logo

иқтисод

БОҒУ ТОКПАРВАРӢ. АҲАМИЯТИ РУШДИ ОН ДАР ЗАМИНҲОИ ЛАЛМӢ

Мувофиқи меъёрҳои тасдиқшудаи байналмилалӣ ва Тоҷикистон, ба ҳар шахс давоми сол истеъмоли 100 кило мева тавсия дода мешавад. Яъне барои кишвари мо (аҳолиаш 9 млн. нафар) истеҳсоли 900 ҳазор тонна мева зарур аст.

Хушбахтона, дар пайи сиёсати хирадмандонаю дастгириҳои доимии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ -  Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва тадбирҳои муассири роҳандозинамудаи Ҳукумати мамлакат, хусусан қабули барномаҳои давлатии рушди боғу токпарварӣ, тайи даҳсолаи охир Тоҷикистон тадриҷан ба боғистон табдил ёфта истодааст. Ҳамчунин, аз маҷмӯи маҳсулот дар хоҷагиҳои хусусию ёрирасон беш аз нисфи ҳаҷми меваю чоряки ангури мамлакат истеҳсол мешавад. Ҳаҷми майдони боғу токзор дар таносуб ба шумораи аҳолӣ  ва масоҳати умумии кишвар нисбат ба мамлакатҳои дигари минтақаи Осиёи Марказӣ зиёдтар аст.
Дар ҳамин ҳол, дар мамлакат назар ба талабот қариб 3 баробар кам мева истеҳсол мешавад.
Яке аз сабабҳои асосии ин ҳол ба дараҷаи баланд рушд накардани боғдорӣ дар заминҳои лалмӣ – талу теппаҳои бо намӣ таъмин мебошад, зеро аз нигоҳи иқтисодӣ дар водиҳо бештар пахта, шолӣ, картошка, сабзӣ, пиёз ва зироатҳои обталаби дигар кишт кардан серманфиат аст.
Дар заминҳои доманакӯҳ бунёд намудани боғу токзор аҳамияти калони иқтисодӣ дорад ва на танҳо ба афзоиши ҳаҷми истеҳсол, балки ба тозашавии муҳити зист ва пешгирии эрозияи заминҳои кишоварзӣ мусоидат мекунад.
Тоҷикистон дар тамоми минтақа ва кишварҳои дигари дуру наздик бо меваю ангури шаҳдбору хушсифати худ машҳур аст. Ангуру меваи лалмӣ, маъмулан, ширинтару босифаттаранд, зеро дар талу теппаҳо вазиши доимии бод имкони хурӯҷи бемориҳо ва ҳашароти зараррасонро ба боғҳо коҳиш медиҳад.
Зиёд шудани ҳаҷми истеҳсоли меваю ангур ба афзун гаштани иқтидори корхонаҳои коркарду истеҳсол, аз ҷумла шарбату консервабарорӣ ва ривоҷ додани содирот мусоидат мекунад.
Рушди босамари комплекси агросаноатӣ ва ноил гаштан ба истиқлолияти комили озуқаворӣ аз бисёр ҷиҳат ба интихобу ҷобаҷогузории бахшҳои кишоварзӣ вобастагии қавӣ дорад. Истифодаи заминҳои бекорхобидаи лалмӣ, рушди боғу токпарварӣ дар заминаи ин майдонҳо ва истифодаи босамари онҳо дар маҷмӯъ омилеанд, ки истеҳсолоти кишоварзиро ривоҷи тоза бахшида метавонад. Ин амал аҳамияти калони иҷтимоӣ низ дорад: бо ин роҳ аҳолии деҳотро бо ҷойи кори доимӣ таъмин кардан имконпазир аст.
Ҳангоми бунёд кардани боғ интихоби дурусти дарахт аҳамияти хосса дорад. Меваҳои донакдор агротехникаи парвариш, усулҳои ҷамъоварӣ, интиқол ва нигоҳдории махсусро тақозо менамоянд. Бинобар ин, чунин боғҳоро дар наздикии роҳҳои калон бунёд кардан ба мақсад мувофиқ аст. Ҳамчунин, ба назар гирифтани иқлим, таркиби хок, нишебӣ ва хосиятҳои дигари замин барои равнақи боғдорӣ аз аҳамият холӣ нест.
Аз рӯи маълумоти оморӣ, дар Тоҷикистон масоҳати заминҳои обёришаванда бо нишебии то 0,4 дараҷа 750 – 800 ҳазор гектарро ташкил медиҳад. Агар заминҳои нишебиашон аз ин зиёдтар тавассути усулҳои таҷрибашуда, аз ҷумла бо роҳи бунёди сӯфаҳо, истифода шаванд, масоҳати боғу токзорро ба беш аз 1 миллион гектар расондан имконпазир аст. Ҳатто дар сурати азхуд кардани 500 ҳазор гектар замини бекорхобидаи доманакӯҳ ҳаҷми истеҳсоли мева ба 3,5 миллион тонна мерасад.
Мусаллам аст, ки 93 дарсади масоҳати кишварро кӯҳсор ва 5,5 дарсадро заминҳои кишт ташкил медиҳанд. Яъне ба ҳар нафар сокини мамлакат ҳамагӣ 0,1 – 0,13 гектар замини кишт рост меояд, ки дар Осиёи Марказӣ нишондиҳандаи пасттарин аст. Дар манзари ин воқеият аҳамияти истифодаи заминҳои талу теппа ва доманакӯҳи кишвар бамаротиб меафзояд.

Ф. АБДУЛВОСИЕВ, коршиноси соҳаи иқтисод,
С. РАҶАБЗОДА, «Ҷумҳурият»  

 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.10.2019    №: 200    Мутолиа карданд: 780
10.07.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ COVID – 19 БОЗ 56 КАС ШИФО ЁФТ

41 000 СОМОНӢ БАРОИ МУБОРИЗА БО COVID – 19

ҚОҲИР РАСУЛЗОДА АЗ ШАҲРИ НОРАК ВА НОҲИЯИ ЁВОН ДИДАН НАМУД

ХОРУҒ. РӮ БА РУШД

ҶОМИ КФО – 2020. БОЗИҲОИ МАРҲИЛАИ ГУРӮҲӢ ДАР ТОҶИКИСТОН ДОИР МЕШАВАД?

09.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ ШИФОЁФТАГОН АЗ COVID – 19 АЗ 5000 ГУЗАШТ

«ОИЛА, КӮЧА, МАҲАЛЛА, ДЕҲА, ДЕҲОТ ВА ШАҲРАКИ БЕҲТАРИН». ОЗМУНЕ, КИ СОКИНОНИ СУҒДРО БА ОБОДОНӢ ТАЛҚИН МЕКУНАД

ДУШАНБЕ. ТАҲТИ РАЁСАТИ АЗИМ ИБРОҲИМ ҶАЛАСАИ КОРӢ БАРГУЗОР ШУД

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. КОРҲОИ ФАҲМОНДАДИҲӢ САМАР ДОРАНД

«ОВОЗИ САМАРҚАНД» КИТОБҲОИ ХУДРО РӮНАМОӢ КАРД

ВАНҶ. ОБ АСТ, КИ ОБОДИСТ

ТАБИБОНИ ЛАХШ: «ҒАМХОРИҲОИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ БА МО НЕРУ МЕБАХШАД»

ФУТЗАЛ. БОЗИИ СУПЕРҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020 КАЙ БАРГУЗОР МЕГАРДАД?

ТАЪКИДИ СИ ҶИНПИН АЗ ЗАРУРАТИ ҲАМКОРИИ ГУСТУРДАИ ЧИНУ РОССИЯ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

08.07.2020


ИСФАРА. КОРХОНАИ ПОЙАФЗОЛДӮЗИИ «САМАНД» БА ФАЪОЛИЯТ ШУРӮЪ НАМУД

ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 4965 БЕМОР ШИФО ЁФТ

Сафари гурӯҳи ҳукуматӣ ба ВМКБ

«МАЪРИФАТ. ВАҚТЕ КИ КИТОБХОНА ҲОЛИ ТАБОҲ ДОРАД»

ВМКБ. ВАЗИР АЗ ҶАРАЁНИ СОХТМОНҲО ДИДАН КАРД

“СОМОН ЭЙР” БА ДУБАЙ ВА МИНСК ПАРВОЗҲОИ МАХСУС АНҶОМ МЕДИҲАД

САДОҚАТИ «САДОҚАТ»

ЛИГАИ ОЛӢ. КОРШИНОСИ ВАРЗИДА САРМУРАББИИ ДАСТАИ "КӮКТОШ" ТАЪЙИН ГАРДИД

ДАР ОЛМОН БА ТАҲКИМИ МУНОСИБАТ БО РОССИЯ АВЛАВИЯТ МЕДИҲАНД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

07.07.2020


ТОҶИКИСТОН. 4914 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

БОЗГАШТИ ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН АЗ ҚАЗОҚИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН

FINA МЕХОҲАД МАВҚЕАШРО ДАР БО МУСТАҲКАМ НАМОЯД

СУТ БА ВАКСИНАИ РОССИЯ АЛАЙҲИ COVID - 19 ЭЪТИМОД ДОРАД ВА ДАР ИН САМТ ХОСТОРИ ҲАМКОРИСТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ СИҲАТШУДАГОН АЗ КОРОНАВИРУС БА 4858 НАФАР РАСИД

НОҲИЯИ ДАРВОЗ. СОҲАИ ФАРҲАНГ БА ДАСТГИРӢ НИЁЗ ДОРАД

РАШТ. КИШТИ КАРТОШКА ДАР 3047 ГЕКТАР

КӮЛОБ. БА МАҲАЛЛАИ ЛОҲУТӢ ОБИ ТОЗА ОМАД

ЧЕМПИОНАТИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҒАЛАБАИ НАВБАТИИ "ИСТИҚЛОЛ"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед