logo

иқтисод

 ТОҶИКИСТОН ВА ЧИН: ТАБОДУЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ ТАВСЕА МЕХОҲАД

Назарияи сиёсати иқтисоди берунӣ ҷанбаҳои мушкилотӣ низ дорад, хусусан дар масъалаи табодули маҳсулот. Равшан аст, ки консепсияи сиёсати аграрӣ ва системаи танзими давлатӣ бояд ба дарки далелҳои илмӣ асоснок карда шавад. Дар ҳамин раванд, ба андешаи мо, зарурати таҳияи Консепсияи мубодилаи маҳсулот ва ҳамгироии муносибатҳо дар соҳаи истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ байни Тоҷикистон ва Чин ба миён омадааст.
Барои фароҳам овардани шароити иқтисодии рушди босуръати истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ интихоби самтҳои стратегӣ дар иқтисодиёти байни ду давлат муҳим аст. Дар мубодилаи маҳсулот ва муносибатҳои ҳамгироӣ  бояд, пеш аз ҳама, масъалаҳои интихоби шаклҳои иқтисодӣ, нархи маҳсулот дар раванди гузариш ба системаи квота, ҳаҷми хариди маҳсулот, ҳифзи истеҳсолкунандагони ватанӣ ба инобат гирифта шаванд. Зарурати таҳияи чунин консепсия боз  бо он асоснок карда мешавад, ки чунин таҳқиқот барои Чин ва Тоҷикистон дар соҳаи мубодилаи маҳсулот ва муносибатҳои ҳамгироӣ - иқтисодӣ то ҳол гузаронда нашудааст.
Барои ташкил намудани мубодилаи миқёсан калони мол ва рушди равандҳои ҳамгироӣ миёни ду кишвар бояд заминае фароҳам оварда шавад, ки барои ду ҷониб судманд бошад, назири тавассути рушди кишоварзии фарҳангӣ аз худ кардани заминҳои бекорхобида,  баланд бардоштани  маҳсулнокии рустанӣ ва чорво. Ҳамкориҳо мусоидат мекунанд, ки иншооти нави саноати коркарди маҳсулот бунёд ва рушд ёбанд. Мақсад баланд бардоштани иқтидори захираҳои истеҳсолии маҳсулоти кишоварзӣ ва агросаноатӣ, инчунин, таъсис додани низоми босамари мубодилаи маҳсулот ва самаранокии муносибатҳои истеҳсолӣ мебошад. Фароҳам овардани шароити иқтисодӣ метавонад ба ҷалби фаъоли сармоягузорӣ, таъсиси корхонаҳои муштарак ва истифодаи дастовардҳои илму техника мусоидат намояд. Ҳадафҳои асосии рӯи даст гирифтани таҳияи консепсияи иқтисодӣ ҳаминанд.
Дар консепсия равишҳои оянданигарӣ, ҳалли мушкилоти мубодилаи маҳсулот ва ҳамгироии муносибатҳо дар соҳаи истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ байни Тоҷикистону Чин бояд равшан инъикос ёбанд. Зарурати таҷдиди соҳаҳои нави кишоварзӣ бо истифодаи беҳтари иқтидорҳои табиию техникӣ (захираҳои замин, об, воситаҳои асосии меҳнат ва қобилияти зеҳнӣ), таъмини захираи ғизоӣ, хариди маҳсулоти хӯрокворӣ бо нарху меъёрҳои мувофиқ, роҳандозии такрористеҳсол, таъмини рақобатпазирии маҳсулоти кишоварзӣ дар бозорҳои дохилӣ ва хориҷӣ, муайян намудани хусусиятҳои иқлимии  минтақаҳои  алоҳида, дастгирии истеҳсолгарони ватанӣ, ба назар гирифтани хусусиятҳои иқлимӣ, ҳолатҳои фавқулода ва минтақаҳои  алоҳида аз вижагиҳои оянданигарӣ дар таҳияи консепсияанд. Ҳамчунин, хеле муҳим аст, ки дар консепсия имкониятҳои ҳақиқии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои рушди истеҳсолот ва муносибатҳои иқтисодии хориҷӣ (хусусан дар истеҳсоли пахта, меваҳои хушк, ситрусӣ, картошка, кабудиҳои барвақтӣ, пиёз, ангур, маҳсулоти шароб, спирти этилӣ, помидор, сабзавот, консервҳо, шарбатҳои мевагӣ, тамоку, равғани геран, пӯст, пашм), механизми иқтисодии ҳавасмандгардонии истеҳсолоти кишоварзӣ, муносибатҳои молиявӣ ва қарзӣ дар асоси методологияи умумӣ, дастрасӣ ба бозорҳои кишоварзӣ барои соҳибкорони ду кишвар ва масъалаҳои зиёди дигар мушаххас, равшан ва воқеӣ мунъакис шаванд.
Зарур аст, ки принсипҳои асосии ҳалли масъалаҳои номбаршуда истифодаи самараноки мубодилаи маҳсулоти кишоварзӣ, кам кардани вобастагии воридотӣ ва роҳандозии фармоишҳои давлатӣ бошанд. Муҳим аст, ки консепсия ба дигаргуншавии тадриҷии муносибат ба замин ва таъсиси бозорҳои нави озуқавории минтақавӣ мусоидат кунад ва таъмини тандурустию некуаҳволии аҳолии ду кишвар бояд меҳвари асосии онро таркиб диҳад.
 
Фаррух АБДУВОСИЕВ,
номзади илмҳои кишоварзӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.05.2019    №: 95    Мутолиа карданд: 122

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал

ХАТЛОН. Таъсиси 31 корхона дар 6 моҳ

МАРКАЗИ ТАДҚИҚОТИ СТРАТЕГӢ. Ҳамкориҳо самар медиҳанд

"ТОҶИК ЭЙР". Парвозҳо аз нав шурӯъ гаштанд

Таъсиси 26 ширкати сайёҳӣ дар ним сол

ДДК. Шумораи омӯзгорони унвондор меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

ВАЗОРАТИ МЕҲНАТ, МУҲОҶИРАТ ВА ШУҒЛИ АҲОЛӢ. Музди миёнаи меҳнат – 1350 сомонӣ

ТИББИ ОИЛАВӢ МУҲИМТАРИН РУКНИ ТАНДУРУСТӢ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед