хонд

Бонки ҷаҳонӣ Тоҷикистонро ба рӯйхати кишварҳои ислоҳотгар ворид намуд

Ҷаҳон дар як сатр

07.10.2019


ВМКБ. Нақшаи даъват иҷро шуд

ҲИСОР. Ташкили аввалин бозори минтақавии ҳунармандӣ

Ихтирои доруи заъфи дилу раг дар Канада

Сарвари Ӯзбекистон санҷиши фаъолияти сомонаҳои мақомоти давлатиро дархост намуд

ҶХД-и Корея музокирот бо ИМА - ро то охири сол қатъ кард

Дар чор шаҳри калони Россия амали террористӣ пешгирӣ гардид

Ҷаҳон дар як сатр

03.10.2019


Путин: «ИИАО бояд бо СҲШ ва АСЕАН иртиботи қавӣ дошта бошад»


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед