logo

иҷтимоиёт

САРАТОН ТАБОБАТШАВАНДА АСТ

Бунёду навсозии муассисаҳои тиббӣ, дармонгоҳу шифохонаҳои замонавӣ, таҷҳизондани беморхонаҳо бо дастгоҳҳои муосири ташхисиву табобатӣ дар замони Истиқлолияти давлатӣ бори дигар собит месозад, ки солимии ҷомеа дар авлавияти сиёсати иҷтимоии Ҳукумати мамлакат қарор дорад. Агар дар гузашта, аксари гирифторони бемории саратон барои ташхис ва муолиҷа ба муассисаҳои табобатии хориҷи кишвар мерафтанд, ҳоло бошад, вазъият тағйир ёфтааст. Зеро, айни замон, Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун муассисаи махсусгардондашуда қодир аст, ташхису табобати ҳама гуна навъҳои ин бемориро дар дохил ба роҳ монад. Ва, албатта, дар доираи имконоти тибби муосир.
Ба далели корафтодагӣ, чанд муддат шеваи муносибат ва коргузорӣ, усули ташхису муолиҷаи беморон, тавонмандиҳои кадриву моддии ин муассисаро мавриди мушоҳида қарор додам. Дар марказ 3 доктори илм, 9 номзад ва табибони соҳибтахассус фаъолият мекунанд. Директори марказ, доктори илми тиб Зафар Ҳусейнзода, ҳеҷ як арзу шикояти беморону ниёзмандонро бепосух намемонад. Номбурда чун мутахассиси ҳирфаӣ муносибати хубу баробари табибони марказ бо ҳамаи ниёзмандонро рисолати касбӣ ва арзиши баланд медонад. “Мо рисолати касбии худро, қабл аз ҳама дар муносибати хубу рӯҳбаландкунанда бо беморон мешиносем ва талош мекунем, ки барои наҷоти онҳо тамоми донишу таҷрибаи худро сарф намоем. Ҳамин масъулият дар ҷаласаву машваратҳои корӣ аз ҳар корманди марказ тақозо мешавад”.
Кормандони марказ мегӯянд, ки ҳангоми муроҷиат ба ин муассиса мардум хеле ҳассосанд. Зеро, ҳанӯз зеҳниятсозии манфӣ нисбат ба саратон аз байн нарафта, аксарият оқибатҳои ин бемориро фоҷиавӣ медонанд ва аз усулҳои муосири табобати он бехабаранд. Аммо табибон мутмаинанд, ки саратон бемории табобатшаванда аст ва муолиҷаи навъҳои гуногуни он дар марҳилаҳои аввал сад дарсад имконпазир мебошад. Ҳатто, марҳилаи 3 - 4 - уми саратонро метавон тавассути маводи кимиёдармонӣ табобат намуда, умри инсонро солҳо дароз кард. Аз ҷумла, бемории саратони пӯст ва ё мушак дар 90 дарсади ҳолатҳо комилан табобат шудааст. Аз 80 то - 90 дарсади гирифторони саратони узвҳои дарунӣ низ дар марҳилаи аввал шифо ёфтаанд. Танҳо муносибати нодуруст бо ин беморӣ ва сари вақт муроҷиат накардан ба табиб метавонад, оқибати ногувор дошта бошад. Аз ин рӯ, таъкид мешавад, ки бояд гирифторони ин беморӣ сари вақт ба муассисаҳои марбутаи соҳаи тандурустӣ муроҷиат кунанд ва баъд аз ташхис ба табобат фаро гирифта шаванд. Дар ин робита, бояд ҳар бемор масъулияти баланд дошта бошад ва тавсияҳои табибонро ба дурустӣ иҷро намояд.
Бояд зикр намуд, ки дар марказ баъди ташхиси тиббӣ номгӯи зиёди доруҳо, ки аз ҷониби созмонҳои байналмилалии ёрирасон дастрас мешаванд, ба беморон ройгон пешниҳод мегардад. Табибон ба оилаҳои камбизоат ва онҳое, ки бо ҳуҷҷати тасдиқкунанда ба марказ муроҷиат менамоянд, ройгон хизмат мерасонанд.
Вале нигаронии табибон дар он аст, ки бисёр ҳолат шаҳрвандон марҳилаи аввали бемориро гузаронда дар ҳолати ниҳоят вазнин ба табобатгоҳ меоянд, ки дар ин сурат муолиҷаи бемор мушкил мешавад.
Қаблан шаҳрвандон барои ташхис ё табобат тавассути таҷҳизоти нурафкан бо харҷи зиёд ба хориҷа мерафтанд. Ҳоло бо дастгирии Ҳукумати ҷумҳурӣ ва МАГАТЭ дар доираи татбиқи як тарҳи муҳим шуъбаи нурии марказ бо таҷҳизоти нави муосир барои табобати нурии беморони гирифтори саратон таҷҳизонда шудааст, ки ин раванд сафар ба хориҷаро аз байн бурд. Айни замон дар як рӯз то 70 нафар бо истифода аз ин дастгоҳ табобат мегирад.
Шароити мавҷуда нишон медиҳад, ки марказ дар доираи татбиқи барномаҳои соҳавӣ ва Стратегияи миллии саломатии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи солҳои 2010-2020 сатҳу сифати хизматрасонӣ ба ниёзмандонро беҳтар намуда, дар самти ташхису табобат ба дастовардҳои назаррас ноил гардидааст. Ба иттилои Диловар Ғаниев, муовини директори марказ, дар ин ҷо, ҳанӯз аввали соли 2000 лабораторияи морфологӣ ва ноябри соли 2008 ташхисгоҳи имунно - гистокимиёӣ ба кор даромад, ки боиси осон шудани ташхисгузаронии морфологӣ гардидааст.
Аммо, пешрафт ва дастовардҳои арзишманди илмӣ, касби иқтидори хуби кадрӣ, дастрасӣ ба дастгоҳу таҷҳизоти муосири ташхису табобатӣ дар ҳолест, ки гирифторони бемории саратон мисли дигар кишварҳои олам дар Тоҷикистон низ рӯ ба афзоиш ниҳодааст. Созмони ҷаҳонии тандурустӣ дар як гузориши худ эълон карда буд, ки ҳар сол дар ҷаҳон на кам аз 13 миллион нафар гирифтори навъҳои гуногуни бемории саратон гардида, теъдоди зиёди одамон бар асари он ҷон медиҳанд.
Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки суръати афзоиши гирифторони бемории саратон дар як сол аз 1,5 то 2 дарсадро ташкил медиҳад. Вале, Зафар Ҳусейнзода ба ин назар аст, ки омилҳои зиёдшавии бемории саратон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон пеш аз ҳама ба ҳолати демографӣ (зиёдшавии аҳолӣ), ҷуғрофӣ ва экологӣ бастагӣ дошта, маънои шиддатёбиро надорад. Зеро, рушди илми тиб, бахусус дар соҳаи саратоншиносӣ имкон фароҳам овардааст, ки бо дастрасии таҷҳизоти муосири ташхисӣ нахустин нишонаҳои бемории саратон маълум ва сабт шаванд.
Баланд шудани нурафкании офтоб ва таъсири радиатсия, истифодаи тамоку, маводи кимиёвӣ дар маҳсулоти кишоварзӣ, истеъмоли ғизои носолим, машруботи спиртӣ, фарбеҳӣ, зиёдшавии бемориҳои вирусӣ (папиломовирус, гепатитҳои В, С), пастшавии масунияти одам (иммунитет), паст будани маърифати санитарии аҳолӣ, никоҳи хешутаборӣ ва истифодаи телефонҳои мобилӣ аз воситаҳои барангезандаи ин беморӣ арзёбӣ мешаванд.
Фарзона ФАЙЗАЛӢ, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.11.2018    №: 229    Мутолиа карданд: 304

18.10.2019


Дар Арабистони Саудӣ садамаи автомобилӣ боиси ҳалокати 35 зоир гашт

Нигаронии муовини Дабири кулли СММ аз афзудани хавфи сарзании ҷанги ядроӣ

Артиши Сурия бори аввал дар панҷ сол вориди Раққа шуд

Таллин барои дучархасавор шудани сокинон 195 миллион евро харҷ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

Қонунгузорӣ. Ҷазо барои шиканҷа пурзӯр мегардад

Суғд. 557 ҳодисаи фавқулода дар нуҳ моҳ

Хуҷанд мизбони Чемпионати Осиё оид ба самбо - 2022

15.10.2019


Иштироки низомиёни тоҷик дар машқҳои СААД дар вилояти Нижегород

Иттиҳоди Аврупо аз Туркия баровардани сипоҳашро аз Сурия талаб намуд

Ҷоизаи Нобел оид ба иқтисодро барои талоши мубориза бо қашшоқӣ супурданд

Назарбоев ва иштиёқи расмкашӣ

Ҷаҳон дар як сатр

14.10.2019


Роҳи Помир ба панҷгонаи зеботарин роҳҳои дунё шомил гардид

Дар Ҷопон аз тӯфони «Хагибис» 33 нафар ҳалок гашт

Трамп маблағеро ном бурд, ки Вашингтон дар ҷангҳои Шарқи Наздик масраф кардааст

Астронавти амрикоӣ рекорди ба кайҳон баромадани кайҳоннавардони русро пас мегузорад

Ҷаҳон дар як сатр

11.10.2019


Боздиди қариб 8 миллион нафар аз ғурфаи Тоҷикистон дар намоишгоҳи Чин

СААД дар Бишкек вокуниши муштарак ба ҳолатҳои фавқулодаро баррасӣ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

10.10.2019


Ёддошти тафоҳум ба имзо расид

Вохӯрии вазирони корҳои дохилии Тоҷикистону Россия

Душанбе ва Димишқ бозгашти тоҷикистониёнро аз Сурия баррасӣ намуданд

Меркел ва Ҷонсон оид ба Brexit ба мувофиқа омада натавонистанд

Барнаул лидерҳои ҷавони кишварҳои Осиёро гирд овард

Ҷаҳон дар як сатр

08.10.2019


ТОҶИКОБОД. 40 НАФАР БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТ

Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо роҳбарони ҳайатҳои давлатҳои аъзои САҲА

Ҳамоиш ба муносибати Рӯзи забони давлатӣ дар Тошканд

Бизнес - форуми сайёҳии Тоҷикистону Қирғизистон

СММ амнияти кӯдакони Афғонистонро боиси нигаронӣ хонд

Бонки ҷаҳонӣ Тоҷикистонро ба рӯйхати кишварҳои ислоҳотгар ворид намуд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед