logo

иқтисод

 ТОҶИКИСТОН ВА ЧИН: ТАБОДУЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ ТАВСЕА МЕХОҲАД

Назарияи сиёсати иқтисоди берунӣ ҷанбаҳои мушкилотӣ низ дорад, хусусан дар масъалаи табодули маҳсулот. Равшан аст, ки консепсияи сиёсати аграрӣ ва системаи танзими давлатӣ бояд ба дарки далелҳои илмӣ асоснок карда шавад. Дар ҳамин раванд, ба андешаи мо, зарурати таҳияи Консепсияи мубодилаи маҳсулот ва ҳамгироии муносибатҳо дар соҳаи истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ байни Тоҷикистон ва Чин ба миён омадааст.
Барои фароҳам овардани шароити иқтисодии рушди босуръати истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ интихоби самтҳои стратегӣ дар иқтисодиёти байни ду давлат муҳим аст. Дар мубодилаи маҳсулот ва муносибатҳои ҳамгироӣ  бояд, пеш аз ҳама, масъалаҳои интихоби шаклҳои иқтисодӣ, нархи маҳсулот дар раванди гузариш ба системаи квота, ҳаҷми хариди маҳсулот, ҳифзи истеҳсолкунандагони ватанӣ ба инобат гирифта шаванд. Зарурати таҳияи чунин консепсия боз  бо он асоснок карда мешавад, ки чунин таҳқиқот барои Чин ва Тоҷикистон дар соҳаи мубодилаи маҳсулот ва муносибатҳои ҳамгироӣ - иқтисодӣ то ҳол гузаронда нашудааст.
Барои ташкил намудани мубодилаи миқёсан калони мол ва рушди равандҳои ҳамгироӣ миёни ду кишвар бояд заминае фароҳам оварда шавад, ки барои ду ҷониб судманд бошад, назири тавассути рушди кишоварзии фарҳангӣ аз худ кардани заминҳои бекорхобида,  баланд бардоштани  маҳсулнокии рустанӣ ва чорво. Ҳамкориҳо мусоидат мекунанд, ки иншооти нави саноати коркарди маҳсулот бунёд ва рушд ёбанд. Мақсад баланд бардоштани иқтидори захираҳои истеҳсолии маҳсулоти кишоварзӣ ва агросаноатӣ, инчунин, таъсис додани низоми босамари мубодилаи маҳсулот ва самаранокии муносибатҳои истеҳсолӣ мебошад. Фароҳам овардани шароити иқтисодӣ метавонад ба ҷалби фаъоли сармоягузорӣ, таъсиси корхонаҳои муштарак ва истифодаи дастовардҳои илму техника мусоидат намояд. Ҳадафҳои асосии рӯи даст гирифтани таҳияи консепсияи иқтисодӣ ҳаминанд.
Дар консепсия равишҳои оянданигарӣ, ҳалли мушкилоти мубодилаи маҳсулот ва ҳамгироии муносибатҳо дар соҳаи истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ байни Тоҷикистону Чин бояд равшан инъикос ёбанд. Зарурати таҷдиди соҳаҳои нави кишоварзӣ бо истифодаи беҳтари иқтидорҳои табиию техникӣ (захираҳои замин, об, воситаҳои асосии меҳнат ва қобилияти зеҳнӣ), таъмини захираи ғизоӣ, хариди маҳсулоти хӯрокворӣ бо нарху меъёрҳои мувофиқ, роҳандозии такрористеҳсол, таъмини рақобатпазирии маҳсулоти кишоварзӣ дар бозорҳои дохилӣ ва хориҷӣ, муайян намудани хусусиятҳои иқлимии  минтақаҳои  алоҳида, дастгирии истеҳсолгарони ватанӣ, ба назар гирифтани хусусиятҳои иқлимӣ, ҳолатҳои фавқулода ва минтақаҳои  алоҳида аз вижагиҳои оянданигарӣ дар таҳияи консепсияанд. Ҳамчунин, хеле муҳим аст, ки дар консепсия имкониятҳои ҳақиқии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои рушди истеҳсолот ва муносибатҳои иқтисодии хориҷӣ (хусусан дар истеҳсоли пахта, меваҳои хушк, ситрусӣ, картошка, кабудиҳои барвақтӣ, пиёз, ангур, маҳсулоти шароб, спирти этилӣ, помидор, сабзавот, консервҳо, шарбатҳои мевагӣ, тамоку, равғани геран, пӯст, пашм), механизми иқтисодии ҳавасмандгардонии истеҳсолоти кишоварзӣ, муносибатҳои молиявӣ ва қарзӣ дар асоси методологияи умумӣ, дастрасӣ ба бозорҳои кишоварзӣ барои соҳибкорони ду кишвар ва масъалаҳои зиёди дигар мушаххас, равшан ва воқеӣ мунъакис шаванд.
Зарур аст, ки принсипҳои асосии ҳалли масъалаҳои номбаршуда истифодаи самараноки мубодилаи маҳсулоти кишоварзӣ, кам кардани вобастагии воридотӣ ва роҳандозии фармоишҳои давлатӣ бошанд. Муҳим аст, ки консепсия ба дигаргуншавии тадриҷии муносибат ба замин ва таъсиси бозорҳои нави озуқавории минтақавӣ мусоидат кунад ва таъмини тандурустию некуаҳволии аҳолии ду кишвар бояд меҳвари асосии онро таркиб диҳад.
 
Фаррух АБДУВОСИЕВ,
номзади илмҳои кишоварзӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.05.2019    №: 95    Мутолиа карданд: 163

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд

Китоби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Теҳрон рӯнамоӣ мешавад

Мирзиёев раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалиро ба ҳузур пазируфт

Департаменти давлатӣ: «ИМА Россияро маблағгузори терроризм намешуморад»

Ҳукумати Албания хисороти заминҷунбии мудҳишро ҳисоб намуд

Москва ва Киев созишномаи 10 – солаи таҳвили нафтро ба имзо расонданд

Ҷаҳон дар як сатр

03.12.2019


Дар пойтахт барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронда мешавад

Дар майдони «Дӯстӣ» арчаи солинавӣ қомат меафрозад

«Лолаи тиллоӣ» синамогарони тоҷикро ба ҳам овард

Дар Британия намояндагии маҳфили “Ҷавонони дар хориҷи кишвар таҳсилдошта” ифтитоҳ ёфт

Россия ва Беларус қисме аз ваколатҳоро ба ҳукумати ягона медиҳанд

Олимон суду зиёни қаҳванӯширо ном бурданд

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медали биринҷии Сорбон дар Қазоқистон

02.12.2019


Дар Бишкек кишварҳои аъзои СААД 15 санад ба имзо расонданд

Эрдуғон кишварҳои арабро ба ёрии Албания даъват намуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед