logo

фарҳанг

БАРТОЛД ВА ТАРАННУМИ ФАРҲАНГИ ТОҶИКӢ

Дар рушди шарқшиносии ҷаҳон академик Василий Владимирович Бартолд мақоми намоён дорад. Самтҳои асосии фаъолияти илмии Бартолдро пажӯҳиши таърихи халқҳои Осиёи Марказӣ, равобити фарҳангии Шарқу Ғарб ташкил менамояд.
Маҳсули эҷодиёти академик ба омӯзиш ва таҳқиқи шоҳигариҳои Юнон, Бохтар, Кӯшониён ва кишварҳои дигар, аз ҷумла забон ва дастхатҳои суғдӣ, тохарӣ, эфталитӣ, этногенези тоҷикон рабт мегирад. Ҳамчунин, ба қалами академик Бартолд очеркҳо роҷеъ ба таърихи иҷтимоӣ, сиёсӣ, ҷуғрофӣ, ва бостоншиносии Осиёи Марказӣ тааллуқ доранд. Мавсуф, дар ҳақиқат, тараннумгари таърих ва фарҳанги тоҷикон мебошад. Академик соли 1925 очерки “Тоҷикон” - ро рӯи чоп овард. Дар ин асар қайд намудааст, ки тоҷикон соҳибтамаддун буда, таъсири хешро ба таърих ва фарҳанги дигар қавму миллатҳо, амсоли ӯзбекон, қазоқҳо, қирғизҳо ва туркманҳо гузоштаанд.
Бояд зикр кард, ки В. Бартолд махзани пурғановати илмиро доир ба омӯзишу таҳқиқоти таърих ва фарҳанги мардуми Осиёи Миёна ба вуҷуд овард. Илова бар ин, барои бунёди ниҳоди илмӣ дар ҳудуди Осиёи Марказӣ, аз ҷумла ташкил намудани китобхонаи илмӣ, созмон додани маъхазҳои осори хаттӣ ва ҷамъовариву омӯзиши онҳо саҳми пурарзиш гузошт. Худи Бартолд муаллифи зиёда аз 500 асар буда, ба ҳайси  сарвари Осорхонаи антропологӣ ва мардумшиносии Санкт-Петербург дар самти ҳифзу нигаҳдории осори хаттии таърихиву мардумшиносӣ саҳми шоиста дорад.
Мавриди зикр аст, ки академик В. Бартолд дар бузургтарин махзанҳои илмии дунё, аз ҷумла дар китобхонаҳои Англия, Олмон, Фаронса, Туркия ва дигар кишварҳои ғарбу Иттиҳоди Шӯравӣ таҳқиқот бурдааст. Мақсади асосии сафарҳои академик В. Бартолд ба хориҷа омӯзиш ва таҳқиқи маҷмӯаи дастхатҳои нодири шарқӣ буд. Тӯли фаъолияти илмиву эҷодии хеш дар чандин донишгоҳҳои бонуфузи ҷаҳон доир ба муҳимтарин самтҳои шарқшиносӣ суханронӣ намудааст.
Чанде пеш бахшида ба 150 – солагии ин шарқшиноси машҳури рус бо ташаббуси Институти омӯзиши масоили давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон конфронси байналмилалии илмӣ таҳти  унвони «Саҳми академик В. Бартолд  дар омӯзиши таърих ва тамаддуни Осиёи Марказӣ» баргузор гардид. Дар ҳамоиш сафири фавқулода ва мухтори Федератсияи Россия дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Игор Семёнович Лякин - Флоров, инчунин, сафири Олмон дар Тоҷикистон Ҳофер Визинг Найтхарт ширкат ва суханронӣ карданд.
Маърӯзаҳои доктору профессорони номвар ва умуман намояндагони илми ҷаҳонӣ дар мавзӯъҳои вобаста ба ҳаёту эҷодиёти академик Бартолд писанди сомеон гардиданд. Дар маҷмӯъ, 21 маърӯза шунида шуд, ки қариб ба ҳамаи паҳлуҳои зиндагӣ ва тадқиқоти академик  Бартолд равшанӣ андохтанд. Ҳамчунин, асарҳо ва аксҳои Бартолд ба маъраз гузошта шуданд, ки ба тамошобинон таассуроти нек гузошт.
Санавбар ВОҲИДОВА,
доктори илмҳои таърих, профессор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 30.07.2019    №: 145    Мутолиа карданд: 117

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед