logo

иқтисод

ПАРАНДАПАРВАРӢ. ЗАМИНАИ РУШДИ УСТУВОР ФАРОҲАМ ОМАД

Барои истеҳсоли маҳсулоти парандапарварӣ назар ба маҳсулоти соҳаи чорводорӣ хӯрок, меҳнат ва маводи моддию техникӣ камтар сарф мегардад, аз ин лиҳоз, нархи аслии тухм ва гӯшти паранда нисбатан арзон мебошад. Хусусияти биологии маҳсулоти паранда дар он аст, ки онҳо парҳезӣ буда, дар таркиби худ миқдори зиёди маводи аз ҷиҳати биологӣ фаъол (витаминҳо, аминокислотаҳо ва ғайра) доранд. Бинобар ин, дар мамлакатҳои тараққикардаи ҷаҳон ба рушди соҳаи мазкур аҳамияти хосса дода мешавад.
Бо назардошти ин, мувофиқи ҳидояти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паём ба Маҷлиси Олӣ аз  22 декабри соли 2017 парандапарварӣ аз андозу пардохтҳои асосӣ озод карда шуд, ки ин барои рушди соҳа дар ҷумҳурӣ шароити мусоид фароҳам овард, ҳавасмандии хоҷагидорону соҳибкорони ватанию хориҷиро бештар ва олимону мутахассисони соҳаро рӯҳбаланд намуда, ба рушди соҳа такони ҷиддӣ бахшид. Танҳо соли 2018 саршумори паранда дар ҳамаи шаклҳои хоҷагидории ҷумҳурӣ нисбат ба соли 2017 – ум 1401 ҳазор сар (12,7%) ва истеҳсоли тухм 108,9 миллион дона (31,9%) зиёд гардид. Ин дастовардҳо имконият доданд, ки воридоти маҳсулоти паранда аз хориҷи кишвар хеле кам ва ҳавасмандии хоҷагидорони ватанӣ ба рушди соҳа бештар гардад.
Парандапарварони ҷумҳурӣ дар шаш моҳи аввали соли 2019  низ самаранок фаъолият намуда, ба натиҷаҳои баланд ноил гардидаанд. То якуми июл дар ҳамаи шаклҳои хоҷагидорӣ саршумори паранда ба 7 миллиону 632 ҳазор  ва истеҳсоли тухм ба 307,4 миллион дона расонда шуд, яъне нисбат ба ҳамин давраи соли 2018 саршумор 27 дарсад ва истеҳсоли тухм 84 дарсад афзуда, таъминоти аҳолӣ бо маҳсулоти парандапарварӣ хеле беҳтар гардид.
Ҳоло шумораи корхонаҳои махсуси парандапарварии ҷумҳурӣ ба 119 адад расидааст, ки назар ба ҳамин давраи соли гузашта 28 адад зиёд мебошад. Дар нимсолаи якуми  соли равон  саршумори паранда дар корхонаҳои парандапарварии тобеи КВД “Саноати парандапарварӣ” ба 4 миллиону 262 ҳазор  сар ва ҳаҷми истеҳсоли тухм ба 240 миллион дона расидааст. Дар муқоиса ба ҳамин давраи соли 2018 саршумор 62,7 дарсад, истеҳсоли тухм қариб 2,4 баробар ва ҳаҷми истеҳсоли гӯшти паранда (ҳаҷми умумии истеҳсол 3 ҳазору 543 тонна) 3,8 баробар  афзудааст. Ин, дар ҳақиқат, комёбии назаррасест, ки ба шарофати дастгирӣ ва ғамхориҳои доимии Пешвои муаззами миллат муяссар гардидааст.
Дар баробари ин, ҳоло низ таъминоти аҳолии ҷумҳурӣ бо тухму гӯшти парандаи истеҳсоли ватанӣ нисбат ба меъёрҳои қабулгардида беҳбудиро тақозо менамояд. Бинобар ин, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соли ҷорӣ ҳангоми мулоқоташон бо кишоварзони вилояти Хатлон дар ноҳияи Данғара супориш доданд, ки таъминоти аҳолии ҷумҳурӣ бо маҳсулоти парандапарварии истеҳсоли ватанӣ бояд солҳои наздик ба андозаи талабот расонда шавад. Бо назардошти ин, аз ҷониби Вазорати кишоварзӣ нақшаи тадбирҳои иловагии рушди соҳаи парандапарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2019 - 2022 таҳия гардидааст, ки пас аз мувофиқакунонӣ бо вазорату идораҳо ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод карда мешавад. Дар он зиёд намудани иқтидори корхонаҳои парандапарварӣ ва ташкили корхонаҳои махсус дар минтақаҳои алоҳидаи ҷумҳурӣ, хусусан дар самти истеҳсоли гӯшти паранда, пешбинӣ гардиданд.
Бо мақсади таъмин намудани талаботи корхонаҳои парандапарварӣ ва хоҷагиҳои инфиродӣ бо чӯҷаю тухмҳои инкубатсионӣ бояд иқтидори истеҳсолии ду корхонаи зотпарварӣ зиёд карда, корхонаҳои зотпарварии давлатии истеҳсоли мурғҳои сергӯшт ва сертухм таъсис ёбанд ва ҳаҷми воридоти  тухмҳои инкубатсионӣ ва чӯҷаҳои зотӣ аз хориҷи кишвар коҳиш дода шавад.
Яке аз масъалаҳои ҳалталаби рушди соҳа таъмин намудани талаботи корхонаҳои парандапарварӣ ва хоҷагиҳои инфиродӣ бо хӯроки омехтаи хушсифат, премиксҳо ва иловаҳои серсафедаю маъдандор мебошад. Дар ин самт мувофиқ ба талаботи мурғҳои сермаҳсули кроссҳои (намудҳои) муосир бунёди корхонаҳои махсус барои истеҳсоли хӯроки омехтаи серғизою хушсифат ва зиёд намудани иқтидори корхонаҳои фаъолиятдошта зарур аст.
Олимони Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон бо мақсади таҳким бахшидан ба рушди соҳаи парандапарварӣ дар ҷумҳурӣ ҳамкориҳоро бо мутахассисони КВД “Саноати парандапарварии Тоҷикистон”  ва ҳамтоёни хориҷӣ густариш дода, дар натиҷаи тадқиқоту омӯзишҳо кроссҳои сермаҳсули мурғ, зотҳои мурғи марҷон ва бедонаро муайян намуда, ба хоҷагидорон барои парвариш пешниҳод намудаанд. Инчунин, меъёрҳои самарабахши парваришу нигоҳубини онҳо таҳқиқ карда, меъёрҳои муътадили истифодаи иловаҳои ғайрианъанавии серсафеда ва маъдандори маҳаллӣ дар хӯроки парандаҳо муқаррар карда шуданд. Дар истеҳсолоти хоҷагиҳои парандапарварии мамлакат ба муқобили зукоми паранда ваксинаю доруворӣ ва воситаҳои дигари таъсирбахш татбиқ гардиданд. Ҳамкориҳои олимон ва мутахассисони соҳа дар самтҳои парвариши самараноки мурғони сертухму сергӯшт, мурғи марҷон, бедона ва кабк, татбиқи технологияҳои инноватсионӣ, инчунин, дар баргузории семинару конференсияҳои минтақавию ҷумҳуриявӣ, тарбияи кадрҳо ва бозомӯзии мутахассисону хоҷагидорон идома доранд.
Олимону мутахассисон ва парандапарварони ҷумҳурӣ аз дастгирию ғамхории ҳамешагӣ ва таваҷҷуҳи хоссаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷиҳати рушди бемайлони соҳаи кишоварзӣ, хусусан соҳаи парандапарварӣ, самимона арзи сипос намуда, тасмим гирифтаанд, ки  бо истифода аз шароиту имкониятҳои мавҷуда соҳаро мувофиқ ба талаботи рӯз рушд диҳанд ва дар амалисозии  ҳадафи стратегии таъмини амнияти ғизоии мамлакат саҳми арзанда гузоранд.
Д. КОМИЛЗОДА, академики АИКТ, аъзои Ассотсиатсияи илмии умумиҷаҳонӣ оид ба  парандапарварӣ,
М. НАЗАРОВ, сардори КВД  “Саноати парандапарварии Тоҷикистон”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.08.2019    №: 150    Мутолиа карданд: 191

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид

Дар Ҷопон аз тӯфони «Хагибис» 33 нафар ҳалок гашт

Трамп маблағеро ном бурд, ки Вашингтон дар ҷангҳои Шарқи Наздик масраф кардааст

Астронавти амрикоӣ рекорди ба кайҳон баромадани кайҳоннавардони русро пас мегузорад

Ҷаҳон дар як сатр

11.10.2019


Боздиди қариб 8 миллион нафар аз ғурфаи Тоҷикистон дар намоишгоҳи Чин

СААД дар Бишкек вокуниши муштарак ба ҳолатҳои фавқулодаро баррасӣ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10.10.2019


Ёддошти тафоҳум ба имзо расид

Вохӯрии вазирони корҳои дохилии Тоҷикистону Россия

Душанбе ва Димишқ бозгашти тоҷикистониёнро аз Сурия баррасӣ намуданд

Меркел ва Ҷонсон оид ба Brexit ба мувофиқа омада натавонистанд

Барнаул лидерҳои ҷавони кишварҳои Осиёро гирд овард

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2019


ТОҶИКОБОД. 40 НАФАР БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТ

Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо роҳбарони ҳайатҳои давлатҳои аъзои САҲА

Ҳамоиш ба муносибати Рӯзи забони давлатӣ дар Тошканд

Бизнес - форуми сайёҳии Тоҷикистону Қирғизистон

СММ амнияти кӯдакони Афғонистонро боиси нигаронӣ хонд

Бонки ҷаҳонӣ Тоҷикистонро ба рӯйхати кишварҳои ислоҳотгар ворид намуд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед