logo

фарҳанг

НАВРӮЗ ВА ОБҲОИ ПОК

Шоистатарин арзиши Наврӯз гирдовардану раҳнамоӣ кардани мардум барои худогоҳӣ ва аз даст надодани сиришти аҳуроии ниёкони мо мебошад.

Гузаштагони мо худро «озодагон» ва «деҳгонон» меномиданд ва ин номҳо ишора бар он дошт, ки онҳо дар қиёс бо мардуми хайманишин, рамагарду ғорнишину ҷангалиён инсонҳои нахустине буданд ба киштварзӣ, зиндагии бумӣ, деҳнишиниву шаҳрсозӣ пардохтаанд. Ин аст, ки ҷашнҳои бузургтарини тоҷикони бостон намоди такрори замон, бозовардани фаслҳо ба табиат, боззоии замин, гардишу тобиши офтоб пайванданд; ҷашни Сада ба нерумандии офтоб, ҷашни Меҳргон ба таодули поизии (баробарии тирамоҳии) шабу рӯз, ҷамъоварии самари кишти замин ва ҷашни Наврӯз ба таодули баҳории (баробарии баҳории) шабу рӯз, гиромидошти обҳои зинда ва кишти замин.
Гузаштагони мо бузургтарин шоистагиҳои Наврӯзро дар он мешумориданд, ки дар дарозои моҳи фарвардин рӯшноиву покӣ ва обҳои зиндаро сутуда, ҳама ҷоро поку равшан месохтанд, барои хушнуд сохтани фуруҳарҳо (арвоҳон) гӯри ниёконро зиёрат мекарданду онҳоро пок медоштанд.
Гузаштагони мо ба фариштае бо номи Аноҳито арҷ мегузоштанд, ки ӯ нигаҳбони обҳои пок буд.
Аноҳито ҷуз аз сарпарастии обҳо вазифаҳои дигаре дошт, ки аз ҷумла некону поконро барои арҷгузорӣ ба озодӣ, неруву қудрат, шоистагиву фарзонагӣ, ба дунё овардани насли неруманду некукор ҳидоят мекард. Онҳое, ки ин дархостҳоро амалӣ мекарданд, барояшон баракату сарвату қудрат бахшида мешуд. Аноҳито нигаҳбону пойдории насл аст, занону мардонро меполояд, то ки ба покӣ фарзанд оранд. Тамоми зӯрмандон ва ҷанговарони роҳи ҳақиқатро ёрӣ мекунад. Ин аст, ки Худованд таъкид мекунад, ки ӯро аз неру ва иродаи худаш офаридааст.
Ва боястӣ пурсид, ки онҳо агар изадони (фариштагони) хок (замин), ҳаво, оташ (офтоб, раъду барқ) – ро ба гунаи мард гумон карда бошанд, аз чист, ки фариштаи обҳои покизаро зан тасвир намудаанд. Ба гумони мо, ниёконамон, ки дар инсонсозии башар нақши муҳим доштанд ва яке аз нахустин фарҳанговарони рӯйи заминанд, дарёфта буданд, ки зан қудрате дорад, то обҳоро пок нигаҳ дорад, зан қудрати зойидан дорад ва об барои замин ба сони ҷараёни хун дар ҷисми инсон ва сохтмони ҳама мавҷудоти зинда мебошад.
 Дар ин бора падари таърихнигории ҷаҳон Ҳеродот чунин навиштааст: «Порсиён ҳаргиз рӯдхонаву обҳои равонро ба ҳеҷ васила олуда намекунанд. Онон ҳатто дасту бадани худро дар обҳои равон намешӯянд ва ба касе ҳам иҷозаи чунин кореро намедиҳанд, чун эҳтирому тақаддуси вижа барои рӯдхонаҳо қоил ҳастанд».
Гузаштагони мо дар Наврӯзи хуҷаста кудурат аз дилҳои ранҷидаро мезудоянд, субҳ хурдсолон барои пойбӯси меҳтарони худ мешитобанд ва подошҳо мегиранд, падару модарон барои арӯсии фарзандони худ ба хостгорӣ мешитобанд, шоҳ гуноҳи гунаҳкоронро мебахшояд, ба нотавонону нодорон назр медиҳанд, хонаҳоро ороста, уду анбар месӯзонанд, мушк мепошанд, хони ҳафтсину ҳафтшини наврӯзӣ мегустуранд ва монанди онҳо даҳҳо ойинҳои неку расоро ба ҷо меоваранд, то ки ҳеҷ кас ва ҳеҷ чиз аз ҷашни Ҷамшед нобаҳраманд намонад.
Омадани Наврӯз ба осудагиву оромии мардумон вобаста аст, зеро замони Наврӯз замони ишқварзӣ аст, на ошуфтагиҳову ҷангу пархошҳои дилхарош.
Рӯҳи аҳуроии Наврӯз ва накҳати баҳории он бо ҷашнгирии хуҷаста ҳама ожангҳо ва кинаҳоро аз байн бурда, тозаву сабз мекунад.
Ва, инак, пас аз сайри таърихии беш аз 6 000 - солаи худ, дар натиҷаи талошҳои пайвастаи Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дирафши рангоранги Наврӯз дар саросари ҷаҳон ҷилвагар шуда, ин ҷашни хирадофаринӣ ва зебоӣ, ҷашни боззоиву меҳрофаринӣ, ба худ мақоми байналмилалӣ касб кард. Дар пойтахти кишвар, ҳама марказҳои вилоятҳо ва шаҳрҳову навоҳи наврӯзгоҳҳо бунёд шудаанд. Чуноне бо хушнудӣ мушоҳида мешавад, бо ҳамсӯйӣ ба биниши ориёӣ ва зебоипарастии Сарвари давлат, пеш аз ҳама, дӯшизагону бонувони кишварамон аз оғози моҳи март бо либосҳои ҳафтранги атласу чакан хиёбону кӯчабоғҳои шаҳру деҳотамонро гулгун сохтаанд.
Умед аст, ки ҳар рӯз шодиҳои азалии ҳамдиёрони мо чун Наврӯзи хуҷастапайк афзун гардад ва ғамҳои мардумони ҷаҳон низ кам шавад.
Дар дасту дар ҷабин, дар лабону дар болин, дар сари роҳи ҳар гоми бардоштаатон гулҳои зебову атрогини баҳорӣ нақшофарӣ кунанд.
Зафар МИРЗОЁН,
мушовири ректори Донишгоҳи
давлатии Кӯлоб ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.03.2017    №: 59    Мутолиа карданд: 415

18.08.2017


Мулоқоти Сироҷиддин Аслов ва Лучиано Калестини

Тоҷикистон ба панҷгонаи кишварҳои осонтарин низоми гирифтани раводид шомил шуд

Ҷаласаи XV Шӯрои байнидавлатии ИДМ доир хоҳад шуд

Беморхонаи вилоятии Кӯлоб бо таҷҳизоти муосири тиббӣ таъмин гардид

"СУМАЯ" коргоҳи нави дӯзандагӣ дар Лахш

Теъдоди зарардидагони амали террористӣ дар Барселона аз 100 нафар гузашт

Сулҳу салоҳ дар Сурия ибтидои барқарорсозии муносибати ИМА бо Русия мегардад

Трамп тасмими ба Гуам мушак напарронданро оқилона хонд

Дар Қирғизистон 41 довталаби курсии президентӣ аз имтиҳони забон гузашт

Харҷи кишварҳои ҷаҳон барои киберамният меафзояд

16.08.2017


ДУШАНБЕ. ОМОДАГӢ БА БУЗУРГТАРИН ҶАШНИ МИЛЛӢ ВУСЪАТ МЕГИРАД!

«Бӯстон - 2017» дар Сангвор

Ҷаҳон дар як сатр

Пекин тадбирҳои якҷонибаи Вашингтонро беҷавоб нахоҳад монд

Арабистони Саудӣ ва Ироқ пас аз 27 сол сарҳадро боз мекунанд

Дар бозори Нигерия зани маргталаб худро тарконд

Қазоқистон то 170 ҳазор донишҷӯи хориҷиро омӯзонда метавонад

Чин калонтарин дар дунё неругоҳи барқи офтобиро ба кор даровард

Пекин ба ҳалли сиёсии қазияи Кореяи Шимолӣ умедвор аст

Халифа Ҳафтар: «90 дарсади сарзамини Либия аз террористон озод гардид»

Зиёда аз 600 ҳазор гуреза ба Сурия баргашт

Боздошти мубаллиғи эҳтимолии гурӯҳи террористӣ дар Қирғизистон

Қазоқистон ба мардуми қирғиз ёрии башарӣ мерасонад

Варзиш

14.08.2017


Густариши ҳамкориҳои Душанбеву Тошканд дар мубориза бо ҷинояткорӣ

Лоиҳаи нав ҷиҳати тарғиби дороиҳои сайёҳии кишвар

«Суғдсинамо" филми нав бо номи «Тангно»-ро пешниҳод менамояд

Куҳантарин кӯдакистони Хоруғ навсозӣ мешавад

Боз як имкони донишҷӯ шудани довталабон

ХАТЛОН. Комёбиҳо назаррасанд

26500 ҷойи нави кор таъсис ёфт

Ҷаҳон дар як сатр

Оташфишонӣ ва як кушта дар сарҳади ҷанубии Қазоқистон

Дар Афғонистон чор қумондони «ДИ» маҳв карда шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед